Thứ Ba, ngày 28 tháng 6 năm 2016

Sông Hậu có thể sẽ như Vũng Áng


Sông Hậu - con sông này có thể sẽ bị ô nhiễm trầm trọng vì hoạt động của nhà máy Giấy Lee & Man. (Hình: Người Lao Động)

Bộ Công Thương của chính phủ Việt Nam vừa yêu cầu chính quyền tỉnh Hậu Giang báo cáo về dự án xây dựng nhà máy Giấy Lee & Man. Người ta đang sợ sông Hậu thành một Vũng Áng khác.
Nhà máy Giấy Lee & Man do tập đoàn Lee & Man Paper của Hồng Kông đầu tư. Dự án đã được chính quyền tỉnh Hậu Giang cấp giấp phép sử dụng khoảng 82 héc ta đất tại Cụm Công nghiệp Nam sông Hậu, tọa lại tại xã Phú Hữu A, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Đây là một dự án trị giá khoảng $628 triệu, bao gồm hai xưởng, một sản xuất bột giấy tẩy trắng, công suất khoảng 330,000 tấn/năm và một sản xuất giấy cứng để làm bao bì cao cấp, công suất khoảng 420,000 tấn/năm.
Tập đoàn Lee & Man Paper đã nhận giấy phép đầu tư cách nay khoảng mười năm. Lẽ ra nhà máy này đã hoạt động vào cuối năm 2008 nhưng vì nhiều lý do, đến nay, việc xây dựng nhà máy này mới sắp sửa hoàn tất.
Sau thảm họa cá chết trắng một đoạn bờ biển dài 250 cây số chạy dọc bốn tỉnh phía Bắc miền Trung (Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế) hồi đầu tháng 4 và đa số dân chúng Việt Nam tin rằng, đó là hậu quả từ hoạt động thử nghiệm của nhà máy Thép do tập đoàn Formosa của Đài Loan, xây dựng tại khu công nghiệp Vũng Áng.
Tuần trước, Hiệp Hội Chế Biến và Xuất Cảng Thủy Sản Việt Nam (VASEP) đã gửi một văn bản cho thủ tướng Việt Nam và Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn, đề nghị xem lại dự án nhà máy Giấy Lee & Man ở Hậu Giang. Đặc biệt là công nghệ xử lý nước thải và cơ chế giám sát môi trường.
Đề nghị của VASEP nhanh chóng được nhiều chuyên gia lên tiếng ủng hộ. Lý do là vì việc cho phép nhà máy Giấy Lee & Man xả nước thải ra sông Hậu có thể sẽ làm con sông này bị ô nhiễm trầm trọng, nguồn lợi thủy sản (tôm, cá) bị tận diệt và ảnh hưởng đến cả sản lượng của vựa lúa ở đồng bằng sông Cửu Long.
Theo ước tính của các chuyên gia, để đạt công suất thiết kế, mỗi ngày, nhà máy Giấy Lee & Man sẽ xả ra sông Hậu khoảng 226,000 khối nước thải. Để xử lý lượng nước thải khổng lồ này, nhà máy Giấy Lee & Man sẽ cần phải dùng đến 30 tấn xút/ngày. Chẳng có gì bảo đảm lượng nước thải và lượng xút như vậy không gây tác hại cho sông Hậu cũng như môi trường tự nhiên của con sông quan trọng này.
Các chuyên gia nhấn mạnh, sở dĩ những nhà máy sản xuất hóa chất, thép, giấy,… trên thế giới luôn được xếp vào diện phải quan tâm đặc biệt vì nước thải ra từ hoạt động của chúng luôn có đủ loại chất độc hại. Nếu hoạt động đúng công suất, nhà máy Giấy Lee & Man sẽ cần tới 600 héc ta rừng mới đủ nguyên liệu, do rừng hiện hữu tại Việt Nam chỉ đáp ứng chừng 20% nhu cầu về nguyên liệu, thành ra Nhà máy Giấy Lee & Man sẽ nhập giấy phế liệu để tái chế.
Đó cũng là lý do nhà máy Giấy Lee & Man phải dùng nhiều loại hóa chất tẩy rửa hơn, nguy cơ ô nhiễm trầm trọng sẽ lớn hơn. Ngoài khả năng gây ô nhiễm cho nguồn nước, bởi việc sản xuất bột giấy sẽ sản sinh ra dịch đen (black liquor) – cực kỳ nguy hại cho môi trường nên các nhà máy giấy có quy mô lớn thường phải xây dựng lò hơi đốt dịch đen, vừa giảm ô nhiễm, vừa nhằm thu hồi hóa chất. Lò hơi sẽ là tác nhân gây ô nhiễm không khí.
Trước những thông tin, phản ứng không có lợi cho mình, tập đoàn Lee & Man Paper của Hồng Kông vừa tổ chức một cuộc họp báo. Tập đoàn này cho rằng, do sử dụng công nghệ hiện đại, nên sẽ không dùng xút, không sợ xút gây ô nhiễm. Nhà máy Giấy Lee & Man ở Cụm Công nghiệp Nam sông Hậu đã được Bộ Tài Nguyên-Môi Trường của chính quyền Việt Nam cho cấp giấy phép xả sông Hậu 50,000 khối nước thải/ngày. Hệ thống xử lý chất thải của nhà máy này có thể xử lý 20,000 khối nước thải/ngày… Tại cuộc họp báo đó, nhiều câu hỏi khác của báo giới về tổng lượng nước thải, về các loại hóa chất sẽ dùng trong sản xuất, tẩy rửa vẫn chưa được trả lời vì hết giờ.
Đáng lưu ý là đại diện tập đoàn Lee & Man Paper của Hồng Kông nhấn mạnh, họ đã có giấy phép đầu tư, đã hoàn tất các thủ tục liên quan đến bảo vệ môi trường, chẳng hạn có “Bản cam kết bảo vệ môi trường” đã được chính quyền huyện Châu Thành xác nhận theo Luật Bảo Vệ Môi Trường năm 2005. Báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được Bộ Tài Nguyên-Môi Trường và những bộ hữu trách khác thẩm định, chính quyền tỉnh Hậu Giang phê duyệt năm 2008.
Vì vào thời điểm vừa kể (2008), nhà máy Giấy Lee & Man ở cụm công nghiệp Nam sông Hậu chưa hoạt động nên tập đoàn Lee & Man Paper của Hồng Kông đã đưa các viên chức Việt Nam từ huyện đến trung ương đi “tham quan” các nhà máy của tập đoàn này tại Thâm Quyến và Quảng Châu, Trung Quốc.
Ông Võ Văn Thắng, phó giám đốc Sở Công Thương tỉnh Hậu Giang, lúc đó là phó chủ tịch huyện Châu Thành – một trong những viên chức được tập đoàn Lee & Man Paper của Hồng Kông mời đi “tham quan,” tiết lộ: Mẫu nước làm cơ sở cho việc thẩm định và phê duyệt của hàng loạt cơ quan hữu trách tại Việt Nam hồi 2008 được lấy ở… Quảng Châu!
Chưa rõ quyết định cuối cùng của chính quyền Việt Nam đối với dự án nhà máy Giấy Lee & Man ở cụm công nghiệp Nam sông Hậu sẽ là thế nào, chỉ có thể biết chắc đây là một quyết định không dễ dàng. Bối cảnh như hiện nay khiến chính quyền Việt Nam không thể thản nhiên hy sinh môi trường như trước nhưng làm ngược lại thì rõ ràng là khó ăn nói với tập đoàn Lee & Man Paper của Hồng Kông. Tập đoàn này chẳng thiếu loại giấy tờ nào và theo dự kiến, nhà máy Giấy Lee & Man ở cụm công nghiệp Nam sông Hậu sẽ hoạt động vào tháng tới! (G.D).

Nguồn NV


Bài trên Đại Đoàn Kết:

Sông Hậu trước nguy cơ bị đầu độc

Những ngày qua, dư luận xã hội hết sức quan tâm đến chuyện của nhà máy giấy Lee & Man của Công ty TNHH giấy Lee & Man (Hong Kong - Trung Quốc) đặt tại cụm công nghiệp Phú Hữu A, thị trấn Mái Dầm, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang trên diện tích 80 ha, tổng mức đầu tư khoảng 1,2 tỉ USD. Nhà máy này được xem là có quy mô lớn nhất Việt Nam và nằm trong số 5 nhà máy giấy lớn nhất thế giới đang ở giai đoạn hoàn thiện, chuẩn bị đi vào hoạt động thử nghiệm vào tháng 7/2016 và cho ra sản phẩm vào tháng 8/2016.

