Thứ Bảy, 21 tháng 4, 2018

Tệ hơn cả dâm dục


Bá Tân

21-4-2018

Những ngày vừa qua, nhân vụ việc “máu dê” ở tờ Tuổi Trẻ, một số người, thông qua báo lề Dân, tập trung “khai quật” chuyện dâm dục đã và đang phát sinh trong làng báo chí quốc doanh.

Hiện trạng ấy là có thật, rất đáng lên án. Hành vi dâm loạn có thể chỉ là cá biệt ở tờ báo này, nhưng cũng có thể trở nên “chuyện thường ngày” ở tờ báo khác. Làng báo quốc doanh “cùng chăn” với nhau, họ không lạ chuyện ấy, có nói ra hay không mà thôi.


Nghề nào cũng có “bệnh” của nó. Kiểm lâm, thuế vụ, công an có chung thứ “bệnh” vòi vĩnh, quen thói bóp nặn tiền bạc của dân chúng. Quan chức thời nay bệnh ung thư thì ít, bệnh chạy chức, chạy tội thì nhiều vô kể.

Nghề báo không phải ngoại lệ, thậm chí ở một bộ phận nào đó, trĩu nặng những thứ “bệnh” làm cho uy tín, chất lượng, tác dụng báo chí quốc doanh xuống cấp nghiêm trọng.

Động cơ cầm bút không trong sáng, thậm chí có kẻ làm nghề theo kiểu đâm thuê chém mướn. Năng lực chuyên môn non kém, viết cũng như nói nghêu ngao nhạt nhẽo. Đọc bài viết của họ giống như đi vào rừng rậm. Đó là thứ “bệnh” nan y của báo chí quốc doanh, thứ “bệnh” ấy còn tệ hơn, gây ra tác hại ghê gớm hơn so với thói xấu dâm dục.

Không phải tất cả nhưng cũng không phải là ít, báo chí quốc doanh đang dư thừa nhũng hạng người cầm bút chỉ vì mục đích miếng cơm manh áo. Sự đam mê nghề nghiệp và bảo vệ lợi ích của dân, đối với họ, chẳng khác nào tìm sao trên trời giữa ban ngày.

Đừng tưởng chỉ có quan chức (các ngành, các cấp) chạy chức. Trong giới báo chí quốc doanh, chạy chức cũng trở nên “phổ cập” y như là người bị ung thư phải xạ trị. Muốn có chức phải chạy, phải mua. Chức cao phải chạy nhiều nơi, mua giá cao. Chức nhỏ không thể không chạy, không thể không mua nhung có phần đỡ hơn. Muốn có chức phải chạy, phải mua, theo đúng thị trường chợ giời, trở thành quy trình đẻ ra quan chức nói chung, kể cả giới báo chí quốc doanh.

Không ít cơ quan báo chí quốc doanh gần như đóng băng không khí đam mê nghề nghiệp, nhưng lại “sục sôi” ganh đua chạy chức và kèn cựa tranh dành từng mẫu tin, từng bài viết nhảm nhí. Có những kẻ suốt ngày lo tìm kế chạy chức hơn là lo tu luyện nhân cách và nâng cao chất lượng bài viết. Môi trường ấy không chỉ làm cho người tử tế trở nên cá biệt, mà còn kéo dài khoảng cách báo chí với người dân, thậm chí quay lưng với nhau.

Nhũng người làm báo có chức bằng chạy và mua, bọn họ có chung đặc tính: Vênh váo, nịnh trên nạt dưới, ăn không trừ một thứ gì, gian manh, dâm dục. Loại người đó, làm báo có chức bằng chạy và mua, là sản phẩm của một thể chế thối nát.

Trong cái “chợ chiều” báo chí quốc doanh như vậy, thật đáng nể trọng 3 phóng viên của báo Đại đoàn kết. Họ là Hữu Nguyên, Từ Khôi, Kim Ngân, dám hy sinh quyền lợi cá nhân, hiên ngang đấu tranh lôi ra ánh sáng những sai phạm nghiêm trọng của kẻ đứng đầu cơ quan báo chí. Điên loạn vì bị thuộc cấp phanh phui tiêu cực, kẻ đứng đầu báo Đại Đoàn Kết ra quyết định buộc thôi việc 3 phóng viên này. Nhiều lần gửi đơn kiến nghị (có cả gặp trực tiếp) cấp trên nhưng chẳng đâu vào đâu, thậm chí gây thêm bức xúc.

Ba phóng viên này đứng ra khởi kiện, tòa án quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) xét xử, tổng biên tập cũng như báo Đại Đoàn Kết trắng bụng thua kiện ê chề. Sau khi bị thua kiện, cùng với nhiều sai phạm bị phanh phui, tổng biên tập bị hạ bệ, buộc phải cuốn gói khỏi báo Đại Đoàn Kết. Đã có bài học cay đắng của người tiền nhiệm nhưng tổng biên tập hiện thời của tờ báo này đang gây nên những sai phạm nghiêm trọng, thậm chí có loại sai phạm chưa từng xảy ra trong lịch sử báo chí quốc doanh (ở một dịp khác chúng tôi sẽ nói rõ với đầy ắp chứng cứ).



Từ trái sang: Các nhà báo Từ Khôi Nguyễn Mạnh Thắng, Đặng Thị Kim Ngân, Hữu Nguyên và Luật sư Phạm Quốc Bình. 

Vĩnh viễn qua rồi cái thời tuyên truyền không nghe đài địch. Dân trí bây giờ không còn u mê như ngày xưa. Có thể chăm chú nghe đài của “địch” nhưng lại thờ ơ, thậm chí quay lưng với báo chí của… ta. Với dân chúng, bạn đọc công minh nhất, nói đúng sự thật và luôn bảo vệ lợi ích của dân, đó là báo chí đích thực của ta, cho dù viết ra từ… địch. Ngược lại, báo chí không vì dân, chỉ lo ton hót, nâng đỡ quan chức, cái của nợ ấy dân chúng lánh xa, cho dù luôn bị áp đặt gọi đó là báo chí của ta. Ta hay địch, báo chí cũng như mọi lĩnh vực, người dân tự nhận ra, dân trí thời nay thừa khả năng phân định ai là địch, ai là ta.

Thứ Sáu, 20 tháng 4, 2018

Mặt trái của làng báo


Sự kiện một ông sếp báo Tuổi Trẻ liên can vụ quấy rối một phóng viên tập sự, thật ra, với những người lăn lộn lâu năm trong làng báo, thì chuyện này không cá biệt. Đằng sau những trang báo (nói chung, không phải riêng Tuổi Trẻ) – viết về những tiêu cực xã hội, lên tiếng gay gắt những vụ án hiếp dâm, khai thác từng centimet chuyện tình tay ba, tay tư của những người nổi tiếng – là những câu chuyện gần như tương tự xảy ra ngay bên trong làng báo. Trong buổi café sáng hay bàn bia buổi chiều, một trong những “món nhắm khoái khẩu” mà một số nhà báo thích “nhậu” là những vụ xì căng đan tình ái xảy ra giữa đồng nghiệp trong “nhà” mình hay “nhà hàng xóm”. Nói cách khác, làng báo là một xã hội thu nhỏ. Chuyện gì “ngoài đời” có thì làng báo có, từ hối lộ, lăng nhăng, hù dọa, phe nhóm, đâm thọc, đến đố kỵ… Dĩ nhiên, cũng như trong xã hội, làng báo không phải chỉ có người xấu.
Thật mỉa mai khi báo chí giật những hàng tít khổng lồ trên trang nhất “Tham nhũng là quốc nạn!” nhưng tham nhũng trong làng báo là một trong những đề tài “nhạy cảm” đặc biệt mà gần như không bao giờ độc giả có thể biết được. Có nhiều kiểu tham nhũng trong làng báo: tham nhũng phe nhóm, tham nhũng quyền lực, tham nhũng quyền lợi, “tham nhũng tình cảm”… (khái niệm “tham nhũng” đang được nói đến xin hiểu như định nghĩa của “corrupt” - hàm ý đến thoái hóa, suy đồi, hư hỏng…). Có vô số biến thái tham nhũng trong làng báo.
Một phóng viên văn hóa-văn nghệ, có thể chỉ bởi “quan hệ tốt” với đạo diễn A, sẽ sẵn sàng viết bài “điểm phim” chỉ trích dữ dội một tác phẩm được dựng bởi đạo diễn B (mà B vốn là đối thủ của A). Trong thực tế, có một tòa soạn đã phải ra lệnh sa thải sau khi phát hiện một anh nhà báo “làm việc” kiểu như vậy. Gần tương tự nhưng mức độ nhẹ hơn và phổ biến hơn: nhận phong bì để quảng bá sản phẩm tiêu dùng hoặc sản phẩm văn hóa. Các bạn có thể đã đọc những bài báo khen ngợi hết lời bộ phim “Kong”. Điều đó không phải tự nhiên.
Một số đồng nghiệp của tôi đã tự hỏi lẫn hỏi lẫn nhau, rằng làm sao báo chí có thể làm tốt cuộc chiến chống tham nhũng, không phải bởi rào cản chính trị, mà là vì bản thân báo chí cũng đang tham nhũng và “góp phần” đáng kể vào “nền văn hóa tham nhũng” đang tàn phá đất nước này. Có những nhà báo đã “chạy”, nhờ quan hệ, để có được miếng đất tốt hoặc căn chung cư cao cấp mua với giá rẻ mạt. Những đường dây “chạy” như thế đã và vẫn tồn tại. Không chỉ vậy. Còn có những đường dây “chạy” để được lên chức lên quyền. Thật mỉa mai khi báo chí viết những phóng sự về hiện tượng “chạy” trong xã hội nhưng “chạy” đang xảy ra, rất nóng hổi, ngay trong làng báo. Có rất nhiều “nhà báo” mà gần như cả đời không viết nổi một bài ra hồn nhưng vẫn nghiễm nhiên ngồi ghế rất cao. Không ít người trong số đó được bổ nhiệm bởi hệ thống chính trị. Dù vậy, có không ít “nhà báo lớn” đã “lớn lên” không phải nhờ kỹ năng làm báo mà nhờ thành thục việc “chạy”.
Báo chí đang trong giai đoạn bi thảm. Từ lâu, báo chí đã không còn hừng hực không khí máu lửa như thời thập niên 1990. Sự cạnh tranh của báo mạng và mạng xã hội, cùng với sự kiểm soát ngày càng gay gắt của bộ máy kiểm duyệt, là vài nguyên nhân khiến báo chí eo sèo. Dù thế nào, nguyên nhân nữa không thể bỏ qua là báo chí không còn nhiều nhà báo biết tôn trọng ngòi bút và biết tôn trọng sứ mạng mà xã hội mặc định đang giao cho họ. Họ nhếch nhác, lôi thôi, làm quấy quá cho xong, và họ “đi làm báo” chỉ nhằm sử dụng quan hệ để kiếm sống bên ngoài phạm vi báo chí. Không chỉ vậy, họ cũng viết bài tâng bốc quan chức để xây dựng những mối quan hệ có lợi cho cá nhân. Họ có thật sự tin vào “năng lực lãnh đạo” của các quan chức ấy không? Có thể có, nhưng phần đúng hơn, chắc hẳn là không. Điều họ quan tâm không phải là năng lực điều hành, mà là “năng lực chính trị”, của quan chức ấy.
Mọi thứ đang nhếch nhác và suy sụp. Báo chí không nằm ngoài ảnh hưởng của dòng xoáy suy đồi toàn diện này. Báo chí (nhà nước) đang bị xã hội nhìn bằng nhiều con mắt tiêu cực. Báo chí hèn: không dám lên tiếng cho những người đấu tranh dân chủ; không dám chống Trung Quốc nếu chưa được bật đèn xanh; không dám đề cập những vấn đề gay gắt và đi đến cùng sự việc vì “ban tuyên giáo” ra lệnh như thế… Báo chí rẻ tiền: khai thác dữ dội chuyện đời tư người nổi tiếng. Báo chí “bưng bô”: vuốt ve quan chức, từ chuyện quan chức “nói tiếng Anh” đến quan chức “lắng nghe tâm tư nguyện vọng quần chúng” (đó là chưa kể “văn hóa báo chí” “nịnh nước Nga”). Nói cách khác, có hai thể hiện phổ biến của báo chí ngày nay: báo chí im miệng và báo chí vỗ tay. Khi im miệng, họ dán kín miệng tuyệt đối. Khi vỗ tay, họ nhảy nhót như những kẻ “nhập cốt” lên đồng.
Rốt cuộc, báo chí đang “đấu tranh” – như sứ mạng lớn nhất khi nói đến vai trò báo chí trong xã hội – cho cái gì đây? Khi bên trong báo chí ngổn ngang những vấn đề tiêu cực thì báo chí đại diện cho ai đây để “phản biện” và “đấu tranh chống tiêu cực đến cùng”? Vấn đề của báo chí ngày nay, như trong nhiều lĩnh vực khác, không phải là những câu chuyện rò rỉ liên quan đời tư cá nhân. Nó là vấn đề của một hệ thống.

