Thứ Ba, 8 tháng 8, 2017

Việt Nam: Làm báo kiểu làm... tiền!

Tôi tin, nếu các doanh nghiệp can đảm tố cáo hơn, thì con số nhà báo bị bắt giữ vì hành vi ấy sẽ lên đến hàng trăm, chứ không phải hàng chục!

Một loại gạo nuôi vạn loại người, nghề nào cũng có đối tượng xấu xa và bẩn thỉu. Thế nhưng, nghề báo trong giai đoạn này, đáng lo ngại nhất. Vì sao? Vì hiện trạng báo chí hôm nay là hệ lụy của cả quá trình quản lý bất cập!

'Giá trị hỗn mang'

Thứ nhất, ở góc độ quản lý nhà nước: Đã bổ nhiệm nhiều người không có năng lực làm báo vào vị trí lãnh đạo báo chí. Họ cũng có ưu điểm là thích học nghị quyết, siêng họp hành và ưa xu nịnh. Còn nhược điểm của họ là chẳng mấy hứng thú phân biệt báo chí và... báo cáo!
Họ xem cái ghế lãnh đạo báo chí cũng giống như một chức vụ hành chính, và chỉ nghĩ đến việc tìm kiếm đặc quyền, đặc lợi cho bản thân. Thật khủng khiếp, khi quy hoạch những cán bộ chủ chốt, không còn chỗ cho ai thì đưa họ sang ngồi chễm chệ ở cơ quan truyền thông!
Thứ hai, ở góc độ quản lý tòa soạn: Người đã không chấp nhận hoặc miễn cưỡng chấp nhận gánh vác sứ mệnh nhà báo, thì khi làm lãnh đạo sẽ không chú trọng đến yếu tố chuyên môn và càng không chú trọng nhân lực chuyên nghiệp.
Một tờ báo chủ trương đặt người biết viết báo và người biết làm báo xuống dưới người biết phát hành và người biết xin quảng cáo, thì tạo ra một thứ trật tự lố bịch và một thứ giá trị hỗn mang!
Chính hai nguyên nhân trên đã làm suy sụp chất lượng báo chí và đảo lộn đạo đức báo chí. Khi những tờ báo không trân trọng những cây bút mà tôn thờ những tay xôi thịt suốt ngày moi móc đầu nọ đầu kia để nộp vào tài khoản cơ quan, thì đó là một mệnh lệnh cho tất cả nhốn nhào đi kiếm tiền.
Nhà báo kiếm tiền bằng cách nào, nếu không dựa vào ngòi bút? Những kẻ được gọi là nhà báo mà không viết được, thì chỉ có hai phương pháp kiếm tiền. Hoặc đi van nài doanh nghiệp, như một dạng cái bang tám túi. Hoặc đi đe dọa doanh nghiệp, như một dạng lưu manh mạt hạng. Cả hai phương pháp, đều quy về một mục đích: tống tiền!
Một nền báo chí lành mạnh, phải được xây dựng trên nền tảng những nhà báo sống bằng nhuận bút, sống bằng sản phẩm báo chí. Đáng tiếc thay, hơn một thập niên qua, không thấy thế hệ cầm bút mới trưởng thành, mà thấy nhan nhản những tên trâng tráo làm báo kiểu... làm tiền!
Lỗi tại đâu? Băng tuyết đóng dày ba tấc, không phải do cái lạnh ba giây hoặc ba phút. Những vụ bắt giữ nhà báo tống tiền sẽ còn dài dài, nếu làng báo vẫn tiếp tục thu nạp và dung dưỡng những người không biết làm gì thì đi... làm báo!

Thứ Bảy, 5 tháng 8, 2017

Đất dữ Báo đại đoàn kết

Là một trong những người gắn bó kỳ cựu với báo Đại Đoàn Kết, nhà báo Bá Tân có cơ sở và tư cách để đưa ra những nhận định, đánh giá, phân tích về sự thăng trầm của tờ báo này, ít nhất là trong giai đoạn mà anh trực tiếp tham dự, từng trải, chứng kiến. 