Dư luận cũng như các nhà khoa học băn khoăn cho rằng: Khi nhà máy giấy Lee & Man đi vào sản xuất, sông Hậu sẽ bị đầu độc bởi công nghệ sản xuất giấy sử dụng một lượng lớn hóa chất trong đó có hóa chất xút (NaOH), khi xả nước thải ra môi trường sẽ hủy hoại môi trường, trong đó môi trường được thải ra là sông Hậu – nơi nuôi sống gần 5 triệu người ở các tỉnh, thành gồm: Thành phố Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang, tỉnh Vĩnh Long, Sóc Trăng, Trà Vinh. 
Dự án đã được cảnh báo
Hồi năm 2007-2008, khi dự án nhà máy giấy Lee & Man chuẩn bị khởi công, (luận chứng đưa ra là khởi công vào tháng 8/2007), dự kiến hoàn thành sau 14 tháng. Tuy nhiên, không biết thế nào mà khởi công được một thời gian ngắn thì dừng lại. Lãnh đạo tỉnh Hậu Giang thúc mãi thì đến 2014, Lee & Man mới khởi động lại.
Tuy nhiên việc đánh giá tác động môi trường của nhà máy không được tiến hành lại, gây ra bao nỗi lo lắng cho người dân quanh vùng. Trước đó, khi biết thông tin dự án xây dựng nhà máy giấy và bột giấy Lee & Man đang xin cấp phép thành lập tại Cụm công nghiệp Nam Sông Hậu, VASEP đã gửi văn bản báo cáo tới Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn đề nghị Bộ có ý kiến với Chính phủ và các Bộ ngành liên quan về việc này. 
Sau khi nhận được kiến nghị của VASEP và được sự chỉ đạo của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngày 6/9/2007, Cục Lâm nghiệp đã có công văn trả lời về vụ việc trên, nêu rõ: Theo Quyết định của Thủ tướng phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển công nghiệp giấy đến năm 2010” thì không quy hoạch xây dựng nhà máy giấy ở Hậu Giang và theo Quy hoạch điều chỉnh phát triển ngành công nghiệp giấy Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn 2020 cũng không quy hoạch vùng nguyên liệu giấy tại Đồng bằng Sông Cửu Long.
Lúc đó, có một vị đại biểu Quốc hội đã mạnh mẽ lên tiếng phản đối việc xây dựng nhà máy giấy ven sông Hậu, bởi đây là vùng vựa lúa của cả nước, vựa thủy sản và là vùng trái cây của huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. 
Hơn nữa, nơi tọa lạc nhà máy giấy lại cạnh nhà máy nước Cần Thơ cung cấp nước sinh hoạt cho gần 500.000 dân ở các quận Ninh Kiều, Cái Răng, Bình Thủy. Dù có nhiều ý kiến trái chiều nhưng cuối cùng nhà máy Lee & Man vẫn được khởi công.
Làm lấy được...
Báo cáo số 72/BC-UBND ngày 17/6/2016 của UBND tỉnh Hậu Giang gửi Thủ tướng Chính phủ nhận định cơ sở pháp lý về dự án Lee & Man là sản xuất giấy cứng bao bì cao cấp sản lượng 420.000 tấn/năm và nhà máy bột giấy tẩy trắng sản lượng 330.000 tấn/năm tại thị trấn Mái Dầm, huyện Châu Thành trong đó phía nhà máy phải xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn loại A trước khi thải ra sông.
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) với công suất thiết kế 420.000 tấn/năm và nhà máy sản xuất bột giấy tẩy trắng công suất 330.000 tấn/năm đã được phê duyệt, Lee & Man xây dựng trạm xử lý nước thải 155.000 m3/ngày đêm, đầu tư thành 2 giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 xây dựng nhà máy xử lý nước thải (NMXLNT) công suất 50.000 m3/ngày đêm và giai đoạn 2, xây dựng NMXLNT công suất 105.000 m3/ngày đêm. 
Tuy vậy, đến nay, khi Lee & Man chuẩn bị đi vào họat động thì Lee & Man chỉ mới xây dựng nhà máy xử lý nước thải (NMXLNT) công suất 20.000 m3/ngày đêm (!?). Ngày 21/6/2015, nhà máy giấy có công văn gửi UBND tỉnh Hậu Giang và Sở TN-MT tỉnh này xin điều chỉnh một số nội dung theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được phê duyệt. 
Theo các nhà khoa học, công nghiệp giấy được xếp vào loại gây ô nhiễm hơn cả công nghiệp khai khoáng, đặc biệt là sử dụng nhiều chất tẩy độc hại trong quá trình sản xuất và việc tái chế giấy càng thải ra nhiều chất độc hại.
Tại cuộc họp báo ngày 17/6/2016 kéo dài gần 5 giờ, Tổng giám đốc Chung Wai Fu nhắc đi nhắc lại nhiều lần là Lee & Man chỉ sản xuất giấy, không sản xuất bột giấy, không sử dụng hóa chất xút (loại hóa chất cực độc trong công nghệ sản xuất giấy), nhưng luận chứng của dự án ghi rõ là có sản xuất bột giấy công suất 330.000 tấn/năm.
Như vậy, nếu Lee & Man có hệ thống sản xuất bột giấy thì chắc chắn phải dùng xút và sẽ gây ô nhiễm môi trường lớn nhất là dịch đen (black liquor) trên sông Hậu. Theo đánh giá ĐTM của dự án đã được phê duyệt vào năm 2008, Công ty Lee&Man sẽ sử dụng 215.217 kg xút/ngày đêm cho hoạt động sản xuất giấy
Ngoài ra, ông Chung Wai Fu, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Giấy Lee & Man VN, cho biết, chưa có đánh giá ĐTM tổng thể mà chỉ có báo cáo từng hạng mục và sẽ tiến hành gom lại thành một.
Đây là một kiểu nói lấy được của lãnh đạo Lee & Man. Tổng giám đốc Chung cũng cho biết là hệ thống ống xả thải của Lee & Man được thiết kế nổi và được đấu nối với Sở Tài nguyên và Môi trường Hậu Giang để giám sát việc xả thải. Tuy nhiên, khi các nhà báo đề cập đến vấn đề này thì Tổng giám đốc Chung lại cho rằng nhà máy chưa đi vào họat động nên chưa đấu nối. Sở cũng chưa xây dựng trạm quan trắc tự xử lý nước của Lee & Man để theo dõi đơn vị này.
Quả là có quá nhiều điều chưa rõ ràng về dự án nhà máy giấy Lee & Man.   
 (Còn nữa)
    Lê Quốc Khánh

Thứ Ba, ngày 21 tháng 6 năm 2016

Mạng xã hội đang đe dọa báo chí truyền thống như thế nào?

Làng báo thế giới năm 2015 tiếp tục chứng kiến năm ảm đạm đối với báo in, song song với cạnh tranh gay gắt về doanh thu quảng cáo lẫn kênh tiếp cận độc giả của mạng xã hội.
Mang xa hoi dang de doa bao chi truyen thong nhu the nao? hinh anh 1
Lượng phát hành của báo giấy tiếp tục giảm đáng kể, trong khi nỗ lực phát triển đọc tin tức trên website và điện thoại bị cạnh tranh gay gắt với các công ty công nghệ và dịch vụ mạng xã hội. Ảnh: Jouranlism.org
Tại thị trường Mỹ, 2015 vẫn là năm suy thoái đối với báo giấy. Khảo sát của Trung tâm nghiên cứu Pew cho biết, lượng phát hành của các số báo trong ngày thường giảm 7%, trong khi phát hành ngày Chủ nhật giảm 4%. Cả 2 mức giảm này đều là cao nhất kể từ năm 2010. Cùng lúc, lợi nhuận từ quảng cáo cũng giảm mạnh nhất kể từ năm 2009, gần 8% trong giai đoạn 2014 - 2015.
Nhân sự làng báo Mỹ cũng bị tinh giản, khoảng 10% vào năm có số liệu mới nhất là 2014. Như vậy, trong 20 năm qua, đội ngũ làm báo tại Mỹ đã cắt bớt 20.000 vị trí, giảm gần 39%.
Trong bối cảnh báo in suy giảm, Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters (RISJ) cũng công bố báo cáo toàn cảnh về thị trường tin tức trực tuyến năm qua, để nhấn mạnh sự cạnh tranh của các công ty công nghệ và mạng xã hội (MXH), cũng như nỗ lực của các cơ quan thông tấn để thích ứng với tình hình mới. Nhóm thực hiện khảo sát ở hơn 20 quốc gia, quy mô mẫu mỗi nước là hơn 2.000 người, chủ yếu là các nước phương Tây.