Mạnh Kim

Tham khảo thêm:




Thứ Tư, 18 tháng 4, 2018

Một thần đồng làm thế giới sửng sốt

Phạm Việt Hưng



Ngay khi Hawking rời khỏi thế gian, một em bé thần đồng ở Mỹ làm cho thế giới vật lý sửng sốt. Em tuyên bố lý thuyết của Hawking về vũ trụ hình thành tự phát là sai, và Chúa thực sự hiện hữu. Đó là bé trai William Maillis, 11 tuổi, một sinh viên đại học đam mê nghiên cứu vật lý thiên văn. Lập luận của William có nhiều khả năng đúng vì nó phù hợp với Định lý Gödel…

1/ Thần đồng 11 tuổi William Maillis

William Maillis là một bé trai sinh năm 2007, sống tại Penn Township, Pennsylvania, Mỹ cùng với cha là ông Fr. Panteleimon Ilias Maillis, một mục sư chính thống giáo, mẹ là bà Presvytera Nancy. William có một chị gái và một anh trai.
William đã tốt nghiệp phổ thông trung học từ Tháng 5 năm 2016, lúc 9 tuổi. Sau đó em theo học đại học cộng đồng Community College ở Allegheny County, rồi nhập học Đại học Carnegie Mellon ở Pittsburgh từ mùa thu năm ngoái (2017).
Mặc dù mới 11 tuổi nhưng William đã có định hướng rõ ràng cho cuộc sống: chứng minh sự hiện hữu của Chúa thông qua khoa học!
Khó tưởng tượng được một em bé 11 tuổi nhưng đam mê nghiên cứu nguồn gốc vũ trụ, đọc và hiểu những sách vật lý cáo cấp về vũ trụ, quyết tâm se lấy bằng tiến sĩ về vật lý thiên văn (Astrophysics), hăng say giải thích trong những cuộc phỏng vấn tại sao lỗ đen không phải là “siêu khối lượng” mà các nhà khoa học lão thành như Albert Einstein hay Stephen Hawking từng nói,…
Đièu lạ lùng là em có những lập luận khoa học hồn nhiên phù hợp với Định lý Gödel: “Tôi muốn chứng minh với mọi người rằng Chúa thực sự tồn tại, bằng cách chỉ ra rằng chỉ có một sức mạnh bên ngoài vũ trụ mới có khả năng tạo ra vũ trụ”, William nói.
Cha của William, ông Peter Maillis cho biết về cậu con trai William của ông:
  • 6 tháng tuổi, bắt đầu nhận dạng được chính xác các con số.
  • 7 tháng tuổi, nói được những câu hoàn chỉnh.
  • 21 tháng tuổi, biết làm tính cộng.
  • 2 tuổi biết làm tính nhân, đọc được sách dành cho trẻ em, và viết được một cuốn sách 9 trang của chính mình, nhan đề “Chú mèo hạnh phúc” (Happy Cat).
  • 4 tuổi, học đại số, ngôn ngữ ký hiệu, đọc tiếng Hy Lạp. “Nó luôn luôn có mối quan tâm đặc biệt đến các con số”, ông Peter nói.
  • 5 tuổi, đọc toàn bộ một cuốn sách giáo khoa hình học dầy 209 trang chỉ trong một đêm và lúc thức dậy vào sáng hôm sau đã giải những bài toán về chu vi, bộc lộ thiên hướng toán học rõ rệt.
  • Lúc 7 tuổi, là một chuyên gia về lượng giác…
Nhà tâm lý học Joanne Ruthsatz ở Đại học Tiểu bang Ohio tuyên bố cậu bé này là một THIÊN TÀI theo nghĩa đen.
Aaron Hoffman, giáo sư lịch sử của William ở đại học, nói cậu bé giống như tất cả các sinh viên khác ở đại học. Ông nói: “Chúng tôi không miễn trừ cho cậu ấy bất kỳ một chủ đề nào: từ Hitler, Mussolini, đến trại tập trung, chiến tranh… Nếu đã học ở đây, cậu ấy sẽ phải học mọi môn ở trình độ đại học”.
Điều khác biệt duy nhất ông nhận thấy ở William là em không ghi chép như các sinh viên khác, mà chỉ lắng nghe, đọc và thẩm thấu kiến thức.
Nhưng điều làm cho ông Peter ngạc nhiên nhất là con trai mình sớm có định hướng hiến dâng cuộc đời cho vật lý thiên văn, với ý định chứng minh sự hiện hữu của Chúa. Và không chỉ mong muốn, cậu đang thực sự tiến bộ trên con đường thực hiện mơ ước: Cậu đã có một số nghiên cứu khảo sát về một số lý thuyết ở trình độ cao. Những nghiên cứu này bắt đầu cho thấy nhà vật lý Stephen Hawking sai về vấn đề nguồn gốc vũ trụ.
Thực ra ngay từ trước khi kết thúc phổ thông trung học, William đã bắt đầu tìm hiểu một số lý thuyết theo những chủ đề mà em quan tâm. Em đã đọc một số sách của Stephen Hawking, kể cả cuốn “Grand Design” (Thiết kế vĩ đại), một cuốn sách rất khó hiểu đối với ngay cả những người lớn có trình độ khoa học. Trong cuốn này, Hawking nói rằng vũ trụ có thể tự tạo ra nó từ hư không, tức là vũ trụ cố thể hình thành một cách tự phát, và do đó Chúa là không cần thiết. Nhưng William có những lý lẽ để bác bỏ quan điểm của Hawking.
Một tờ báo viết: “Không có nhà khoa học lớn nào có thể an toàn với cậu bé này”.
Đến nay, William đã trải qua một năm nghiên cứu vật lý thiên văn. Một số người nói có thể trong hai năm nữa em sẽ bắt đầu viết sách về những gì em đã nghiên cứu. William tự tin nói: “Tôi đang chứng minh rằng chỉ có Chúa mới có khả năng sáng tạo ra vũ trụ này; dữ liệu của tôi là chính xác… Nghiên cứu của tôi đã tiến triển được 70% và ngay khi tôi hoàn thành tôi muốn chia sẻ nó với thế giới”.
Một tờ báo khác viết:
Khát vọng của William muốn trở thành một nhà vật lý thiên văn bắt nguồn từ đức tin mạnh mẽ của em. William không tán thành với những lý thuyết của Einstein và Hawking về lỗ đen và có quan điểm riêng của mình để chứng minh sự ra đời của vũ trụ.
Là con trai của một linh mục Chính thống giáo Hy lạp, William muốn chứng minh rằng một lực bên ngoài vũ trụ là thứ duy nhất có khả năng sáng tạo ra vũ trụ, điều đó có nghĩa là “Chúa thực sự tồn tại”. Điều này hoàn toàn trái với tư tưởng của Stephen Hawking. Nhà vật lý nổi tiếng này nói:
Trước khi chúng ta hiểu khoa học, điều tự nhiên là chúng ta tin rằng Chúa sáng tạo ra vũ trụ, nhưng hiện nay khoa học cung cấp một sự giải thích thuyết phục hơn. Cái mà tôi ngụ ý khi nói ‘chúng ta sẽ biết được ý Chúa’ là chúng ta sẽ biết được mọi thứ mà Chúa có thể biết, nhưng không có Chúa. Tôi là một người vô thần[1].
Cha mẹ của Williams nói họ không bao giờ thúc ép con trai mình nghiên cứu hoặc cố gắng chứng minh Chúa, mà chỉ mong con mình là một cậu bé 11 tuổi “bình thường”. “Chúng tôi là những người bình thường”, ông Peter giải thích. “Và William là một cậu bé bình thường. Bạn không thể phân biệt nó với những đứa trẻ 11 tuổi khác. Nó thích thể thao, các chương trình TV, computer và video games như mọi đứa trẻ khác”.
Nhưng thực tế William vẫn khác với những đứa trẻ cùng tuổi khác: định hướng chủ yếu cho cuộc sống của William hoàn toàn rõ ràng. Khi hỏi “ước mơ” của em là gì, cậu bé thần đồng khồng do dự trả lời.
Em muốn trở thành một nhà vật lý thiên văn để làm sao có thể chứng minh cho thế giới khoa học rằng Chúa thực sự tồn tại”, William nói trong một cuộc phỏng vấn mới đây tại Đại học Hellenic College Holy Cross.
Khi được hỏi tại sao cậu cảm thấy cần phải chứng minh điều đó cho các nhà khoa học, William trả lời sâu sắc hơn:
Vâng, bởi vì có những nhà khoa học vô thần cố nói rằng không có Chúa, trong khi trên thực tế thì để tin không có Chúa phải có nhiều đức tin hơn là tin có Chúa… Bởi vì có một cái gì đó tạo ra vũ trụ sẽ hợp lý hơn là vũ trụ tự tạo ra nó. Để nói rằng vũ trụ tự tạo ra nó đòi hỏi phải có nhiều đức tin hơn là nói rằng có một cái gì đó bên ngoài vũ trụ tạo ra vũ trụ, bởi vì như thế sẽ logic hơn[2]
Điều lạ lùng là ham muốn của William về việc chứng minh sự hiện hữu của Chúa đã xuất hiện ngay từ “khi em mới khoảng 5 hoặc 6 tuổi”, William bộc lộ, và mong muốn này đã dần dần tiến triển thành một lý thuyết phức tạp mà em hy vọng một ngày nào đó sẽ chứng minh được. Em nói rõ ràng là “khoa học và thần học không tách biệt với nhau… tri thức khoa học là một quà tặng từ Chúa, giống như mọi quà tặng khác. Chúng ta phải học hỏi thêm về đức tin của chúng ta và về việc chúng ta đang ở đâu trong vũ trụ… Chúng ta cần trau dồi tài năng của chúng ta, quà tặng mà chúng ta đã nhận được từ Chúa, chứ đừng chôn vùi nó”.
Sẽ là quá sớm để khẳng định một điều gì về tương lai của William Maillis. Nhưng trực giác và sự hiểu biết của tôi nói với tôi rằng William sẽ thành công, vì quan điểm của em phù hợp với Định lý Bất toàn của Kurt Gödel.

