Bá Tân: Hoan hô báo “cánh tả” Đại Đoàn Kết

Bá Tân

Đương kim tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết hiên ngang khẳng định (bằng văn bản): Báo Đại Đoàn Kết là báo cánh tả.

Ít nhất kể từ năm 1975, sau khi cả nước thành một khối dưới mái nhà XHCN, có một tờ báo chính thống do đảng lãnh đạo, đưa ra tuyên bố: là báo cánh tả.

Việt Nam hiện thời có báo cánh tả hay không, câu trả lời xin nhường cho cơ quan chỉ đạo, cơ quan quản lý báo chí cũng như dư luận xã hội.

Báo Đại Đoàn Kết là báo cánh tả, khẳng định của tổng biên tập Hồng Thanh Quang, nếu đúng, số đầu báo còn lại, chiếm đại bộ phận, thuộc loại hình báo cánh hữu.

Hai trường phái báo chí, cánh tả và cánh hữu, đương nhiên cách làm báo sẽ rất khác nhau. Nếu không đối lập, cánh tả và cánh hữu sẽ luôn không cùng âm điệu, không cùng cách nhìn … Sự khác biệt không chỉ là phương pháp, mà chính là nội dung được chuyển tải, gam màu chính trị của thông tin.

Nói được làm được, đã nói là làm. Tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết hiện thời thể hiện mạnh mẽ báo “cánh tả” bằng những việc làm cụ thể, tạo ra những dấu ấn vô cùng đặc biệt. Về khoản này mà nói, trong làng báo chí quốc doanh hiện thời, ngoài Hồng Thanh Quang, không có người nào dám làm như vậy.

Cách đây chưa lâu, thông qua trang tin điện tử, ấn phẩm của báo Đại Đoàn Kết, cơ quan báo chí này, do Hồng Thanh Quang đứng đầu, mượn lời chuyên gia quân sự Trung Quốc đưa ra tuyên bố rùng rợn: Việt Nam xâm lược Campuchia. Đây là “quả bom thông tin” đối với mặt trận tư tưởng và báo chí của Việt Nam.

Nhiều lão thành cách mạng, kể cả một số tử tù thời chống Mỹ, lên tiếng phản đối dữ dội, họ coi đó là bịa dặt trắng trợn, xúc phạm danh dự các thế hệ “anh bộ đội cụ Hồ”. Thế nhưng, chẳng hiểu vì sao, cơ quan chỉ đạo, cơ quan quản lý báo chí vẫn làm thinh. Phải chăng các cơ quan đầu não ấy có vấn đề về tư tưởng, phải chăng họ đồng điệu “cùng thuyền” về chính trị với báo Đại Đoàn Kết.

Lại thêm dẫn chứng mới toanh về bản chất “cánh tả” của báo Đại Đoàn Kết. Trong ấn phẩm Đại đoàn Kết Tinh Hoa Việt, số 85/2018, tại trang 9, bài viết về lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn, có những khẳng định vô cùng… cánh tả.

Vụ “nhân văn giai phẩm” đang từng bước được làm sáng tỏ, hậu thế được tiếp cận đúng sự thật, minh oan cho những người bị oan sai, cho dù việc làm ấy quá muộn. Báo Đại Đoàn Kết, trong số báo nói trên, dõng dạc đánh giá: “So sánh phong cách ứng xử quân tử ấy (của tướng Nguyễn Sơn) với cung cách đối xử tiểu nhân đối với giáo sư Trương Tửu và các giáo sư danh tiếng khác như Nguyễn Mạnh Tường, Trần Đức Thảo… trong vụ nhân văn giai phẩm sau này”. Đoạn văn tiếp theo nhấn mạnh thêm: “Nguyễn Sơn là tướng nhưng tướng văn, trong khi không ít vị phụ trách văn nhưng lại cư xử thiếu chất văn”.

Đáng cộng sản Việt Nam, người đứng đầu là GS.TS Nguyễn Phú Trọng, đang quyết liệt thực hiện chiến dịch chống suy thoái tư tưởng bằng luận thuyết chống “tự chuyển hóa, tự diễn biến”. Báo Đại Đoàn Kết chứng tỏ bản chất “cánh tả” bằng cách, chẳng khác nào giáng trả nảy lửa với luận thuyết nói trên, khi mượn lời của tướng Nguyễn Sơn nói rằng: “Đảng ta, về mặt triết học, thừa nhận mọi hiện tượng vật thể cùng các ý thức xã hội luôn vận động phát triển, không hề có bất biến cố hữu. Ai cứ khư khư tự tôn vinh là “muôn năm”, là “vạn tuế” là “duy tâm siêu hình”. Chẳng biết câu này của tướng Nguyễn Sơn (được báo Đại Đoàn Kết trích dẫn) xuất xứ từ tác phẩm nào.