Mạng xã hội trở thành nguồn cấp tin quan trọng

Theo khảo sát của RISJ, 51% những người tham gia khảo sát cho biết họ sử dụng mạng xã hội là nguồn cung cấp thông tin mỗi ngày. Trong số này, 12% ý kiến khẳng định mạng xã hội là nguồn chính. Facebook là kênh thông tin quan trọng nhất để đọc, xem và chia sẻ tin tức.
Đối tượng đọc tin tức nhiều nhất trên mạng xã hội là phụ nữ (họ hiếm khi vào thẳng trang web tin tức hoặc ứng dụng của tờ báo đó) và giới trẻ. Lần đầu tiên, số người trong độ tuổi 18 - 24 khẳng định mạng xã hội là nguồn cung cấp thông tin chính quan trọng hơn truyền hình (28% so với 24%). Truyền hình vẫn là phương tiện tin tức quan trọng nhất với các nhóm người lớn tuổi, nhưng đang theo chiều suy giảm.
Mang xa hoi dang de doa bao chi truyen thong nhu the nao? hinh anh 2
Tỷ lệ nguồn tiếp nhận thông tin của người Mỹ theo các loại hình qua từng năm, đường màu xanh là tivi, màu đỏ là các trang tin trực tuyến, màu xanh lá là báo in, và đường đứt đoạn là mạng xã hội. Ảnh: RISJ
Về thiết bị, việc sử dụng điện thoại thông minh để đọc tin tức gia tăng nhanh chóng (khoảng 53%), trong khi lượt đọc tin trên máy tính đang giảm, còn lượt tăng trên máy tính bảng thì chững lại.
Phần lớn độc giả vẫn lưỡng lự không muốn chi tiền đối với các tin tức chung chung, đặc biệt ở những nhóm nước nói tiếng Anh với độ cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, ở những nước nhỏ hơn, do yếu tố ngôn ngữ nên xu hướng sẵn sàng chi trả là gấp đôi.
Điều khiến những tờ báo đau đầu là tỷ lệ sử dụng các phần mềm chặn quảng cáo gia tăng (khoảng 10% ở Nhật Bản và đến 35% ở Ba Lan). Con số này đặc biệt cao ở những người dưới 35 tuổi và những người thường xuyên đọc tin tức. Phần lớn họ đều đã tải các ứng dụng chặn quảng cáo và sử dụng thường xuyên, hiếm khi ngưng hoặc gỡ bỏ nó. Khoảng 8% người sử dụng điện thoại thông minh cũng đang dùng ứng dụng chặn quảng cáo.
Một điểm đáng quan ngại là xu hướng cá nhân hóa bảng tin, hoặc lựa chọn tin tức dựa trên thuật toán, sẽ khiến độc giả có thể bỏ lỡ những thông tin quan trọng. Phần lớn độc giả trẻ thoải mái với những tin tức xuất hiện dựa trên thuật toán hơn là tin bài do ban biên tập gợi ý.

Cạnh tranh trong kênh phân phối

Trong 5 năm nghiên cứu các nguồn cung cấp thông tin, nhóm nghiên cứu phát hiện xu hướng chung là lượt xem truyền hình và báo, trang tin trực tuyến đang có xu hướng tăng trong khi tỷ lệ đọc báo in ngày càng suy giảm đáng kể.
Tuy nhiên, thay đổi lớn nhất trong thế giới truyền thông số là sự tăng trưởng của những thông tin truy cập qua mạng xã hội như Facebook, Twitter, Instagram và Snapchat. Ở Mỹ, số người sử dụng mạng xã hội là nguồn cấp tin chính tăng đến 46% trong tổng mẫu khảo sát, gần gấp đôi kể từ năm 2013.
Nhưng vấn đề không chỉ là tiếp cận với tin tức thông qua mạng xã hội. Đối với Facebook, cách thể hiện tin tức đang trở thành một yếu tố mà dịch vụ này đẩy mạnh phát triển trong năm qua.
Mang xa hoi dang de doa bao chi truyen thong nhu the nao? hinh anh 3
Nhu cầu sử dụng mạng xã hội để đọc tin (khối vàng) so với các mục đích khác (khối xanh) trong những nước mà RISJ khảo sát. Tuy nhiên, nhu cầu đọc tin trên mạng xã hội ở Hàn Quốc và Nhật Bản có sự khác biệt so với số liệu chung. Ảnh: RISJ
Những tin tức xuất hiện từ thuật toán có xu hướng ưu tiên các tin nóng, các video thời sự, live stream, và những hình ảnh có nội dung; trong khi những nhà xuất bản đang nỗ lực đăng tải những định dạng truyền thống. Từ giữa năm 2015, Facebook cũng mở chức năng để các tờ báo có thể đăng "bài báo tức thời". Khi tin tức đến với độc giả ngày càng nhiều trên mạng xã hội, họ không còn cần thiết phải truy cập trực tiếp vào trang web của báo.
Việc tiếp cận tin tức trên mạng xã hội cũng có những khác biệt đáng kể về thế hệ và giới tính. Chẳng hạn, phụ nữ có xu hướng sử dụng mạng xã hội để đọc tin nhiều hơn đàn ông. Mạng xã hội mà đặc biệt là Facebook là cơ chế tìm kiếm tin tức duy nhất có sức hấp dẫn với phụ nữ hơn đàn ông.
Ngoài ra, bên cạnh đọc tin trên mạng, nhiều người vẫn sử dụng tivi, radio và báo giấy nhưng với mức độ khác biệt đáng kể nếu chia theo độ tuổi. Đối với những nhóm dưới 45 tuổi, tin tức trên mạng quan trọng hơn cả thời sự truyền hình. Đối với độc giả 18 - 24 tuổi, việc tiếp cận thông tin nhiều nhất là từ mạng xã hội (28%), đến tivi (24%) và bỏ xa báo in (6%).

Sử dụng mạng xã hội để đọc và chia sẻ tin

Theo nhóm nghiên cứu, không có nhiều thay đổi đáng kể trong những nền tảng mạng xã hội chủ yếu để đọc tin tức, và Facebook vẫn giữ vị trí hàng đầu. 44% những người tham gia khảo sát nói họ dùng Facebook để đọc tin. YouTube cũng là một kênh thông tin quan trọng (19%), Twitter vẫn là nền tảng chia sẻ tin tức được nhiều nhà báo, chính trị gia và những người "nghiện tin tức" sử dụng (10%), Instagram và WhatsApp đang trong giai đoạn tăng trưởng. Facebook chính là dịch vụ lớn nhất trong tất cả những nước mà nhóm khảo sát tìm hiểu (ngoại trừ Nhật Bản).
Không chỉ đọc tin, mạng xã hội còn khuyến khích người dùng thảo luận và chia sẻ thông tin. 24% người đọc tin trên mạng đã chia sẻ các tin tức này trên mạng xã hội mỗi tuần. Họ thường quan tâm về những chủ đề như chính trị, kinh doanh, công nghệ và môi trường. Phần lớn người dùng chia sẻ thông tin về những điều họ đồng tình (như ở Australia, Mỹ). Ngược lại, người dùng ở Anh thường có xu hướng chia sẻ những chuyện họ không thích.
Mang xa hoi dang de doa bao chi truyen thong nhu the nao? hinh anh 4
Tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh để đọc tin tức qua các năm ở những nước như Mỹ, Anh, Đức, Pháp và Nhật. Ảnh: RISJ

5 đại gia công nghệ thống trị lợi nhuận quảng cáo di động ở Mỹ

Theo Pew, năm 2015, thị trường Mỹ chi tiêu 59,6 tỷ USD cho quảng cáo số (digital advertising), bao gồm các công cụ tìm kiếm, mạng xã hội, web tin tức và các website khác. Đây là mức tăng 20% so với năm 2014. Các nền tảng số hiện chiếm 33% trong tổng chi quảng cáo (183 tỷ USD) ở mọi nền tảng. Những số liệu này vẫn tiếp tục là mức tăng so với năm 2014 (lần lượt là 28% và 175 tỷ USD). Digital ad được chia theo 2 nhóm: cho thiết bị di động (1) và desktop (2). Trong đó, chi quảng cáo trên nhóm 1 chiếm hơn một nửa trong tổng chi, đạt 31,6 tỷ USD và cao hơn một chút so với 28 tỷ USD quảng cáo trên desktop.
Mang xa hoi dang de doa bao chi truyen thong nhu the nao? hinh anh 5
5 công ty công nghệ hàng đầu chiếm phần lớn lợi nhuận từ quảng cáo hiển thị, rồi mới đến những dịch vụ khác, bao gồm báo chí. Ảnh: Pew
Thống trị về lợi nhuận digital ad vẫn là 5 công ty công nghệ và dịch vụ mạng xã hội lớn: Google, Facebook, Yahoo, Microsoft và Twitter, chiếm 65% tổng lợi nhận từ digital ad trong năm 2015, hay 38,5 tỷ USD trong 59,6 tỷ USD. Trong nhóm này, lợi nhuận digital ad năm 2015 của Facebook và Twitter phụ thuộc lớn vào di động, lần lượt là 77% và 88%. So với đó, quảng cáo trên di động chiếm phần nhỏ hơn trong lợi nhuận digital ad của Google và Yahoo, lần lượt là 41% và 35%.
Về quảng cáo hiển thị (display ad), vẫn là 5 công ty hàng đầu chiếm hết phần lớn của miếng bánh: 59% trên tổng số (hoặc 15,7 tỷ USD trên 26,8 tỷ USD) gồm các công ty như Facebook, Twitter, Yahoo, Google và Verizon. 41% còn lại (11 tỷ USD) mới chia đều cho những website của các báo, các mạng lưới quảng cáo hoặc những dịch vụ mạng xã hội khác. 
Minh Anh

Thứ Sáu, ngày 17 tháng 6 năm 2016

Phải chăng bản chất người Việt là… độc ác?