2/ Định lý Gödel ủng hộ quan điểm của William

Trước hết, William hoàn toàn đúng khi bác bỏ quan điểm của Hawking về “vũ trụ có thể tự tạo ra nó từ hư không”. Không rõ lập luận của William thế nào, nhưng theo Định lý Gödel thì quan điểm của Hawking là sai lầm, vì cái hệ thống VŨ TRỤ TỰ TẠO RA VŨ TRỤ của Hawking chính là một HỆ THỐNG TỰ QUY CHIẾU (Self-Referential System).
1 Stephen-Hawking-008 copy
Theo Định lý Gödel, mọi hệ tự quy chiếu đều dẫn tới mâu thuẫnChính Hawking, trong bài báo “Gödel và Sự kết thúc của Vật lý[3] đã nói rằng các lý thuyết vật lý về vũ trụ đều là những hệ tự quy chiếu, và do đó sẽ không nhất quán và không đầy đủ. Nói cách khác, không bao giờ có một lý thuyết nào có thể mô tả vũ trụ một cách đầy đủ và chính xác.
Vậy giả thuyết VŨ TRỤ TỰ TẠO RA VŨ TRỤ là giả thuyết về một hệ vũ trụ tự quy chiếu, do đó giả thuyết ấy ắt sẽ dẫn tới mâu thuẫn.
William Maillis càng đúng hơn nữa khi em khẳng định rằng chỉ có một lực bên ngoài vũ trụ mới có thể tạo ra vũ trụ. Ý tưởng này cũng hoàn toàn phù hợp với Định lý Gödel.
Định lý này nói rằng một hệ A không thể tự phán xét nó một cách đầy đủ và nhất quán. Muốn phán xét một hệ A một cách đầy đủ hơn và chính xác hơn, phải đi ra ngoài A.
Vậy muốn “phán xét” vũ trụ phải đi ra bên ngoài vũ trụ. Hiểu rộng ra, có thể nói, muốn TẠO TÁC VŨ TRỤ phải có một TÁC ĐỘNG TỪ BÊN NGOÀI VŨ TRỤ.
Thuyết đa vũ trụ dường như cũng tìm cái bên ngoài vũ trụ. Nhưng vì họ không thừa nhận Chúa nên buộc họ phải sáng tác ra các thế giới vật chất bên ngoài vũ trụ. Đó là cái mà họ gọi là những “vũ trụ khác” hay “vũ trụ song song”. Đó là GIẢ THUYẾT TƯỞNG TƯỢNG 100%, KHÔNG THỂ VÀ KHÔNG BAO GIỜ CÓ THỂ KIỂM CHỨNG ĐƯỢC. Chỉ có những người mắc bệnh tôn sùng khoa học một cách mù quáng mới tin vào những giả thuyết siêu hình đó. William Maillis hoàn toàn đúng khi nói rằng để tin vào những giả thuyết hoang đường đó, phải có nhiều đức tin hơn là tin vào Chúa.
Tôi không rõ William Maillis đã biết đến Định lý Gödel hay chưa. Tôi sẽ tìm cách liên lạc với em để thông báo cho em rằng Định lý Gödel sẽ là trợ thủ đắc lực cho em để hạ bệ các giả thuyết siêu hình của Hawking và ủng hộ lý thuyết của chính em.

PVHg 12/04/2018
CHÚ THÍCH
[1] Before we understood science, it was natural to believe that God created the universe, but now science offers a more convincing explanation,” once said the renowned physicist. “What I meant by ‘we would know the mind of God’ is we would know everything that God would know if there was a God, but there isn’t. I’m an atheist
[2] Well because there’s these atheists that try to say that there is no God, when in reality it takes more faith to believe that there’s no God than it does to believe that there is a God… Because it makes more sense that something created the universe than that the universe created itself. It takes more faith to say the universe created itself than to say something other created the universe because that is more logical
[3] Đã đăng trên Khoa học & Tổ quốc Tháng 04/2012
NGUỒN TÀI LIỆU:

Thứ Tư, 11 tháng 4, 2018

Trò chơi Nhân loại – hay “Vũ trụ toàn ảnh”


Nền tảng của tất cả quan niệm là niềm tin. Nền tảng của tất cả niềm tin là phán đoán. Nền tảng của tất cả phán đoán là những nỗi sợ hãi. Nền tảng của tất cả sợ hãi là một lớp cái ta đang xác định mình là ai và cố gắng hết sức để duy trì sự tồn tại của nó.

Phán đoán của chúng ta về kinh nghiệm của mình – những độc đoán (và ngạo mạn), những quả quyết về “đúng – sai”, “tốt hơn hay tệ hơn”, “tốt xấu”, “thiện ác”… là cái gây ra tất cả đau đớn và khổ sở của chúng ta.

Vấn đề là, ngay khi chúng ta phán đoán một trải nghiệm nào đó là “xấu, sai hay tệ hơn” điều chúng ta muốn, chúng ta bắt đầu chống kháng lại kinh nghiệm đó. Và nếu có một luật nào đó đường như hoạt động ở cả hai phần của Trò chơi nhân loại, đó là: “Bạn càng chống kháng bao nhiêu, nó càng dai dẵng bấy nhiêu”.

Nói cách khác, Tâm (Infinite) có thể duy trì tạo ra những kinh nghiệm giống hệt hay tương tự khi ta đánh giá hay chống kháng chúng – đó là cách mới mẻ hấp dẫn để nhìn vào Nghiệp (Karma)!

Cái đó bao gồm chiến tranh và bạo lực cũng như tất cả những  điều khác mà nhiều người đang chống lại và cố gắng thoát ra trong đời họ và trên hành tinh này.

Hãy lấy một cái nhìn khách quan tại chỗ đang diễn ra “ngoài kia”. Trong khi tôi đang nói thì ngày càng có thêm “những người xây dựng hòa bình” và cũng có thêm nhiều “chiến tranh và bạo lực” hơn bao giờ hết. Bạn càng chống kháng bao nhiêu, nó càng dai đẵng bấy nhiêu. Khi chúng ta chống kháng chiến tranh và bạo lực chúng  sẽ tiếp tục và thậm chí có thể tăng lên.

Buckminster  Fuller nói: “Bạn không bao giờ có thể thay đổi sự vật bằng cách chống lại thực tại hiện có. Để thay đổi cái gì đó, hãy xây dựng một mô hình mới. Nó khiến mô hình hiện có bị lỗi thời”.

Thay gì phê phán và chống kháng cái bạn thấy,  cố gắng thay đổi nó, hãy thay đổi niềm hứng khởi của bạn và sống một cách căn bản mới. Hay như Mahatma Gandhi nói: “Hãy là sự thay đổi bạn mong muốn nhìn thấy trên thế giới”  (Be the change you wish to see in the world).

Và nếu niềm hứng khởi của bạn là bước ra trước mũi xe tăng… Hãy làm điều đó. Nhưng làm là vì nó kích thích bạn trong một giây phút nó mang lại cho bạn niềm vui – chứ không phải vì bạn phê phán rằng chiến tranh và bạo lực là “sai” và cố gắng ngăn cản nó.

Tró chơi Nhân loại có 2 phần. Nhiều người đang phê phán và chống kháng lại thuộc phần thứ nhất và đang cố gắng hết sức để thoát ra vào phần thứ hai.

Bạn càng chống kháng bao nhiêu nó càng dai dẳng bấy nhiêu. Khi chúng ta phê phán và chống kháng phần thứ nhất của Trò chơi Nhân loại, chúng ta thích hợp để ở đó cho tới khi không thể ở được nữa.