Nay tuy đã về hưu, song tâm huyết và khí chất của người làm báo vẫn không cho phép anh làm ngơ trước những dấu hiệu đáng buồn của tờ báo mà anh vẫn luôn yêu quý.

Sau đây là những ý kiến mới nhất của nhà báo Bá Tân vừa gời tới blog Hữu Nguyên.



Đất dữ Báo đại đoàn kết


Bá Tân 

Về mặt thổ nhưỡng, đất có 2 loại: đất tốt và đất xấu.
Đất xấu vẫn có thể cải tạo thành đất tốt.
Và ngược lại, đất tốt nhưng chỉ bóc lột mà không chăm bón thì sớm muộn cũng trở thành đất xấu.
Đất tốt hay xấu là tùy thuộc vào trời và người.
Còn có loại đất khác, theo cách nói nôm na nhưng chí lý của dân ta, đó là đất dữ.
Đất dữ được nhìn nhận từ phương diện đạo lý. Người không đẻ ra đất. Nhưng người lại là nhân tố tạo ra đất dữ hoặc đất lành.
Căn nguyên, gốc rễ sinh ra đất dữ thuộc về yếu tố chủ quan, trước hết là người đứng đầu (hoặc nhóm cầm đầu) ở vùng đất ấy.
Báo đại đoàn kết hiện được coi là đất dữ.
Bất ổn liên tục nhiều năm. Hiện thời vẫn nằm trong dòng thác bất ổn, thậm chí xuất hiện những vụ việc sai phạm đặc biệt nghiêm trọng trước đây chưa từng xảy ra.
Hai đời Tổng biên tập vừa qua đều đứt gánh giữa đường. Đương nhiệm Tổng biên tập hiện thời, chỉ cần cơ quan chủ quản làm đúng trách nhiệm, sẽ phải mất chức, thậm chí còn hơn thế nữa.
Ở báo Đại đoàn kết, trong thời gian không ngắn, cơ quan chủ quản là một trong những tác nhân chính làm cho tờ báo này trở nên bất ổn.
Là người từng trải ở báo Đại đoàn kết, tôi  (Bá Tân) có đủ bề dày nhận biết khi đưa ra nhận xét thế này: Số đông cán bộ phóng viên báo Đại đoàn kết là người hiền lành, thậm chí một bộ phận không nhỏ (lãnh đạo cấp phòng) nhu nhược quen thói tát nước theo mưa. Bù lại có một số người tuy ít ỏi về số lượng nhưng lại hùng mạnh về tinh thần bất khuất đấu tranh chống lại sai trái, nhất là sai phạm nghiêm trọng và có hệ thống của người đứng đầu.
Con giun xéo lắm cũng quằn . Hiền với bụt, không hiền với ma. Giọt nước làm tràn ly. Gieo gió gặt bão. Tiền không thể mua được tất cả. Bàn tay không che được mặt trời . Những mệnh đề ấy càng trở nên chí lý khi áp vào báo Đại đoàn kết.
Lũ to , lốc lớn , kể cả sóng thần rồi cũng đi qua . Mùa đông băng giá sẽ nhường chỗ cho mùa xuân.
Rồi sẽ tới một ngày nguyên bản đất lành trở lại với báo Đại đoàn kết.
Báo Đại đoàn kết là đất thiêng . Tiền thân là Cứu Quốc, là Giải Phóng, bao anh hùng liệt sĩ đã hy sinh. Đất này không và quyết không thể để cho kẻ tà ma làm bậy. Đất này luôn luôn và mãi mãi tiếp sức, chắp cánh cho những người tử tế, sống và làm việc vì danh dự, vì trách nhiệm với dân với nước, tránh xa sự ô nhiễm của quyền và tiền .
Tuy nhiên, sẽ vẫn là đất dữ nếu báo Đại đoàn kết còn nằm trong tay kẻ lộng quyền quen thói làm bậy.



Bá Tân