Thiện Ngộ

Đã 2560 năm kể từ khi Đức Phật nhập diệt. Suốt khoảng thời gian dài ấy, tưởng chừng ánh sáng văn minh của thế kỷ 21 đã chiếu rọi đến từng ngõ, đạo đức làm người được phổ cập đến từng ngách. Thế nhưng ở thời đại quái quỷ này, thanh niên Việt Nam ra đường hễ nhìn ai không vừa mắt là có thể lao vào chém giết, sẵn sàng bỏ mặc đồng loại đang thoi thóp trên đường, rặt một lối “sống chết mặc bay”. Quan chức nhà nước – thứ mà trong xã hội phong kiến được gán cái danh đầy trách nhiệm “quan phụ mẫu” thì lại làm việc vì tư lợi là chính. Đối với họ, những lý tưởng “tự do, bình đẳng, bác ái” thật là quá sức viển vông. Trong xã hội, con người giẫm đạp nhau, làm giàu trên xương máu đồng loại. Còn tôn giáo thì biến thành một thứ thần quyền, rặt một kiểu “xin cho”, chẳng khác chi một cái chợ. Xin mượn hai từ của cố nhà văn Nhật Tuấn để mô tả thời kỳ chúng ta đang sống: “đồ đểu”.
Nhiều đêm suy ngẫm về những việc ấy, tôi biết rốt cuộc tất cả cũng chỉ xoay quanh nhân quả. Bởi người Việt chúng ta đã gieo cái nhân méo mó, nên cũng chính người Việt phải nhận lại cái quả chẳng được ngọt lành ấy. Xin hãy đọc những dòng suy ngẫm của tôi để cùng nhau hiểu hơn về dân tộc chúng ta, mà chúng ta luôn tự hào là có “bốn ngàn năm văn hiến”.
Hậu quả của quan niệm sai lệch
Đa phần trẻ em Việt Nam từ nhỏ đã không được dạy về tình yêu thương động vật. Tôi có một đứa cháu gái gần 3 tuổi, mỗi khi thấy một loại động vật nào được mang về nhà là cháu lại hay hỏi “có ăn được không?”, bởi hàng ngày cháu thường được cha cháu nói “Để cha làm thịt nó cho con ăn nghen”. Hoặc khi cháu gặp chó mèo thì tự động cháu lại đấm đá xua đuổi, thay vì yêu thương nựng nịu. Sở dĩ cháu phản xạ như vậy là do cha mẹ cháu đã dạy cháu như vậy ở ngay lứa tuổi dễ uốn nắn nhất. Điều đó vô tình ảnh hưởng đến tính cách của cháu sau này. Hôm nọ, tôi có mua hai con cu gáy về nuôi thì đứa cháu gái lẽo đẽo theo sau, hỏi rằng “Con cu này làm gì vậy cậu? Sao cậu không làm thịt cho cháu ăn?” Tôi phải kiên trì giải thích với cháu rằng “Cậu không làm thịt mà cậu nuôi nó”. Nhưng dường như cháu không hiểu nổi tại sao phải nuôi nó, mà cứ lẩn quẩn hỏi về việc làm thịt nó. Đó chính là một cách dạy sai lầm của người lớn, khi tự động định hình tính hiếu sát mà không dạy việc phải biết yêu thương, bảo vệ động vật cho trẻ nhỏ.
Người Việt trong chừng hơn chục năm trở lại đây lạ lắm, hễ thứ thứ gì động đậy được là họ đều có thể…cho vào miệng hết. Và người ta khuyến khích lẫn nhau chuyện đó. Người Việt có câu cửa miệng “Không bổ ngang thì bổ dọc”, nghĩa là tất cả mọi thứ động vật nếu không bổ kiểu này thì sẽ bổ kiểu kia, và nếu không ăn được thì họ cũng…ngâm rượu để uống. Nhắc đến chuyện ngâm rượu, tôi lại nhớ chuyện ông chú họ tôi từ mấy năm trước. Khi nghe người ta đánh chết một con rắn cạp nong ngoài ruộng, ông liền phóng xe máy ra ngay để lấy về ngâm rượu. Hũ rượu được ngâm cấp kỳ ấy đã trở thành một chầu nhậu hoành tráng của chú và bạn hữu. Và hậu quả và tất cả phải được đưa ra trạm y tế xã để chích thuốc giải độc vì ngộ độc thực phẩm.
Cũng chính cái tư tưởng “không bổ ngang thì bổ dọc” ấy đã khiến không ít du khách nước ngoài ngán ngẩm nhìn người Việt ta như bọn man di mọi rợ.
Gieo nhân nào gặt quả nấy
Trong quá trình hình thành dải đất hình chữ S của nước Việt hiện đại, mà sử sách Việt Nam thường gọi một cách nhẹ nhàng là “tiến trình mở cõi”. Trên thực tế việc mở cõi ấy đã nhuộm không biết bao nhiêu xương máu của người Chiêm Thành, giống dân bản địa ở một dải tương ứng địa giới từ tỉnh Quảng Bình đến Bình Thuận ngày nay. Chiến thuật của các vương triều Việt là tàm thực, tức là lấn dần theo kiểu tằm ăn lá dâu, rồi dùng vũ lực chiếm đất khi đủ điều kiện. Về việc gả công chúa Huyền Trần cho vua Chế Mân, sử thần Ngô Sĩ Liên đã chê trách trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư:
“Ngày xưa Hán Cao Hoàng vì nước Hung Nô nhiều lần làm khổ biên cương, mới lấy con gái nhà dân làm công chúa gả cho thiền vu. Kết hôn với người không cùng giống nòi, các tiên nho đã từng chê trách, song dụng ý là muốn binh yên, dân nghỉ, thì còn có thể nói được. Nguyên Đế thì vì Hô Hàn sang chầu, xin làm rể nhà Hán, nên lấy nàng Vương Tường mà ban cho, cũng là có cớ. Còn như Nhân Tông đem con gái gả cho chúa Chiêm Thành là nghĩa làm sao? Nói rằng nhân khi đi chơi đã trót hứa gả, sợ thất tín thì sao không đổi lại lệnh đó có được không? Vua giữ ngôi trời mà Thượng hoàng đã xuất gia rồi, vua đổi lại lệnh đó thì có khó gì, mà lại đem gả cho người xa không phải giống nòi để thực hiện lời hứa trước, rồi sau lại dùng mưu gian trá cướp về, thế thì tín ở đâu”
Trong một dịp trà dư tửu hậu với một người bạn từ Pleiku xuống, anh bạn nói rằng “Chính quyền ưu tiên quyền lợi cho đồng bào thiểu số quá nhiều”. Tôi cười và nói với anh rằng “Chính người Kinh chúng ta bao đời nay đã cướp đoạt, lấn chiếm, ép họ bán rẻ đất đai. Giờ này cả một vùng Tây Nguyên, các sắc dân bản địa ấy đã trở thành thiểu số trước người Kinh chúng ta. Việc đồng bào thiểu số được nhận vài đồng trợ cấp hàng tháng chẳng có là gì so với những gì họ đã mất cả.” Tôi lại nghĩ đến nước Mỹ, ở đó họ có nhiều chính sách ưu đãi cho người da đỏ bản địa. Bởi trong thâm tâm người Mỹ luôn tâm niệm rằng người da đỏ vốn là chủ của mảnh đất hiện tại. Và những ưu ái hiện nay chính là để bù đắp những gì mà tổ tiên người da đỏ đã bị lấy mất. Chính sách ấy nếu được thực thi ở vùng các đồng bào thiểu số, theo tôi sẽ góp phần xóa bỏ thù hận sắc tộc đang ngày càng lên cao ở các khu vực Tây Nguyên, Tây Bắc.
Anh bạn còn phàn nàn với tôi rằng “người đồng bào nay không còn chân thật như ngày xưa nữa”. Tôi bảo với anh rằng “Họ học người Kinh chúng ta đấy”. Tôi nhớ chừng hơn 10 năm trước lúc tôi còn lang bạt lên vùng đồng bào Chăm Hroi ở miền tây tỉnh Phú Yên và cao nguyên M'Đrăk thì đồng bào ở đây còn chân thật lắm. Thế nhưng càng ngày họ càng giống người Kinh đến…kinh dị. Bao nhiêu dối trá, lừa lọc, ngụy biện…, bao nhiêu tính xấu của người Kinh, bây giờ họ đều có cả. Và dĩ nhiên, đó cũng cách cách thức họ tồn tại trước những người Kinh đầy man trá kia.
Người Việt Nam cứ bảo người Tàu là xấu ác, quỷ quyệt, thế nhưng tôi thấy chính chúng ta cũng xấu và ác chẳng kém người Tàu. Ôi, cái thời đại quái quỷ gì đã khiến dân tộc tôi trở nên xấu ác, bạc nhược, hèn hạ đến thế này!
Sửa đổi bản thân là chìa khóa để tiến bộ
Lật lại huyền sử Việt, thì người Việt luôn tự nhận mình là dòng dõi từ phương Bắc, tức là Đế Minh, mà Đế Minh chính là cháu ba đời của Thần Nông - một trong những tổ tiên của người Hán. Như vậy thì người Việt và người Hán có chung gốc gác. Thế nhưng trong tư tưởng của người Hán thì người Việt cũng như các dân tộc phương Nam đều là con cháu của Xi Vưu, là loài “man di mọi rợ”. Trong khi đó thì người Miêu tự hào nhận mình là con cháu của Xi Vưu, chẳng thèm tranh luận bên nào mới chính là con cháu Thần Nông.
Trong quá trình di cư về phương Nam, người Việt cũng như các sắc dân nhỏ ở miền Hoa Nam đã chịu nhiều sức ép từ người Hán. Nước Việt Nam còn tồn tại đến ngày nay không thể phủ nhận là một sự thần kỳ của lịch sử. Nước Việt Nam hiện đại đã không còn đồng văn, đồng chủng với người Hán như xưa nữa. Thế nhưng, nguy cơ Bắc thuộc một lần nữa lại nguy cấp hơn bao giờ hết. Nước Tàu hiện đại đã thực hiện thế trận bao vây cả trên đất liền lẫn trên biển, nền kinh tế Việt Nam bị thương lái Tàu lũng đoạn, phá nát. Nhiều doanh nghiệp Tàu làm ăn gian dối trên nước Việt, hủy hoại môi trường sống, bất chấp pháp luật Việt Nam, để lại một hiểm họa vô cùng đen tối trước mắt.
Chúng ta muốn độc lập, tự chủ, muốn thoát khỏi bóng dáng khổng lồ từ phương Bắc thì chính trước hết chúng ta phải hoàn thiện chính mình, mà quan trọng nhất là vấn đề đạo đức, nhân phẩm. Chúng ta căm ghét họ nhưng cũng xấu ác như họ thì có khác nào một giuộc như nhau.
Sửa chữa lại bản thân và giáo dục con cháu đi đúng phương hướng văn minh, trí thức là điều mà tôi tin người Việt ta có thể làm được!
VOA