Trớ trêu là bạn đường như không thể rời phần thứ nhất của Trò chơi Nhân loại cho tới khi bạn không còn muốn nữa, hoặc cho tới khi bạn không còn chống lại việc ở tại đó… Cho tới khi bạn hoàn toàn bao dung và chấp nhận phần thứ nhất chính xác bởi vì sự hoàn hảo mà nó là.

Chúng ta không có sức mạnh hay khả năng để thay đổi bất cứ điều gì chúng ta thấy trên tòan ảnh của mình và chúng ta có thể ngừng phí thời gian,  năng lực để cố làm điều đó. Nhưng chúng ta có năng lực để thay đổi cách thức cảm nhận toàn ảnh của mình và rồi thay đổi phản ứng hay đáp ứng đối với chúng bằng cách loại bỏ bộ lọc của mình về các phán đoán, niềm tin, quan niệm… Cho phép chúng ta nhìn thấy rõ bức tranh thực tại như đúng nó là.

Ý tưởng rằng chúng ta đang sống trong một toàn ảnh khổng lồ nghe có vẻ vô lý, nhưng đó là sự mở rộng của tự nhiên một cách tốt nhất của chúng ta về hố đen và cái gì đó làm nền tảng lý thuyết rất vững chắc. Cái làm cho mọi sự trở nên khó khăn vì chính chúng ta là một phần của toàn ảnh.

Sợ hãi và chống kháng là nền tảng của phần thứ nhất Trò chơi Nhân loại. Phán đoán và kết quả của chúng là những niềm tin làm keo dán giữ cho các ảo tưởng liên kết với nhau.

Đó là “sự chấp trước” vào kết quả mà chúng ta cần buông bỏ.  Có lẽ đó cũng chính là điều mà Đức Phật đã cố gắng thuyết giảng (không một pháp nào khả đắc).

Điều cần ghi nhớ trong đầu và ý thức rõ ràng bất cứ khi nào bạn cố gắng thử các kỹ thuật buông bỏ nềm tin là chúng ta không muốn thay một hệ thống niềm tin này bằng một hệ thống khác. Chúng ta muốn buông bỏ hết toàn bộ niềm tin.

Vấn đề là nhiều kỹ thuật tập trung trên chính các niềm tin… và nó không dẫn bạn đi tới đâu cả. Bởi vì bên dưới mỗi niềm tin bạn có là một phán đoán và nếu bạn không chú tâm buông bỏ phán đoán, bạn sẽ tạo ra những niềm tin khác bên trên nó để thay thế cho niềm tin bạn đang có.

Trong thực tế chúng ta chứng kiến nhiều trường hợp “ghét của nào trời trao của ấy”. Nói cách khác, Tâm đã gởi tới cho bạn một cơ hội để bạn xét lại phán đoán, niềm tin của mình với hy vọng thay đổi chúng giúp cho bạn có một cuộc sống hoàn hảo (khác) hơn.




     


Tâm (infinite) tạo ra bạn như một người chơi đại diện cho nó trong Trò chơi Nhân loại.

Tâm (không phải bạn) quyết định dựa trên một số kinh nghiệm mà nó muốn bạn (người chơi) có và viết một kịch bản cho kinh nghiệm đó bằng cách chọn tần số sóng cụ thể từ Trường (Field) nó sẽ tạo ra cuốn phim nhúng toàn bộ trong toàn ảnh 3 chiều.

Tâm tải xuống tần số sóng cho kịch bản này đến não của bạn cùng với mọi thứ bạn sẽ cần với vai trò người chơi phải có trong thể nghiệm này. Bao gồm tiền và sự hỗ trợ từ những người chơi thích hợp khác.

Nếu có những người chơi khác dính dáng trong thể nghiệm của bạn, Tâm tải xuống kịch bản cá nhân của họ xuống não của họ và phần họ phải diễn trong cuốn phim của bạn, nó đã được viết hay hỗ trợ của Tâm.
Mỗi người chơi có kinh nghiệm cá nhân riêng và độc nhất của nó như một người diễn xuất cuốn phim này, đọc kịch bản của họ. Mỗi người chơi có ý chí hoàn toàn tự do để phản ứng và trả lời cho quan niệm độc đáo của nó theo bất cứ cách nào nó muốn. Và không có phản ứng hay trả lời của bất cứ người chơi nào là “sai lầm” hay “tốt hơn” bất cứ phản ứng hay trả lời nào khác.

Bashar đã nói trong Phần Ba rằng công việc của chúng ta như những người chơi, cái mà ông gọi là “xây dựng cá tính”, là cảm nhận những kinh nghiệm của Tâm, “Bản ngã cao hơn”, tạo ra cho chúng ta. Cá thể (tâm trí vật chất) không nghĩ ra khái niệm, nó chỉ cảm nhận khái niệm. Có 3 cấp độ: “Bản ngã cao hơn” nghĩ ra; bộ não vật chất tiếp nhận; tâm trí cá thể cảm nhận. Bạn không nghĩ ra bất cứ ý tưởng nào với vai trò tâm trí vật chất. Đó không phải là cái mà tâm trí vật chất được thiết kế để làm. Nó không thể tạo ra ý tưởng. Nó chỉ có thể cảm nhận kết quả của một ý tưởng từ một “bản ngã cao hơn”.

Vậy có vẻ chắc chắn rằng nhiều phản ứng và trả lời cho thể nghiệm của chúng ta, tùy thuộc vào cách chúng ta cảm nhận chúng.

Chúng ta ảo tưởng mình nhìn hấy thế giới như nó đang là, nhưng sự thật không phải như thế. Cảm nhận của chúng ta không cho mình thấy thế giới chính xác như nó đang là. Nó đang sử dụng một túi xảo thuật. Nó đang sử dụng một bộ biểu tượng thay thế để cho chúng ta thế giới như chúng ta cần nó. Chúng ta cho rằng mọi người đang nhìn thế giới chính xác như nó đang là. Và điều này ảnh hưởng sâu xa tới quan niệm của chúng ta về thế giới. Mặc cho sự khác nhau trong kiến thức, tín ngưỡng và kỳ vọng của chúng ta, chúng ta cảm thấy giống như mình đang nhìn cùng một vật với người khác. Thực ra không đúng như vậy. Tuy nhiên, chúng ta chia sẻ ảo tưởng rằng mình thấy thế giới giống như mọi người khác.

Ảo tưởng thị giác chứng minh cho việc chúng ta thấy thế giới không như nó đang là.

Thứ Hai, 9 tháng 4, 2018

Nhà văn Nguyên Ngọc: Báo động ở Hội An


LTS: "Ký ức Hội An" là một chương trình "nghệ thuật thực cảnh" vừa ra mắt tại sân khấu mới được dựng lên ở cồn nổi trên dòng sông Hoài. Ngoài những phản ứng của dư luận về vở diễn thì dự án xây dựng - nơi đặt sân khấu lại gây bức xúc và lo ngại khác- một cồn nổi đẹp của Hội An, Quảng Nam thành những khối bêtông xám xịt. Bài viết dưới đây của nhà văn Nguyên Ngọc, lên tiếng cảnh báo về một thảm họa văn hóa cho thành phố này, và chắc chắn không chỉ dừng lại ở văn hóa.

Người Đô Thị




Toàn cảnh không gian diễn ra“Ký ức Hội An” tại Công viên văn hóa Ấn tượng Hội An (Ảnh cắt từ trailer).



Tôi bắt chước anh Nguyễn Sự - nguyên Bí thư Thành ủy Hội An. Anh Sự được mời đi dự ra mắt chương trình hoành tráng "Ký ức Hội An’’, anh từ chối.

Ở cương vị anh và lại ở ngay Hội An, ai cũng có thể hiểu cử chỉ đó của anh, mặc dầu anh đã về hưu, là một thái độ rõ ràng, dứt khoát. Nhưng mấy hôm sau anh lặng lẽ mua vé, hai vợ chồng cùng đi xem, "để cho biết họ thật sự làm gì ở đấy, rồi mình có nói gì mới có căn cứ mà nói chớ’’, anh bảo.

Cũng là một cách ứng xử của anh. Mấy năm trước, khi còn đương chức, anh đã từng lên tiếng về cái cồn đất nằm giữa sông Hoài (tức sông Thu Bồn đoạn chảy qua Hội An) này rồi.

Đó là một cái cồn đất gần gũi và quen thuộc đối với người Hội An, đến nỗi nó không có tên, cứ gọi là cồn bắp thì ai cũng biết, xưa nay chuyên trồng bắp ngô ngon nổi tiếng người ta bảo vì chất đất phù sa chỉ nơi ấy có, du khách đến Đà Nẵng sáng sáng nghe có người đội nón đạp xe rao đặc giọng Quảng "Bắp đây! Bắp đây!’’ chính là món đặc sản thấm đẫm hương vị từ cồn đất này người Hội An lụm cụm đạp xe 30 cây số ra mời dân Đà Nẵng và khách thập phương đấy. Một cái cồn đất thật đẹp, thật Hội An.

Hội An là vậy đấy, nhỏ nhoi, hiền lành, nhẹ nhàng, tinh tế, từ mấy trăm năm nay, qua bao triều đại và binh lửa, sự kỳ lạ và anh hùng của Hội An chính là ở chỗ nó vẫn là như thế, không lay chuyển, không biến chất, cũng hiện đại hóa theo thời đại như người ta chứ, nhưng hiện đại hóa mà cứ độc đáo cổ xưa, độc đáo Hội An và biết cách giải quyết mối quan hệ đó một cách nhẹ nhàng, tự nhiên như không, suốt lịch sử dài.

Tôi dám nói rằng đó là một thứ bản lĩnh mà chỉ Hội An riêng có, được rèn luyện qua từng trải lâu dài. Không phải ngẫu nhiên mà Hội An là nơi đầu tiên ở nước ta đón tiếp các thương gia đến từ phương Tây và đã đón tiếp rất thành công; không phải ngẫu nhiên mà thời các chúa Nguyễn, Hội An đã được tổ chức cai quản như một đặc khu kinh tế với những tô giới Nhật và Hoa tự quản, sớm hơn Macau, Hồng Kông đến những vài ba trăm năm; cũng không phải ngẫu nhiên mà trong thời thuộc Pháp, Hội An, chứ không phải Đà Nẵng, là trung tâm văn hóa của Quảng Nam...

Đến với một vùng đất và người như vậy, chạm vào nó, dù anh là chuyên gia "cha đẻ của ngành nghệ thuật thực cảnh’’ nổi tiếng ở những đâu đâu, là người được coi cố vấn sử học hoạt ngôn có tiếng, là kiến trúc sư không biết được ai phong là nhà "Hội An học’’… thì anh đều phải hết sức thận trọng, rất khiêm nhường, lắng nghe mà học, chứ đừng vội đem những thứ mình tưởng văn minh tân thời đến dạy cho dân u muội ở đây.

Hội An rất đẹp, mà đã là người làm nghệ thuật thì tất phải biết, cái đẹp bao giờ cũng mong manh, càng đẹp càng mong manh. Hội An lại rất nhỏ, đã quá đẹp lại quá nhỏ, nên càng rất dễ bị tổn thương. Chỉ cần một chút thô bạo và ngu dốt, là tai họa rồi.

Và Hội An là một tổng thể gắn kết và hoàn chỉnh, có phố cổ lại là một thứ phố cổ đặc biệt trong đó con người hiện đại đang sống hằng ngày, có sông lớn giàu phù sa bồi thành nhiều cồn đất phì nhiêu, có nhiều nhánh sông nhỏ lượn quanh các xóm làng cho nên chừng như đi đâu, ngồi chỗ nào cũng gặp sông nước, có những cánh đồng xanh rờn tha hồ vi vu, mà tôi biết nhiều năm qua Hội An đã quyết liệt giữ đến từng tấc đất chống lại mọi sức ép nhất thiết không cho đô thị hóa.

Mất những cánh đồng đó thì cũng không còn Hội An. Mất những cồn bắp rất đẹp giữa sông kia thì cũng vậy…



Từ khi công trình trên cồn nổi Gami xây dựng, đôi bờ sông Hoài đã xuất hiện nhiều điểm sụt lún. Ảnh: B.D/Tuổi Trẻ



Cái gọi là chương trình "Ký ức Hội An’’ tại Công viên văn hóa Ấn tượng Hội An chiếm đúng một cồn đất như vậy. Càng nguy hiểm vì đây là cồn đất rất gần phố cổ. Đứng ở cầu Cẩm Nam, tức ngay cuối chợ Hội An nhìn xuống tưởng chỉ cần với tay ra là có thể chạm vào những khối bê tông họ đang ngang nhiên hỗn hào dựng trên cồn. Vâng, bê tông và bê tông.

Bắt đầu là một tập đoàn lớn, tên là Gami, đến từ Hà Nội. Cũng như mọi tập đoàn, họ rất nhạy cảm với đất, nhất là đất Hội An đang thành vàng. Bấy giờ, năm 2005, anh Sự đang còn đương nhiệm, anh không đồng ý khi họ đòi nâng cốt khu cồn đất này lên mấy mét, anh cũng quy định rõ trên cồn đất này chỉ được xây dựng nhỏ trong phạm vi 15% diện tích, còn lại phải giữ nguyên canh tác nông nghiệp. Cũng quy định chặt chẽ cầu bắc từ phía Cẩm Nam sang cồn phải là cầu gỗ thô sơ, tuyệt đối không được xây cầu bê tông…

Giằng co cho đến năm 2011, rồi 2015 thì có quyết định đình chỉ và thu hồi đất… Nhưng rồi anh Sự nghỉ hưu.

Năm 2016, như trò ảo thuật, thoắt một cái, như đã phục sẵn ở đâu đó từ lâu rồi, máy móc ồ ạt đổ đến, tàu bè chen chúc, cần cẩu cao nghễu mọc lên, thi công khẩn trương, không phải 15% mà 100%, đồng bắp nổi tiếng quét sạch bong, cốt trước đây nâng lên một mét đã quyết không cho, nay từ cao trình tự nhiên dưới 13,5 mét vọt lên 16,5 mét, trở thành không phải một đống mà một bức thành bê tông khổng lồ chắn giữa dòng chảy con sông Thu Bồn vốn nổi tiếng hung dữ về mùa lũ. Dựng lên một khối bê tông 25.000 mét vuông chắn giữa dòng sông lũ dữ, hậu quả thế nào, ai cũng có thể biết.

Tôi ở Hội An đã lâu, tôi biết chưa mùa lũ nào anh Sự không lao ra giữa dòng nước dữ cứu dân. Và có lẽ Hội An là nơi duy nhất suốt nhiều chục năm không có người chết vì lũ. Nhưng còn từ nay về sau với sự thể này?... Anh Sự đã kiên quyết chống lại. Dự án tạm dừng… Nhưng anh Sự nghỉ hưu. Mọi sự lại đâu vào đó.

Có phải tất yếu? Chẳng lẽ cứ phải chịu là tất yếu? Cái xấu, cái ác lẻn đi bằng con đường nào vậy? Tôi thử tìm hỏi, người ta cười chua chát, đưa ngón tay chỉ lên trên. Cũng có người không cần che giấu, họ không chỉ lên trên, họ chỉ ngang.

Ngày 18.3 vừa rồi cái chương trình "Ký ức Hội An’’ qui mô đó đã khai trương rầm rộ trên cồn đất đã thành cồn bê tông nọ. Tuy, theo tờ bướm giới thiệu của họ, mọi sự còn chưa xong, trong số 14 công trình xây dựng mới chỉ có cái gọi là Khu biểu diễn nghệ thuật thực cảnh hoàn thành, 13 cái còn lại đang tiếp tục xây. Mà đã có thể hình dung; thay thế cho cái cồn bắp giản dị và thơ mộng vốn là một phần nối dài tự nhiên và gắn kết của phố cố Hội An, khiến cho Hội An gần gũi đến độc đáo với vẻ vừa phố vừa quê, vừa rất hòa nhập với thế giới vừa rất Việt, êm, nhẹ như không…, nay là một thứ thành phố cổ giả vụng về và lòe loẹt đứng trên một đống bê tông nghênh ngang chình ình giữa sông.

Người đã ít nhiều quen biết Hội An chỉ cần đi qua trên bờ phía Cẩm Châu hay phía Cẩm Nam thoáng nhìn đã thấy gai mắt. Và nhói lòng. Cho Hội An.



Công trình xây dựng để phục vụ sân khấu cho "Ký ức Hội An" trên cồn nổi sông Hoài. Ảnh: Việt Hùng/Tuổi Trẻ



Tôi không được giấy mời đi dự khai trương như anh Sự, nhưng bắt chước anh Sự, mấy hôm sau tôi cũng mua vé đi xem. Nhất là sau khi đọc một bài báo ngắn trên Thanh Niên online chạy cái tít rất hồ hởi: "Ký ức Hội An, vừa công diễn đã đạt liền hai kỷ lục Việt Nam’’. Hai kỷ lục gì vậy? Bài báo ghi rõ: "Kỷ lục Sân khấu ngoài trời lớn nhất Việt Nam và Chương trình biểu diễn nghệ thuật thường nhật có số lượng diễn viên tham gia đông nhất Việt Nam’’.

Thanh Niên online còn khoe thêm: "Ký ức Hội An có kinh phí đầu tư lớn với ê-kíp sáng tạo hùng hậu bậc nhất Việt Nam (Lẽ ra phải thêm một kỷ lục nữa chứ!). Toàn bộ thiết bị âm thanh ánh sáng, kỹ thuật kỹ xảo đều hiện đại và tinh xảo, sân khấu thực cảnh quy mô lớn nhất từ trước tới nay’’ (Lại kỷ lục nữa!) Rất to lớn, rất hùng hậu, rất hiện đại, rất tinh xảo, rất nhiều tiền, đều nhất, đều kỷ lục!

Thú thật, cảm giác đầu tiền của tôi là: thôi rồi Hội An!

Tôi cố ngồi xem một tiếng rưỡi đồng hồ. Và kinh ngạc về sự nghèo nàn và thô kệch của cái gọi là chương trình nghệ thuật thực cảnh ấy. Chẳng lẽ "ê kíp sáng tạo hùng hậu nhất việt Nam’’ lại không tìm được gì hơn ngoài cái mô típ cũ rích vọng phu chờ chồng hóa đá, lại là vọng phu chờ chồng hóa đá ở Hội An, chuyên gia lịch sử nào cố vấn cho đạo diễn mời từ tận bên Tàu qua vậy? Rồi người Hội An dồn lồng đèn lại để tạo ánh sáng cho anh chồng lạc hướng ngoài biển khơi biết lối mà tìm đường về, chuyện bịa thì cũng được thôi nhưng bịa đến thế thì quá thô kệch, xa lạ đến nhố nhăng, buồn cười với hình ảnh lồng đèn Hội An.

Nên nhớ ở Việt Nam vọng phu bao giờ cũng ngồi cô đơn trên ngọn núi cao để mòn mõi ngóng ra khơi xa, đến hóa đá, hình ảnh bi thiết mà cao cả; đâu có lếch thếch lội lõm bõm dưới sông cạn chưa đến gối để rồi hóa đá thành người mò cua thảm hại làm vậy! Họa chăng chỉ có cái cảnh kỹ xảo rẻ tiền anh chàng chinh phu bay vút từ trên cánh buồm lớn xuống với người chinh phụ đã hóa đá đứng còng lưng một cách vụng về dưới sông cạn còn có thể làm lóa mắt mấy bà cụ già ở quê lần đầu ra phố coi xiếc…


Hội An rất kỵ cái to, cái lố, cái sến. Cũng là một thứ hiền minh. Đến xứ hiền minh này, hãy coi chừng!

Cuộc diễn lớn được mệnh danh "Ấn tượng Hội An’’ với sân khấu thực cảnh được quảng cáo là rất tân kỳ mới nhập khẩu từ tận bên Tàu về, còn chương trình cụ thể hôm nay có tên là "Ký ức Hội An’’. Mà tìm mãi, chẳng thấy tí Hội An nào. Chắc vị cố vấn lịch sử uyên bác quá biết Hội An không hề có đám cưới Huyền Trân với Chế Mân để chưng con voi không lồ ra, và kiểu chợ nổi rộn ràng trăm thứ quả ngon lành là đặc sản của Cái Răng miền Tây Nam bộ, chứ Hội An thì nét đẹp vui mỗi sáng là những gánh rau Trà Quế thơm không đâu thơm bằng các bà các chị gánh chạy dìu dặt trên các đường quê kia …

Tôi có hỏi cảm tưởng anh Sự, anh chỉ hạ hai chữ: trọc phú! Rất có ý nghĩa: văn hóa trọc phú ồn ào, khoa trương mà trống rỗng. Đặc điểm của văn hóa trọc phú là hình thức, hợm hĩnh và thô kệch, lấy kỹ xảo che cho sự nghèo nàn, ở đây có khá đầy đủ những thứ đó. Đều ngược với thị hiếu văn hóa nhỏ nhẹ, tinh tế Hội An.