Thứ Năm, ngày 16 tháng 6 năm 2016

Ông Dương Ngọc Dũng đã mắc nhiều sai lầm khi 'mách nước' cho Tổng thống Obama

Sau khi đăng bài 'Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng', báo điện tử Một Thế Giới nhận được rất nhiều ý kiến đóng góp của bạn đọc. Trong đó có ý kiến của độc giả Mật Quang Minh ở TP.HCM. Chúng tôi xin trích đăng ý kiến này.

Tôi là Phật tử Mật Quang Minh, tác giả bài viết “Độc giả không đồng tình việc ngăn Tổng thống Obama thắp hương ở chùa Ngọc Hoàng". Tôi có đôi lời muốn chia sẻ với những luận điểm mà độc giả Thiên Lang dành cho bài viết của tác giả Phạm Đức Dũng.
Trước tiên, tôi hoan hỷ khi BBT báo điện tử Một Thế Giới đã tiếp thu ý kiến bạn đọc và tiếp tục đăng đàn để làm rõ đâu là thực chất vấn đề. Hoan hỷ quý báo đã công khai minh bạch và làm tròn trách nhiệm người làm báo của mình. Đồng thời, tôi cảm ơn độc giả Thiên Lang đã có phản hồi qua bài viết Cần làm rõ ý Tổng thống Obama thắp hương lễ Phật thì 'không tốt về sau'. Mục đích đối luận ở đây không nhằm phân định thắng thua nhưng cần minh định rõ ràng để đạo Phật tránh bị ô nhiễm, xen tạp với những tín ngưỡng văn hóa dân gian.
Đức Phật đã từng dạy: “Này các Tỳ kheo! tâm dua vậy, với Đạo trái nghịch, vậy nên phải dùng tâm ngay thẳng. Phải biết tâm dua vậy chỉ để dối gạt. Người vào Đạo thời không làm vậy. Vậy nên các người hãy dùng tâm đoan chánh ngay thẳng làm gốc” (Trích Kinh Chánh Hạnh). Đồng thời, trong Kinh Tăng nhất A-hàm, tập I, phẩm Tàm quý, Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành, 1997, tr.295) đã viết “Một thời Phật ở nước Xá-vệ, rừng Kỳ-đà, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo: Có hai hạng người này ở trong chúng Như Lai mà lại khởi lên sự phỉ báng. Thế nào là hai người? Là pháp sai nói là pháp đúng; nói pháp đúng là pháp sai. Đó là hai người phỉ báng Như Lai”.
Phật tử Mật Quang Minh xin tiếp tục trao đổi với độc giả Thiên Lang về những quan điểm trái chiều xung quanh những giải thích sai lầm về tri kiến Phật đà, thông qua bài báo “Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng kể gì?” 

Thứ nhất, xét về vai trò người hướng dẫn Tổng Thống Obama:
Ông Dương Ngọc Dũng là tiến sĩ tôn giáo, vì vậy những phát biểu của ông tiến sĩ sẽ ảnh hưởng lớn đến các quan niệm về tôn giáo, do vậy nên phát biểu những gì đi vào thực nghĩa tôn giáo. Như vậy mới là đúng trách nhiệm của mình. Những gì là tín ngưỡng dân gian thuộc về phạm trù văn hóa không nên bàn tới ở đây.
Vấn đề bạn Thiên Lang đưa ra bằng cụm từ: “the people believe that…” để bao che cho việc ông Dương Ngọc Dũng đưa ra những lập luận sai chánh kiến Phật môn, gieo rắc mê tín là không hợp lý. Nếu đứng cương vị một người bình thường, không có chuyên môn về tôn giáo và học hàm tiến sỹ khoa tôn giáo thì có thể chấp nhận được vì nghe theo tin đồn “người dân tin rằng”. Ở đây, ông tiến sỹ tôn giáo đã được học để trang bị kiến thức thì không thể đánh đồng như những người không có chuyên môn. Hơn nữa, việc  giới thiệu các  tri thức Phật học liên quan đến chùa Ngọc Hoàng với Tổng thống cần có sự phù hợp với tính quốc độ, dân tộc và thời đại. Trong khi đó, ông Dương Ngọc Dũng đã dựa trên kiến thức hiểu biết về Phật học của mình đã đánh đồng với văn hóa dân gian, mang nặng màu sắc mê tín dị đoan để giải thích sai quan điểm và chủ  trương đổi mới và hội nhập của nhà nước Việt Nam đang trong thời kì hội nhập: cụ thể là bài trừ mê tín dị đoan, nâng cao ý thức văn hóa, văn minh trong tín ngưỡng của nhân dân, đặc biệt vấn đề bình đẳng giới luôn được quan tâm.
Tôi thấy bài viết Độc giả chất vấn 'Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng' của ông Phạm Đức Dũng là sự nhìn nhận, suy nghĩ về bản chất chân thật của sự vật hiện tượng dựa lăng kính Phật Đà, theo Thánh giáo lượng, có luận cứ, luận chứng rõ ràng. Còn sự phản hồi của Thiên Lang về bài viết của Phạm Đức Dũng đều là ý chủ quan của mình. Nếu là một người có trí tuệ về Phật pháp cần dựa trên thánh giáo lượng, luận điểm, luận chứng, luận cứ nhà Phật để chứng minh sự nhận định của mình là đúng.
Đức Phật đã dạy: “Này các tỳ kheo, tâm ý của mình không đáng tin cậy. Đừng tin vào tâm ý của mình khi chưa đắc Thánh quả!” (Trích kinh Tứ thập nhị chương)”. Là tỳ kheo đã và đang tu tập mà đức Phật còn dạy vậy huống chi là người không tu tập thì tâm ý chủ quan sẽ nguy hại biết chứng nào?
Một trong những ý chủ quan nguy hại mà Thiên Lang lại khẳng định như sau: “Độc giả lại một lần nữa hiểu lầm chữ “không tốt về sau” mà ông Dũng dùng. Đối tượng không tốt ở đây chính là tôn giáo của ông Obama. Obama theo đạo Tin lành, vốn cấm các hình thức lễ bái thờ phụng với các vị thần khác ngoài Chúa. Ông Dũng là một người am tường về tôn giáo nên nhắc nhở Obama, có thể chỉ vì ngoại giao mà ông Obama phạm phải điều luật của đạo mình”. Vậy những suy nghĩ chủ quan của Thiên Lang đã đảm bảo tính đúng đắn chưa? Thiên Lang còn có cho rằng độc giả Dũng là “quá nghiêm trọng” nữa không? 

Thứ hai, sự hiểu biết và giải thích chưa chuẩn:
“Thứ hai, độc giả lại một lần nữa hiểu lầm chữ “không tốt về sau” mà ông Dũng dùng. Đối tượng không tốt ở đây chính là tôn giáo của ông Obama. Obama theo đạo Tin lành, vốn cấm các hình thức lễ bái thờ phụng với các vị thần khác ngoài Chúa. Ông Dũng là một người am tường về tôn giáo nên nhắc nhở Obama, vì có thể chỉ vì ngoại giao mà ông Obama phạm phải điều luật của đạo mình. “Không tốt về sau” ở đây chính là trong sinh hoạt Tin lành của ông Obama sau này. Đây là một lời khuyến cáo, ông Obama hoàn toàn có thể quyết định làm hay không. Và thực tế đoạn clip đó không có nên cũng không biết ông Obama có thắp hương không” (Hết trích).
TS. Dũng hiểu như vậy thì quá sai lầm và không có hiểu biết. Trong khi những hoạt động của Tổng thống Obama tại Việt Nam không ngoài vấn đề ngoại giao, có câu “nhập gia tùy tục, đáo giang tùy khúc”. Chuyện ông Obama có cắm nhang hay không, không có liên quan gì đến vấn đề tâm linh, đó chỉ là hoạt động xã giao, ngoại giao khi một chính khách đến địa phương sở tại đều sẽ làm. Do sự hiểu sai lầm của tiến sỹ Dương Ngọc Dũng về tôn giáo nên ông ấy mới ngăn cản tổng thống Obama khi ông ấy muốn thắp nhang, bởi vì đức Phật đã xác quyết: “tất cả chúng sanh đều có Phật tánh” và “Ta là Phật đã thành, chúng sanh là Phật sẽ thành”. Mặc dù ông Obama theo đạo Tin Lành nhưng phật tánh trong ông vẫn có thể hiện hữu. Nếu ông tiến sỹ Dũng thông hiểu tôn giáo thì phải hiểu được điều này, và vấn đề tự do tín ngưỡng, kính ngưỡng đạo Phật, tôn kính đức Phật, một bậc toàn giác làm sao lại “không tốt về sau” được?
Độc giả Thiên Lang cho rằng “việc thắp hương hay quì lạy vốn dĩ cũng không được qui định ngay từ đầu, mà trong thời kỳ Phật giáo phát triển mới đưa thêm vào. Lễ lạy cũng không phải công đức vô thượng nếu người lạy không thành tâm và ngược lại người thành tâm vẫn có thể có phước đức chứ không chỉ hình thức. Với tinh thần từ bi bác ái và tôn trọng tôn giáo của đức Phật, ta có thể nghĩ rằng Phật không thể nào câu chấp những lễ nghi hình thức như vậy nếu nó khiến người lễ bái gặp tội đối với tôn giáo của chính họ” (Hết trích).
Qua đây có thể thấy Thiên Lang chưa hiểu rõ được nghi thức lễ lạy trong Phật giáo. Đây là một trong những hoạt động tâm linh đều có ý nghĩa công đức. Lạy Phật không vì van xin tha tội, không vì cầu mong ban ân, chỉ vì quí kính một đấng lòng từ bi tràn trề, trí giác ngộ viên mãn. Vì quí kính công đức trí tuệ của Phật nên chúng ta lạyi. Lạy Phật để thấy mình còn thấp thỏi ti tiện, bỏ hết những thói ngạo mạn cống cao. Quí kính gương cao cả của Phật để mình noi theo. Phước đức lạy Phật là tại chỗ đó.
Lạy Phật vì dẹp ngã mạn - Bản chất con người chúng ta lúc nào cũng tự cao tự đắc, vênh váo nghênh ngang. Đó là tánh xấu khiến mọi người chán ghét, tiêu mòn công đức. Phật tử biết được cái dở này, kính lạy Phật, Bồ-tát, các bậc tôn túc, để diệt trừ tâm ngã mạn của mình. Kính lạy các ngài là tự mình thấy không bì kịp các ngài, biết mình thấp thì tánh ngạo mạn từ từ biến mất. Khi lạy các ngài không mong một ân sủng nào, chỉ vì một lòng kính trọng đức hạnh của các ngài, tự thấy mình hèn hạ thấp thỏi, thế là mọi công đức từ đó phát sanh. Bởi đứa ăn trộm thì phục kẻ ăn trộm giỏi, chàng võ sĩ thì nể tay vô địch, kính trọng Phật, Bồ-tát, các bậc tôn túc tự nhiên chúng ta có dự phần trong ấy rồi. Quả như câu nói "kính thầy mới được làm thầy". Chúng ta muốn dẹp bỏ những tánh xấu, tập tành đức hạnh, kính lễ những bậc đức hạnh là điều cần thiết vậy.
Lạy Phật vì noi gương - Kính lạy Phật, chính vì chúng ta muốn học đòi noi theo gương của Phật. Tại sao chúng ta phải học đòi theo gương đức Phật? Bởi vì, Phật đã đầy đủ mọi công đức, trí tuệ từ bi viên mãn, nên chúng ta phải học theo. Đây chúng tôi đơn cử một công hạnh nhỏ xíu của Phật, thử xem chúng ta có theo kịp không? Chắc hẳn Phật tử chúng ta đều nhớ câu chuyện: Một hôm, đức Phật một mình mang bình bát vào thôn xóm khất thực, bỗng có một người ngoại đạo biết Phật và biết rõ đi đến đâu ắt đệ tử của chúng đều bỏ đạo qui kính Phật. Nổi tức, ông đi theo sau lưng Phật la mắng đủ điều, Phật vẫn chậm rãi tiến bước đều đều không một lời đối đáp. Đến đầu đường, ông ta chạy đón trước mặt Phật, chặn lại hỏi: Cù-đàm thua ta chưa? Phật ung dung trải tọa cụ xuống đất, ngồi kiết già đọc bài kệ: 
Kẻ hơn thì thêm oán
Người thua ngủ chẳng yên
Hơn thua hai đều xả
Ấy được an ổn ngủ.

(Kinh Trung A-hàm)
Vấn đề giải thích ba cây hương biểu trưng cho “tinh, thần, khí”  của ông TS Dương Ngọc Dũng là sai với chánh kiến Phật đà, còn nếu ông tiến sỹ Dũng luận giải ba cây hương thể hiện những biểu tượng khác như Tam bảo, Bồ đề tâm, Tánh không, Xả ly hay Giới - Định - Tuệ thì không ai nói gì cả. Bạn Thiên Lang không tập trung vào điểm không đúng theo quỹ đạo chánh kiến của tiến sĩ Dũng để nhìn rõ sự sai lệch trong nhận thức Phật môn của ông Dương Ngọc Dũng ấy như vậy không đúng với tinh thần đối luận. Bản thân độc giả Thiên Long cho rằng: "Nhiều ý kiến còn cho rằng 5 nén hương là ngũ hàng, 7 hay 9 tượng trưng cho hồn vía, hay số lẻ là số may mắn… Rõ ràng, ý nghĩa của hương và việc đốt hương vẫn chưa được thống nhất”. Bạn không  giải thích theo quan điểm về tri kiến Phật môn, mà sử dụng đem những quan niệm dân gian, tà kiến  để bao biện. Điều này mỗi Phật tử khi đọc đều nhận thấy sai lầm.
Trong “Kinh lời dạy cuối cùng của đức Phật” đã nêu rõ “Này các đệ tử, hý luận chỉ làm cho tâm trí rối loạn. Người xuất gia mà sống hý luận thì không thể đạt được tuệ giác giải thoát. Vì thế các vị phải nhanh chóng từ bỏ vĩnh viễn tâm lý hý luận, vô ích. Diệt trừ các hý luận tạp loạn mới có thể đạt được an lạc tịch diệt”. Vì vậy khi giải thích các vấn đề về Phật học, độc giả Thiên Lang nên tuân  thủ trên nền tri kiến của Phật đà để đi đúng quỹ đạo chánh pháp. Để tránh cho nhiều Phật tử mắc phải những tri kiến sai lầm. Đức Phật cũng chỉ rõ trong Kinh Chánh Kiến “Người đời thường nghiêng về hai khuynh hướng nhận thức, một là có, hai là không. Đây là hai quan niệm vướng mắc vào cái tri giác sai lầm. Vì vướng vào tri giác sai lầm đó cho nên mới kẹt vào hoặc “ý niệm có”, hoặc “ý niệm không.” Này Tán-đà Ca-chiên-diên! Phần lớn người đời đều bị kẹt vào chấp mắc và bảo thủ. Người không bị kẹt vào chấp và thủ thì không còn nắm giữ và vọng tưởng về cái ngã nữa”.
Qua bài phân tích đối luận của độc giả Thiên Lang, có nhiều kiến thức chưa đúng, nhằm bao biện cho những lời giải thích sai lầm của tiến sĩ tôn giáo Dương Ngọc Dũng theo quan điểm tri kiến Phật đà. Điều này nếu không luận rõ sẽ khiến nhiều người hiểu sai lầm về Phật học, từ đó lồng ghép yếu tố mê tín.
Lời cuối, Phật tử Mật Quang Minh xin trích lại lời dạy của đức Phật Thích Ca trong “Kinh Lời dạy cuối cùng của đức Phật: "Này các đệ tử, có trí tuệ thì không có tham trước, luôn luôn tự tỉnh thức và tự dò xét, nhờ đó người ấy có khả năng giải thoát trong giáo pháp của Như Lai. Nếu không có trí tuệ thì không xứng danh là bậc xuất gia. Trí tuệ là chiếc thuyền vững chắc vượt qua biển sanh tử, là ngọn đèn sáng chói trong hắc ám vô minh, là dược liệu thần y của mọi bịnh tật và là lưỡi búa bén chặt đứt cây phiền não. Vì thế, các vị cần trau dồi tuệ giác “Văn, Tư, Tu” để tăng trưởng lợi ích. Người có trí tuệ soi chiếu thì dẫu là mắt thịt vẫn là người chánh kiến, thấy rõ bản chất mọi vật”.