Cách đây mấy năm, có lần chúng tôi thử ngồi bàn với nhau về đặc trưng của văn hóa Hội An. Có một ý kiến rất đáng chú ý: người Hội An, do từng trải trong lịch sử nên là người rất có ý thức về sự chừng mực, người Pháp gọi đấy là sens de mesure.

Đúng ra sens de mesure phải dịch là cảm quan về sự chừng mực (chứ không phải ý thức. Cảm quan là cái sâu hơn lại tự nhiên hơn ý thức), tức là cái do từng trải, lịch lãm mà có được, tự mình biết, tự mình cảm thấy như thế mới là phải, như thành bản năng, không diễn đạt được thành lời, không bài bản nào quy định, không sách nào dạy được, biết đến chừng nào là đủ, là vừa, là đẹp, ít quá thì chưa "tới’’, nhiều quá nữa thì thành lố, thành sến. Hội An rất kỵ cái to, cái lố, cái sến. Cũng là một thứ hiền minh. Đến xứ hiền minh này, hãy coi chừng!

Tuy nhiên lại cũng còn một mặt nữa không thể không nói. Thị hiếu thấp, qua hình thức phô trương, với kỹ thuật tinh xảo, âm thanh gọi là hiện đại chát chúa, cùng các trò chơi ánh sáng choáng ngợp lừa bịp, cũng rất dễ làm rối loạn thị hiếu công chúng, triệt tiêu sự suy nghĩ, gây câm điếc, trơ lỳ về thẩm mỹ, hoặc ít nhất gây thói quen với thẩm mỹ giả tạo, tầm thường, thấp kém, ăn xổi, mà một thành phố có tiếng văn hóa tinh tế như Hội An rất cần cảnh giác.

"Ký ức Hội An’’ đang là một tai họa văn hóa cho thành phố này. Và chắc chắn sẽ không chỉ dừng lại ở văn hóa.

Tôi báo động.

Nguyên Ngọc

Chủ Nhật, 8 tháng 4, 2018

Vấn nạn của ngành giáo dục bắt đầu từ những người thầy


Vấn nạn của ngành giáo dục bắt đầu từ những người thầy.
Là bậc thầy lẽ ra họ phải có nhân cách, phẩm chất và kỹ năng của người thầy. Họ lãnh trách nhiệm trước cộng đồng, nhận sứ mạng đào tạo thế hệ trẻ, tương lai của quốc gia, dân tộc. Đối tượng tác động của họ là con trẻ, là những tâm hồn non nớt, dễ nhào nặn và phụ thuộc.
Nhiệm vụ của họ là khai sáng, khai phóng những tâm hồn tinh khôi đó và dẫn đường cho chúng dần dần tự bước đi trên đôi chân của mình hướng tới những chân lý tốt đẹp.
Thế nhưng, chính những người thầy lại không ra thầy, lại trở thành quỷ dữ khi sử dụng nhiều hình thức bạo lực từ xúc phạm thân thể, lạm dụng giới tính cho tới khủng bố tinh thần, cùng nhiều chiêu thức tinh vi buộc học sinh phải phụ thuộc, quỵ lụy, dựa dẫm vào thầy.
Bất ngờ là không ít người thầy sau khi sử dụng các hình thức nhục hình, bạo lực, khủng bố tinh thần học sinh xong bị chỉ ra sai phạm thì mới ngạc nhiên biết là họ... sai phạm.
Cô giáo phạt cả lớp quỳ suốt một tiết học còn tự mình quỳ để chứng tỏ với phụ huynh rằng quỳ chẳng có gì là khó khăn là nhục hình. Cô giáo phạt học sinh uống nước ép giẻ lau bảng cũng cho rằng sau khi bị phê bình thì mới biết uống nước giẻ lau bảng là ... không đúng. Cô giáo "ngậm miệng" không giảng bài trên lớp suốt nhiều tháng trời cũng cho rằng "chiến tranh lạnh" với học sinh cũng chẳng có gì sai cho tới khi bị phê bình...
Điều này cho thấy, tự người thầy đã không nhận thức được trách nhiệm, hành vi, kỹ năng sư phạm cùng các hậu quả do tác động sai lầm của chính họ, người lẽ ra phải "cầm cương nảy mực" trong môi trường giáo dục, lên con trẻ. Phải chăng đây là lổ hổng của quá trình đào tạo, của môi trường giáo dục thậm chí của cả hệ thống xã hội ngày nay, đương nhiên cho họ cái quyền tùy tiện làm theo sở thích một khi họ đang nắm giữ thế mạnh?
Rất nhiều học sinh và phụ huynh của chúng đã nhẫn nhục chịu đựng vì lo sợ bị những người được coi là thầy trả thù, trù dập, khủng bố con cái mình. Nhẫn nhục cho yên phận, cho qua chuyện và phần đông lo lót cho thầy cô bằng quà cáp, phong bì.
Tuy nhiên, con giun xéo lắm cũng quằn, tức nước vỡ bờ. Đôi khi chính học sinh và cả phụ huynh được tiếp thu bởi nền giáo dục và ửng xử xã hội bạo lực đã phản kháng.
Vụ học sinh chặn đường đâm thầy giáo gục tại chỗ mới đây ở Quảng Bình, ông Chủ tịch huyện Lệ Thủy cho biết thầy Tiến là chủ nhiệm lớp còn em học sinh là lớp trưởng. Quan hệ thầy trò khá thân tình. Xung đột xảy ra khi thầy phát hiện trò có hình xăm đôi môi trên cổ, mắng trò và tát em trên lớp, sau đó cho nghỉ học để xóa hình xăm. Trò đợi thầy ở cổng và bi kịch xảy ra.
Chính nghĩa thất bại khi tiếng nói đúng dắn của học sinh Song Toàn về sai lầm của cô giáo đã khiến em trả giá vì áp lực của dư luận trong môi trường mà em đang học. Chỉ sau 13 ngày nói ra sự thật em đã phải vội vã chuyển sang trường khác vì sai phạm của cô giáo.
Một môi trường giáo dục dạy học trò phải im miệng, chà đạp tiếng nói của sự thất là một môi trường tồi tệ và khốn nạn.
Đáng buồn và đáng lo thay, môi trường tồi tệ và khốn nạn đó lại đang ngự trị!
Ngành giáo dục và những người thầy, xin hãy tự nhin lại mình trước khi đổ thừa cho kẻ khác. Với một nền giáo dục ngậm miệng thì chính nghĩa không còn chỗ để tồn tại!

Hữu Nguyên

Thứ Sáu, 6 tháng 4, 2018

Chính nghĩa thất bại


Khải Đơn

Trong cuộc gặp gỡ đối thoại với lãnh đạo Sở Giáo dục TP.HCM, cô bé Phạm Song Toàn khóc và nói: “Đối với các bạn, giáo viên đến lớp giảng bài là điều vô cùng nhàm chán. Nhưng con mong muốn được một lần như vậy. Tại vì giáo viên của con không nói gì cả. Con không hiểu vì sao cô đến lớp chỉ viết bài và giao bài tập cho chúng con làm mà không nói gì cả“.



Em Phạm Song Toàn bật khóc khi bày tỏ mong muốn cô giáo hãy giảng bài, tại diễn đàn ngành giáo dục ngày 23/3. (Ảnh: Mạnh Tùng/vnexpress.net)

Đó là ngày 23/3.

Hôm nay, 6/4, 13 ngày sau đó, cô học sinh lớp 11 buộc phải “tự nguyện” cấp tập chuyển trường vào thứ Hai tuần sau. Cô bé phải rời khỏi nơi mình theo học vì… cô giáo đã sai phạm.

Là một người không làm trong giáo dục, tôi giở Luật Giáo dục, chương VIII – Khen thưởng và xử lý vi phạm ra đọc. Điều 118 viết, có xử lý vi phạm với hành vi “Tự ý thêm, bớt số môn học, nội dung giảng dạy đã được quy định trong chương trình giáo dục;” và “Xâm phạm nhân phẩm, thân thể nhà giáo; ngược đãi, hành hạ người học”.

Những giọt nước mắt của Toàn rơi trên sở với một thỉnh nguyện bình thường như bao đứa trẻ khác: “con mong muốn được một lần” [nghe giảng bài]. Nhưng bà Trần Thị Minh Châu (giáo viên toán trường THPT Long Thới, huyện Nhà Bè), người công chức đang ăn lương nhà nước và học phí của cha mẹ cô bé lại có quyền không thèm giảng bài.

Đọc sơ trên luật, tôi thấy bà đã không giảng bài theo quy định trong chương trình giáo dục. Bà vi phạm trách nhiệm của người lao động: được trả tiền và hành nghề. Có công nhân nào đi làm, tới xưởng ngồi chơi xong buổi chiều lãnh lương ra về không? Có văn phòng nào cho phép nhân viên đến công sở ngồi làm mặt lạnh với đồng nghiệp để cuối tháng lãnh lương không? – Đó là điều mà trường THPT Long Thới, Nhà Bè cho phép xảy ra.

Và như bà Nguyễn Thị Thu, Phó chủ tịch UBND TP.HCM xác nhận trong bài viết sáng nay đánh giá: hành vi lên lớp không nói gì là bạo hành về tinh thần. Nó vô tình trùng với điều khoản “ngược đãi, hành hạ người học” trong Chương VIII của Luật Giáo dục.

Một người lao động không làm việc đúng trách nhiệm. Một nhà giáo bạo hành tinh thần học sinh. Cần nói thêm, sự việc đã được điều tra và xác nhận là cô giáo Trần Thị Minh Châu có hành vi như vậy – đúng như Toàn phản ánh.

Nhưng đổi lại tất cả những thành thật mà nữ sinh bật khóc nói, đổi lại những điều khoản rành đã ghi trong luật, đổi lại kết quả điều tra, là Song Toàn bị cho là: “phá trường, công sức hình ảnh của nhà trường bao nhiêu năm nay bị đạp đổ”- Phó chủ tịch UBND TP tường thuật lại. (News Zing, 6/4/2018)

Chính nghĩa của con trẻ

Lớp 11, Song Toàn đã hình thành ý niệm riêng của cô về thế giới như hầu hết những thiếu niên cùng tuổi. 17 tuổi – ta nhận thức được gần như tất cả xảy ra quanh mình.

Nhưng biết xung quanh có gì, và dán nhãn cho sự việc là đúng hay sai, lại là quá trình cực kỳ dài của trưởng thành nhân cách. Ở đó, ngôi trường và gia đình là hai giáo đường quan trọng. Đứa trẻ bị mẹ mắng là sai khi con nói dối. Học trò bị phạt khi quay bài. Đúng và sai được hình thành từ hàng ngàn ví dụ mỗi ngày trong quá trình sống và được dẫn dắt bởi người lớn.

Với Toàn, có lẽ điều cô bé không thấy ổn là không được nghe giảng bài. Học và nghe giảng quyền bình thường của người học. Cha mẹ trả tiền để con có chữ nghĩa, nhà nước dùng thuế để trả lương cho người giảng. Người học phải nhận được giá trị từ hai dòng đầu tư đó. Cô bé khóc để hỏi về quyền của mình. Cô nhận thức mình là người bị thiệt hại trong mối quan hệ dân sự này, và với tư cách là một đứa trẻ: Cô khóc để xin.

(Lẽ ra, cô có thể đòi hỏi – vì cha mẹ cô là công dân, họ vừa đóng thuế vừa đóng tiền học để trả cho cô giáo Minh Châu kia).

Nhưng trẻ con thường khóc để xin vì yếu thế.

Song Toàn chỉ không ngờ rằng cô trở thành quân cờ domino trong một lâu đài bằng các cây cờ nhựa lỏng lẻo khác. Cô tự ngã xuống. Xô đổ tất cả.

Giáo viên Trần Thị Minh Châu không giảng bài là phạm luật. Giáo viên ấy phải bị kỷ luật.

Tại sao giám thị hay giáo viên chủ nhiệm không biết điều này? – Vậy giám thị và giáo viên chủ nhiệm cũng phải bị kỷ luật.

Tại sao sự việc như vậy mà hiệu trưởng không biết điều này? – Cần nói thêm, hiệu trưởng ăn lương quản lý. Vậy hiệu trưởng cũng phải bị kỷ luật.

Tại sao một ngôi trường lại xảy ra điều tồi tệ này? – Ngôi trường ấy không thể được thi đua, thành tích, khen thưởng gì trong năm nay.

Hàng chục giáo viên trong trường sẽ mất chút tiền thưởng trong năm, hay trong nhiều năm qua họ vẫn có bỏ túi.

Vài chục học sinh trong lớp của Song Toàn bị phiền toái khi phóng viên ào tới phỏng vấn và các quan chức giáo dục cần tìm bằng chứng. Không ai muốn phiền toái rách việc. Có lẽ nên nói dối đại gì đó cho xong?

Chưa kể, vài kỳ thi đua văn nghệ, học sinh giỏi… có thể bị hoãn lại vì chuyện kỷ luật này. “Số má” ngôi trường giảm xuống. Học sinh từ đây ra cũng bị sứt mẻ ít nhiều danh hiệu.

Cả hệ thống bị thiệt hại vì… Song Toàn.

Nếu cô Châu cứ được để yên và nghênh ngang vi phạm Luật Giáo dục như suốt ba tháng qua, có lẽ giáo viên vẫn được thưởng, học trò vẫn được tiếng thơm là học trường ổn, hiệu trưởng vẫn đảm bảo thi đua, giám thị hay giáo viên chủ nhiệm chẳng ai chịu kỷ luật.

Viết tới đây, tôi thấy chính mình chùn lòng lại – vì lựa chọn chính nghĩa (đúng theo luật) cho một đứa trẻ sao mà khó quá.

Cuộc tháo chạy của điều đúng

Thói lệ hành xử trong ngành giáo dục đã cho phép cô giáo như bà Trần Thị Minh Châu tồn tại khắp nơi trong ngành này. Họ ăn lương và không cần làm tròn bổn phận. Họ đi dây giữa sự nhây nhưa và thiếu cương quyết của những thế lực xung quanh, không muốn sứt mẻ tí tiền thưởng và “phẩm giá” nhà giáo nào. Họ bạo hành học sinh. Họ có đủ sức mạnh để nhấn chìm một số phận 17 tuổi xuống bùn, đẩy em khỏi trường, gọi cha mẹ lên hù dọa, dùng bạn bè ép em nghỉ học. Kẻ có quá nhiều quyền luôn có đủ sức mạnh để bóp mũi một phẩm giá yếu ớt.

Ở đây, câu hỏi: “Vậy giáo dục của ta coi ai là trung tâm?” nổi lên.

Học sinh à? – Nếu nền giáo dục ấy đang coi học sinh là trung tâm, thì sự sang chấn tinh thần của Song Toàn, tổn thương của em, kiến nghị về quyền được nghe giảng của em phải được coi trọng. Em phải được đảm bảo quyền tiếp tục đi học mà không bị tống cổ gấp gáp khỏi chỗ ngồi của mình. Em phải được nhìn thấy điều mình nói đúng – thì cần được xem xét – và người dạy làm sai phải bị kỷ luật. Lớp học cần quay lại trạng thái có người giảng bài. Và không ai bạo hành tinh thần và hù dọa em.

Rất tiếc, tất cả hành xử từ trường THPT Long Thới, hiệu trưởng, lớp học, đến sở giáo dục đều thể hiện sự ngược lại: Giáo viên mới là người thắng cuộc trong trò chơi một mất một còn này.

Bởi phó giám đốc sở giáo dục TP.HCM đã vội vàng phải giúp Toàn chuyển trường. Một cuộc tị nạn tháo chạy đúng nghĩa chỉ trong 13 ngày. Ủy ban Nhân dân TP.HCM cũng phải chấp nhận phương án này.

Không ai đủ can đảm nhìn thẳng vào trò chơi Domino mà tôi kể trên.

Cái gì đã cho phép một hành vi phản giáo dục tồn tại suốt ba tháng?

Ai đã cho phép cả hệ thống giáo dục tìm cách tiêu diệt một tế bào của giáo dục là học trò, bằng cách tống cổ nó đi?

Cơ chế nào đã khiến ngay cả những cá nhân bình thường nhất trong nghề và trường học phản bội lại chính hiện thực đang xảy ra sờ sờ trước mắt họ. Nhiều báo tường thuật học sinh trong trường đã nói cô Minh Châu là người rất tốt, để phản bác lại Song Toàn (Kênh 14, 31/3/2018). Dù kết quả điều tra đã có, là bà Châu không hề giảng bài. Những đứa trẻ sẵn sàng nói dối vì điều gì? Và chúng cũng sẵn sàng tẩy chay cả bạn mình dù bạn nói thật – vì sao vậy?

Ngay cả giọt nước mắt thành thật của đứa trẻ 17 tuổi cũng được diễn dịch là “phá trường” – Đó là cách những tổ chức trong ngành giáo dục đang diễn dịch một con người.

Vậy họ còn dám làm gì nữa với con trẻ ngoài kia?

Khải Đơn

Người sáng lập First News: “Một Đặng Lê Nguyên Vũ mà tôi biết”

 Nguyễn Văn Phước


  
Riêng tôi, vượt ra khỏi những suy luận và cả thực tế, thật sự rất mong muốn một kết thúc có hậu, từng đẹp như câu chuyện cổ tích của Thảo - Vũ, cho cả hai, nhất là cho những đứa con và cho Trung Nguyên.
















Tôi là bạn của Vũ nhiều năm. Tôi từng lên M’Drak, cùng đốt lửa trại thức thâu đêm trò chuyện với Vũ và tham gia đồng hành cùng Trung Nguyên nhiều chương trình xã hội; và Vũ cũng tham dự nhiều sự kiện văn hoá của First News.

Anh em gặp nhau thường trăn trở, chia sẻ rất nhiều về tình hình đất nước, vận mệnh dân tộc và hướng đi nào phù hợp cho các bạn trẻ Việt Nam.

Vũ cùng tôi đặt tựa sách cho những cuốn tâm đắc. Vũ rất sáng ý, đột phá, mạnh mẽ và quyết liệt.

Tôi quen biết nhiều người có tầm ảnh hưởng tới cộng đồng, xã hội. Nhưng tôi phải ngạc nhiên thừa nhận rằng, có ít doanh nhân nào hoài bão như Vũ:

Luôn trăn trở đau đáu về tình hình xã hội, vận mệnh tương lai quốc gia và suy nghĩ về tinh thần quốc đạo của người Việt, dân tộc Việt.

Vũ coi những điều đó như là sứ mệnh của bản thân, hơn cả kinh doanh, gắn liền với cuộc đời Vũ.

Tôi cảm nhận những gì Vũ nói và chia sẻ thực sự là từ hoài bão, khát vọng cháy bỏng của Vũ chứ không phải đại ngôn hay vĩ cuồng như nhiều người phán xét.

Tôi nhận thấy Vũ là một người có khả năng đặc biệt và tầm nhìn, suy nghĩ khác biệt với phần lớn những người xung quanh.

Và như một định mệnh, điều đó dường như đúng với một câu nói nổi tiếng: “Ai khác biệt và đi nhanh ắt phải đi một mình trong cô đơn”.

Vũ tâm đắc bài thơ của Lý Thường Kiệt: “Nam Quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định mệnh tại thiên thư...”.

Anh em chơi thân với nhau vì cùng quan điểm ở một số vấn đề cuộc sống, trong công việc nhưng cả hai đều không bao giờ đề cập đến chuyện gia đình riêng tư.

Lần nào gặp dường như cũng không đủ thời gian chia sẻ.

Lần Thiền nhịn ăn 49 ngày năm 2013, Vũ có mời tôi lên M’Drắk – Đắk Lắk, nhưng vì công việc ở First News lúc đó đang tổ chức nhiều sự kiện lớn, nên tôi không tham gia được.