Mật Quang Minh


Độc giả không đồng tình việc ngăn Tổng thống Obama thắp hương ở chùa Ngọc Hoàng


Sau khi đăng bài phản hồi của độc giả Phạm Đức Dũng về việc chất vấn 'Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng', báo điện tử Một Thế Giới nhận được rất nhiều ý kiến đóng góp của bạn đọc. Sau đây, báo điện tử Một Thế Giới xin trích đăng tiếp ý kiến của độc giả Mật Quang Minh.
Tôi nhất trí với những nhận xét của tác giả Phạm Đức Dũng. Quả thật, nội dung bài viết về những lời giải thích theo tri kiến Phật học khiến những Phật tử như tôi không khỏi giật mình trước những suy nghĩ không đúng theo quan điểm của Phật học và trái với sự tiến bộ của xã hội của Giáo sư Dương Ngọc Dũng.
Thứ nhất, ông Dương Ngọc Dũng đã có những phát biểu cổ súy mê tín, gây ảnh hưởng đến nhận thức và giáo dục bình đẳng giới. Ông Dương Ngọc Dũng nói: “Trước đó, đặc vụ nói nếu Tổng thống muốn thắp nhang thì có được không? Tôi nói: Tổng thống là người theo đạo Tin lành, cho nên việc thắp nhang không tốt sau này cho ông ấy. Nguyên tắc Tin lành không thờ ai ngoài Thiên Chúa” (trích nguyên văn từ bài "Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng kể gì?"). Điều này có nghĩa ông Dũng hiểu rằng niềm tin của người Tin lành chỉ một Chúa Trời, không chấp nhận luận thuyết, giáo lý đạo khác, thì tại sao ông Dũng lại đưa vấn đề cầu tự “Người hiếm muộn thường đến đây cầu xin và họ hay xin con trai vì tâm lý người Việt Nam thích con trai hơn” với ông Obama. Điều này chẳng khác nào rao truyền mê tín, ảnh hưởng đến nhận thức và giáo dục bình đẳng giới mà Nhà nước đang chủ trương vận động tuyên truyền.
Đồng thời, điều này lại cổ súy cho việc bất bình đẳng giới trong khi Luật Bình đẳng giới của Quốc hội khóa 11, kỳ họp thứ 10 số 73/2006/QH11 ngày 29.11.2006 đã nêu rõ trong điều 10 khoản 2 về vấn đề này; lời khẳng định chắc nịch của ông Dũng vô hình trung khiến chùa Ngọc Hoàng về sau sẽ ngày càng “đắt khách” đến cầu tự, đặc biệt là cầu con trai. Chính tư tưởng trọng nam khinh nữ, phân biệt giới tính đã gây bao hệ luỵ không đáng có. Từ chuyện phá thai, vỡ kế hoạch vì quan niệm “nối dõi tông đường” cho đến mất cân bằng giới tính... Hay là ông Dũng học ở nước ngoài lâu quá nên không biết nhà nước luôn chủ trương “Dù gái hay trai, chỉ hai là đủ”?
Thứ hai, giải thích sai về ý nghĩa 3 cây nhang, Ông nói: “Nhang là tượng trưng cho tinh, khí và thần. Phải giữ lửa liên tục như là nguồn sống, do đó, đền chùa thường phải đốt nhang cả ngày…”. Qua lăng kính của ông, đạo Phật đã mang màu sắc huyền hoặc đầy mê tín. Vì sao ở chùa phải “giữ lửa như là nguồn sống?”, phải “đốt nhang cả ngày?”. Đây là sự cổ súy, vận động tiêu thụ nhang, trong khi đó, khói nhang được chứng minh là nguy hại hơn khói thuốc lá.
Như lời phát biểu của ông Dũng, thì người phật tử cũng sẽ duy trì “nguồn sống” như vậy bằng cách thắp nhang cả ngày ở nhà? Thật là mê tín! Hậu quả sẽ ra sao? Người dân sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp, ô nhiễm không khí gia tăng, làm suy yếu hệ tim mạch nguy cơ hỏa hoạn tăng… Chúng ta đều biết rằng, đạo Phật không phải là một tôn giáo, mà là một hành trình Giác Ngộ. Mà đã là hành trình Giác Ngộ thì đạo Phật không chối bỏ bất kỳ chúng sanh nào, bởi Phật thuyết “Ta là Phật đã thành, các ông là Phật sẽ thành”. Sự giải thích “huyền bí” mang màu sắc mê tín đã không đúng với giáo lý nhà phật.
Đức Phật Kim Cương Trì III Wan Ko Yeshe Norbu chỉ ra rằng “Trong chân lý của Phật giáo, luật nhân quả không bao giờ có thể chối bỏ được. Nhân quả không thể bị tiêu diệt. Nói nhân quả có thể bị tiêu diệt là quan điểm của thuyết hư vô. Vì vậy, chúng ta có thể xây dựng một bức tường của nghiệp tốt, giống như xây dựng một bức tường bảo vệ. Bức tường của nghiệp tốt này sẽ ngăn chặn chúng ta khỏi những nghiệp xấu.” Trong kinh Pháp Cú Thí Dụ cũng nêu rõ: “Dầu hư không biển cả hay núi đá xa xôi, không nơi nào tránh khỏi Quả ác nghiệp gây rồi. (trích kinh Pháp Cú Thí Dụ, Phẩm ác hạnh thứ 19, trang 178, NXB Tôn giáo, 2010).


Hơn nữa, việc thắp nhang của Tổng thống Obama thuộc về “lễ lạy”, một trong 10 hoạt động tâm linh của nhà Phật. Việc ông Dũng giải thích ý nghĩa của ba cây nhang đã sai lệch quan điểm của Phật học đồng thời nhuốm màu Đạo giáo. Sự giải thích của ông đã trái với giáo lý Phật đà. Cụm từ “tinh, khí, thần” là học thuật của Đạo giáo (gọi là Tiên đạo), chỉ cho đạo sinh tu luyện theo diễn trình bế tinh, giữ khí, sau đó mới đạt thần, là quang sắc, là “biểu trạng của người tu Tiên đạo chứng quả vì hành vi thân, ngữ, tâm liên tục “không dừng nghỉ” mà Đức Phật đã nêu trong kinh Thủ lăng nghiêm. Cần nhấn mạnh rằng trong thuật ngữ đạo Phật không có cụm từ “tinh, khí, thần” mà chỉ phổ biến trong Tiên đạo. Ba nén hương theo quan điểm Phật giáo tượng trưng cho Tam bảo (3 báu vật của đạo Phật) là Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo. Vì vậy cho nên ở chùa thường thắp nhang thường xuyên (không phải liên tục) để tỉnh giác (nhắc nhở) cho mình và chúng sanh về hoạt dụng của đạo Phật là luôn tinh tấn dùng trí tuệ diệt 3 độc nguy hại cho huệ mạng của người tu Phật là tham, sân, si.
Ngoài ra, nên hiểu “cây nhang thứ nhất tượng trưng cho Phật bảo là tượng trưng cho Bồ đề tâm; cây nhang thứ 2 là Pháp bảo tượng trưng cho Trí tuệ tánh không (khởi đầu là chánh kiến); cây nhang thứ 3 là Tăng bảo tượng trưng cho Xả ly (tức là người tu phải ly xuất khỏi 3 nhà lửa “thế sự gia”, “phiền não gia”, “tam giới gia”. Còn hương tinh khiết thực chất là Giới hương, Định hương giữ Huệ hương, giải thoát tri kiến hương mà những Phật tử thành tâm cúng dường lên chư Phật. Thứ ba, ông Dũng giải thích về phái Hoa tông là sai về nội dung vì không có phái Hoa tông...
Nói tóm lại, qua bài báo "Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng kể gì?", tôi xin được mạn phép trao đổi với ông Dương Ngọc Dũng những suy nghĩ của mình theo quan điểm Phật học. Đồng thời chúng ta thấy và hiểu được những lỗi sai cơ bản, sự nhầm lẫn tai hại của người hướng dẫn, dẫn đến hậu quả khiến dư luận hiểu sai lệch chánh pháp Phật đà, đặc biệt là chánh kiến Phật pháp. Bài viết này chỉ muốn làm sáng tỏ hơn những giải thích sai lầm theo quan điểm Phật môn.
Đức Phật thích ca đã từng nói “Bản chất của Phật không phải là thân xác mà chính là sự giác ngộ. Thân xác ta có thể tan rữa ra ở đây, nhưng sự giác ngộ của ta thì sẽ mãi tồn tại vĩnh cửu với pháp và đạo. Chính vì thế, kẻ nào chỉ thấy qua thân xác, chính là kẻ đã không thấy ta; kẻ nào hiểu được lời ta dạy mới chính là đã nhìn thấy ta” (trích “Lời dạy của đức Phật Thích Ca Mâu Ni, trang 23, NXB Hồng Đức, năm 2012).

Mật Quang Minh



Độc giả chất vấn 'Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng'


Vừa qua, báo điện tử Một Thế Giới có đăng bài “Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng kể gì?”. Sau khi bài viết này được đăng, độc giả Phạm Đức Dũng tại Tân Bình có gửi ý kiến phản hồi. Để rộng đường dư luận, báo Một Thế Giới xin trích đăng lại ý kiến của độc giả Dũng và mong nhận được ý kiến đóng góp khác từ mọi người.
Với mong muốn đóng góp một phần sức lực nhỏ bé của mình cho việc xây dựng hình ảnh Phật Giáo Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế, tôi có đôi lời góp ý về bài báo “Người hướng dẫn ông Obama ở chùa Ngọc Hoàng kể gì?”. 
Tôi viết lên đây nhằm bày tỏ sự không đồng tình với những kiến giải Phật học sai lệch của tiến sĩ Tôn giáo Dương Ngọc Dũng, khi hướng dẫn Tổng thống Obama trong chuyến viếng thăm của Tổng thống tại chùa Ngọc Hoàng vừa qua.
Ts. Dương Ngọc Dũng được giao trọng trách hướng dẫn cho Tổng thống Obama về một ngôi chùa Phật giáo tại Việt Nam. Với tầm ảnh hưởng của mình, Tổng thống Obama hoàn toàn có thể tạo tác động rất lớn đến đông đảo người về hình ảnh Phật giáo trong chuyến viếng thăm của ngài.
Ts. Dương Ngọc Dũng đã có một cơ hội rất hiếm có để không chỉ hoàn thành đúng trọng trách của mình mà còn có thể đưa hình ảnh tốt đẹp về Phật giáo Việt Nam đến đông đảo bạn bè quốc tế khắp năm châu. Tiếc thay, bằng những sơ hở về mặt học thuật của mình, ông ấy đã thể hiện những tri kiến phần nào làm lệch lạc đi hình ảnh Phật giáo trong mắt ngài Tổng thống cũng như biết bao người theo dõi sự kiện này.
Thứ nhất, ông Dũng đưa ra vấn đề cầu tự (cầu để được sinh con trai kế tự thuộc về đạo Phật trong thời điểm ông nói) với ông Obama vì rằng chùa này linh thiêng, chẳng khác nào rao truyền mê tín.
Trong khi trong “Đại nguyện Quan Thế Âm Bồ Tát”, Ngài đã thuyết: ”Phật pháp không hiện hữu chỉ vì lợi ích tầm thường là nhằm bảo vệ các con khỏi nỗi sợ hãi và đáp ứng mọi ước muốn của các con. Phật pháp không đơn thuần là sự giả tạo như thế, vì vậy hãy nhìn vào tâm thức phi đạo đức của các con”.


Tôi thực sự không biết về sau khi nghĩ về Phật pháp, ngài Obama sẽ nghĩ về pháp Giải Thoát đầy tính khoa học Nhân Quả hay là về một thần linh phương Đông nào đó chuyên “ban con”, “cho con” một cách huyền hoặc như lời giới thiệu của tiến sĩ.
Thứ hai, tôi hiểu rằng Đạo Phật không phải là một tôn giáo, mà là một hành trình Giác ngộ. Mà đã là hành trình Giác ngộ thì đạo Phật không chối bỏ bất kỳ chúng sanh nào, bởi Phật thuyết “Ta là Phật đã thành, các ông là Phật sẽ thành”. Việc thắp nhang của Tổng thống Obama thuộc về “lễ lạy”, một trong 10 hoạt động tâm linh nhà Phật. Mà theo nguyên lý Nhân quả, lễ lạy đúng đối tượng thì rất có phước, không chỉ trong đời này, mà còn cả đời sau, không phải như tiến sĩ bảo rằng “không tốt về sau”.
Sự ngăn cản của Ts. Dương Ngọc Dũng với Ngài Obama đồng nghĩa với khẳng định chúng sanh ở các tôn giáo khác bị ngăn ngại khi muốn tìm hiểu và bày tỏ lòng ngưỡng mộ với Đức Phật. Lẽ nào người ở tôn giáo khác muốn đảnh lễ chư Phật đều phải thông qua một trụ trì như thầy Thích Minh Thông mới được hay sao?
Nếu người ở tôn giáo khác khó khăn khi tìm đến Phật giáo như vậy thì biết bao người đang ở trong gia đình Tin lành, Công giáo, Hồi giáo,…mãi mãi không thể đến với Phật pháp hay sao?
Thứ ba, tôi trích nguyên văn đoạn này “Tôi nói: Nhang là tượng trưng cho tinh, khí và thần. Phải giữ lửa liên tục như là nguồn sống, do đó, đền chùa thường phải đốt nhang cả ngày…” (hết trích)
Đây là sự giải thích tà kiến, trái với giáo lý Phật đà. Cần nhấn mạnh rằng trong thuật ngữ đạo Phật không có cụm từ “tinh, khí, thần” mà chỉ phổ biến trong Tiên đạo (Đạo giáo). Người học Phật ai cũng biết rằng thắp 3 cây nhang là tượng trưng cho Tam bảo (3 báu của đạo Phật) là Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo. Ông Dũng đã hoàn toàn nhầm lẫn Phật giáo và Đạo giáo về vấn đề này.
Luận điểm tiếp theo của ông Dương Ngọc Dũng là thắp nhang liên tục để giữ mạch sống (nguồn sống) cũng là sai hoàn toàn với tinh thần đạo Phật vốn luôn quán Vô thường!
Thứ tư, Ts. Dương Ngọc Dũng bàn về phái Hoa tông: Đây là từ dùng hoàn toàn sai đối với thuật ngữ Phật đà. Đã viết từ “”Phái” thì không thể viết từ “Tông” bởi vì trong tông có phái. Trong thuật ngữ Phật giáo không có Hoa tông mà chỉ có Hoa nghiêm tông… Do vậy, đây cũng là một danh từ Phật học cần chỉnh sửa lại. Ngõ hầu tránh gây hiểu lầm cho cả một tông phái Đạo Phật.
Qua những phân tích nêu trên, tôi thấy những sự nhầm lẫn tai hại của người hướng dẫn, tiến sĩ Dương Ngọc Dũng trừ phi tác giả diễn đạt sai thuật ngữ.
Tuy nhiên, xét về nội dung mà ông Dũng tự nói ra thì không còn gì chối cãi vì đã quá rõ ràng trên bình diện bình giải Phật học mà tôi đã trình bày. Giá như một việc hệ trọng như hướng dẫn Tổng thống thế này, được giao cho một vị Cao tăng, Thạc Đức có đầy đủ kinh nghiệm và được phiên dịch lại thì có phải chuẩn xác hơn không?
Đồng thời với lỗi sai về Phật học của tiến sĩ Dương Ngọc Dũng, tôi cho rằng các báo đã trích dẫn bài viết này, đã đăng bài sai lệch gây ngộ nhận về Phật học. Từ đó, tôi kiến nghị tiến sĩ Dương Ngọc Dũng đính chính và trình bày nguồn gốc tư liệu của ông đến từ đâu.