Hơn một năm sau lần thiền đấy, tôi gặp lại Vũ ở Sài Gòn, cùng đi ăn và nghe một người bạn đàn Piano.

Lúc đó Vũ gầy hơn, trầm tĩnh, ít nói và suy tư nhiều hơn, nhưng mỗi lời Vũ nói ra, người đối diện cảm nhận được ở Vũ có rất nhiều năng lượng.

Một thứ năng lượng vững vàng không thể khuất phục, không thể dịch chuyển.

Thỉnh thoảng Vũ vẫn pha trò với giọng cười hào sảng như xưa.

Một lần khác sau lần gặp đó, Vũ mời tôi về ngôi nhà sân vườn sát sông Sài Gòn uống trà chiều.

Buổi trò chuyện hôm ấy cũng khá lâu.

Những câu chuyện vẫn xoay quanh những chủ đề mà Vũ đau đáu từ đó đến giờ, và tôi cũng rất quan tâm.

Vũ thỉnh thoảng vẫn nhắn tin trò chuyện với tôi lúc quá nửa đêm.

Tối 29 Tết năm kia, dù bận rộn, từ M’Drắk, Vũ nhờ trợ lý về Sài Gòn mang tặng tôi một món quà nhỏ rồi đi ngay.

Năm 2015, Trung Nguyên thực hiện dự án tặng 1,8 triệu cuốn sách cho 1,8 triệu chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam và tôi phải trực tiếp tham gia làm việc cùng với Nhà xuất bản Quân đội để hỗ trợ Trung Nguyên thực hiện dự án này.

Dự án tặng sách cho các chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam đã kéo dài hơn 2 năm nay. Và đây là một hành trình vô cùng vất vả mà First News cùng Trung Nguyên thực hiện nhưng vẫn chưa đến đích.

Tôi không thể nhớ được bao nhiêu lần bản thảo cần sửa chữa, điều chỉnh theo yêu cầu từ Nhà xuất bản Quân đội: từ lời giới thiệu cuốn sách, lời đề tặng…

Hơn hai năm trời ròng rã cho một dự án rất cao đẹp, tưởng chừng có thể thực hiện trong vài tháng.

Thời gian là tiền bạc. Nhưng Vũ rất kiên trì để có thể thực hiện. Yêu cầu sửa một câu cũng xem xét để sửa, để bản thảo được Nhà xuất bản Quân đội duyệt in.

Rất hiếm doanh nhân nào ở Việt Nam có thể làm được như Vũ.

Tôi biết đích thân Vũ là người điều hành dự án này, chỉ đạo và trực tiếp kiểm duyệt để nội dung phù hợp với yêu cầu từ Nhà xuất bản Quân đội mà không làm mất đi giá trị nội dung của những cuốn sách ấy.

Mỗi lần thay đổi câu từ là mỗi lần tôi đọc lại bản thảo và biết chỗ nào là Vũ sửa.

Không thể nói là Vũ có vấn đề gì đó không bình thường khi Vũ vẫn làm việc, kiểm duyệt từng bản thảo nội dung các cuốn sách để tặng cho thanh niên Việt.

Vũ và tôi còn bàn dự định sau đó liên hệ in tặng sách "Đắc nhân tâm" cho lực lượng công an nhân dân nữa. Chắc chắn ko một ai nghĩ đến điều đó.

Từ năm 2016 tới nay, mọi người đều nhìn thấy hệ thống quán Trung Nguyên Legend thay đổi hoàn toàn; mô hình khởi nghiệp Trung Nguyên Family dành cho các bạn trẻ; và mới đây là E-coffee và hành trình Khởi nghiệp kiến quốc dành cho thanh niên việt vẫn diễn ra ở khắp các trường đại học…

Những dự án, vận hành kinh doanh tạo ra hàng nghìn việc làm cho người lao động Việt, tạo ra cả giá trị vật chất, tinh thần cho cả cộng đồng xã hội…

Mọi người thắc mắc tại sao Vũ lại có thể im hơi lặng tiếng suốt nhiều năm qua, ít tiếp xúc với bên ngoài, trái ngược với trước đó.

Tôi thì lại thấy đó là điều rất bình thường. Bất cứ ai trong chúng ta đến một lúc nào ngộ ra một điều gì đấy, cảnh giới nào đấy đều cần những khoảng không gian tĩnh lặng dành riêng cho mình, chỉ để tập trung nội tâm vào những điều mình muốn thực hiện.

Cả bản thân tôi có nhiều giai đoạn cũng vậy. Và sóng gió, thăng trầm cuộc đời ai mà chẳng có lúc có.

Trở lại bài phỏng vấn của Thảo gần đây. Dư luận xôn xao, truyền thông dậy sóng phán xét.

Nhưng tất cả chúng ta đều quên mất một điều quan trọng, Thảo có lý do để chia sẻ không gian nội tâm của riêng Thảo, Vũ có lý do giữ yên lặng cho không gian nội tâm riêng của Vũ; Trung Nguyên có không gian công việc và kinh doanh riêng bằng uy tín thương hiệu của Trung Nguyên.

Không gian nào thì nên chia sẻ trong không gian đó. Chúng ta không thể cào bằng các không gian đó thành một mặt phẳng của một tờ báo - dù được thiết kế chau chuốt rất đẹp - để tạo nên những va chạm, xung đột, nghi ngờ, suy luận không đáng có, không lường trước được, và cho mình chỉ dựa vào câu từ mà có quyền đánh giá, phát xét một chiều.

Tôi hiểu vậy nhưng vẫn cảm thấy rất buồn. Vì câu chuyện thực tế cuộc sống do chính mỗi người chúng ta góp phần tạo nên đang ảnh hưởng đến không gian uy tín của nhiều bên khác liên quan.

Cụ thể ở đây là thương hiệu Trung Nguyên – thương hiệu quốc gia; hệ sinh thái cà phê do Thảo – Vũ tâm huyết xây dựng suốt hơn 20 năm qua đang bị tổn thương, dù nó không liên quan trực tiếp tới câu chuyện cá nhân gia đình giữa Thảo và Vũ mà mọi người đang quan tâm.

Và sau cùng - ai cũng thấy rõ là chẳng có ai có lợi và cảm thấy thực sự hài lòng từ loạt bài phỏng vấn đó cả - kể cả nhân vật, người thực hiện, các bên liên quan - dù ban đầu lượng view rất cao và bạn đọc chia phe tranh cãi nhau kịch liệt.

Còn nói muốn xích lại gần nhau và hoà giải thì chắc chắn đây là cách không đúng và càng làm xa nhau rồi. Thật tiếc!

Tôi nhận thấy hầu hết chúng ta chỉ quan tâm tới những sự kiện mang tính thời điểm mà không quan tâm tới những quá trình tiến hoá, phát triển và tính logic, kế thừa.

Theo tôi, nguyên nhân cốt lõi, sâu xa cho câu chuyện giữa hai người mà ít ai đề cập rất có thể là do nội tâm, suy tư, trăn trở, tầm nhìn, sứ mệnh, quan điểm, khát vọng và mục đích sống của hai bên đã từng bước dần rời xa nhau trong suốt hành trình đồng hành cùng nhau, mà cả hai bên đều hiểu và ý thức được trước đó. Cả hai người đều yêu và đam mê cà phê.

Nhưng nếu chỉ có một điểm chung về cà phê Việt Nam; hệ sinh thái cà phê thì có thể hơi chật hẹp - với những gì tôi hiểu, cảm nhận về hoài bão của Vũ, mọi người biết về Vũ.

Khi những khoảng không gian giữa chúng ta càng ít chạm được vào nhau thì chúng ta càng cách xa nhau.

Đó cũng là quy luật tất yếu của cuộc sống. Tất nhiên, nếu dung hoà, cân bằng được là một điều quá tốt, vì còn gia đình và những đứa con nữa.

Viết tới đây tôi tự nhiên nhớ đến bức tượng đồng vị anh hùng gốc Argentina Che Guevara mà Vũ nhờ đúc tặng tôi, người đã từ bỏ mọi thứ lợi danh đời thường vì lý tưởng, sứ mệnh của mình. Vũ rất thích Che Guevara.

Vũ trụ, vạn vật đều đang biến đổi, phát triển từng giờ. Con người cũng vậy.

Chúng ta không thể đóng khung một người nào đấy trong cái khung chúng ta đã biết họ cách đây 20 năm.

Nếu chúng ta không chấp nhận, không thích nghi, không hiểu hết được sự thay đổi, phát triển nội tâm của một ai đó thì có nghĩa chúng ta đã bị dừng lại, hoặc chúng ta cũng đã phát triển theo một hướng khác, không cùng hướng với người chúng ta đã biết, dù từng có thời rất thân thương.

Riêng tôi, vượt ra khỏi những suy luận và cả thực tế, thật sự rất mong muốn một kết thúc có hậu, từng đẹp như câu chuyện cổ tích của Thảo - Vũ, cho cả hai, nhất là cho những đứa con và cho Trung Nguyên.

Thời gian ít gặp Vũ cũng là quá trình thực hiện dự án tặng sách cho Quân đội nhân dân Việt Nam; cùng hàng loạt dự án lớn nhỏ mà Trung Nguyên đang thực hiện...

Nhưng với tôi và những ai hiểu chuyện và quan tâm đến Vũ thực sự - chắc chắn Vũ vẫn đang trăn trở hoài bão những điều không chỉ dành cho riêng mình và điều hành Tập đoàn Trung Nguyên tâm huyết như từ khi khởi nghiệp.

Và tôi - cũng như rất nhiều người ở Việt Nam - thực sự rất mong ngày Vũ trở lại. Việt Nam hiện đang rất cần những người có tầm nhìn, có hoài bão và khát vọng lớn như Vũ.

Và trên cuộc đời này, đâu đó, vẫn luôn còn có những nghĩa tình bằng hữu, quý mến nhau hơn cả với đối tác, anh em - cho dù có bất kỳ điều gì có thể xảy ra. N

Đừng bao giờ từ bỏ khát vọng bạn nhé!

*Về tác giả: Ông Nguyễn Văn Phước là người sáng lập First News - Trí Việt.

Nguồn Bizlive