Cả nước hiện có hơn 800 tổng biên tập, kể cả báo và tạp chí. Tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết làm được những việc “đại vĩ đại” như vậy, tại sao số đông các tổng biên tập không dám làm. Làm thế khác chi tự treo cổ, nhiều tổng biên tập sẽ phân bua như vậy. Các quan làm báo quốc doanh đã nhầm to, tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết chứng tỏ bản chất “cánh tả” ngang nhiên như vậy nhưng, không những vẫn sống, mà còn sống khỏe.

Ai rồi cũng phủi tay giã biệt chức tước, rời cõi tạm để về với chốn vĩnh hằng. Cái để lại là sức nặng nhân cách, nền tảng phẩm hạnh và chút ít hiệu quả công việc (nếu có). Tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết hiện thời, cái để lại không phải nhân cách, không phải phẩm hạnh, mà là thể hiện, kể cả lời nói và việc làm, bản chất “cánh tả” của báo Đại Đoàn Kết.

"ĐẠO SẮC MÀU MÁU" - CHUYỆN XƯA VÀ SỰ ĐỜI NỢI TÁC GIẢ HÀNH NGHỀ

Nhà báo Bá Tân

                

Chúc mừng Từ Khôi có thêm’’đứa con tinh thần’’khá có sức nặng,được dư luận quan tâm.

                

Liên tục hai năm, nếu sinh đẻ bằng quan hệ vợ-chồng,Từ Khôi sẽ bị quy cho vỡ kế hoạch. Ngược lại, trên phương diện lao động sáng tạo văn chương,Từ Khôi đáng được trân trọng bởi hai năm liên tiếp cho ra đời hai tác phẩm tạo chỗ đứng vững chắc trong lòng bạn đọc.

                

Vụ án Thái Sư hóa hổ cũng như các nhân vật, những tình tiết lịch sử đặc sắc trong ’’Đạo sắc màu máu’’ không xa lạ với những ai am hiểu lịch sử, ham làm giàu hiểu biết bằng đọc sách. Nói về đề tài không mới,nhiều người đã biết, nhưng đọc tác phẩm của Từ Khôi vẫn bật lên những điều mới mẻ,sự lay động xốn xang,câu chữ thổn thức gắn suy tư chiều sâu lịch sử với sức nóng hầm hập của xã hội đương thời.

                

Những chuyện xưa được tái hiện trung thực đầy sáng tạo, văn chương là phải thế, đó là đóng góp đáng trân trọng của Từ Khôi.Là nhà báo, nếu chỉ một mực a dua theo định hướng răm rắp một chiều, đừng mơ trở thành ngòi bút được công chúng đón đợi. Từ Khôi đã vượt qua nhà báo luôn bị ’’vòng kim cô’ bủa vây siết chặt,tự mình tìm ra con đường không thể ngăn chặn,tạo ra ngòi bút nhà văn luôn hướng về bầu trời tự do.

                

Luận giải tác phẩm của Từ Khôi, ngộ ra những điều ’’ý tại ngôn ngoại’’ rất thú vị. Một số nhà văn, nhà báo đã lên tiếng, và sẽ có thêm những bài bình phẩm ca ngợi tác phẩm của Từ Khôi.

                

Tôi muốn đề cập một khía cạnh không có trong tác phẩm nhưng lại gắn quyện không thể tách rời với tác giả Từ Khôi. Khía cạnh này,môi trường sống nơi Từ Khôi đang cầm bút, theo tôi, trở thành chất xúc tác để Từ Khôi nhìn thấy nhiều góc cạnh từ vấn đề của lịch sử,diễn đạt bằng ngôn từ mang hơi thở cuộc sống đương thời.Chỉ có người trong cuộc, một thời sống chết với nhau mới có thể chia sẽ vấn đề máu lửa này với Từ Khôi.

                

Môi trường sống nơi Từ khôi đang hành nghề có cái gì đó phảng phất ’’hương vị’’ những chuyện, những cảnh đời được tái hiện trong tác phẩm của Từ Khôi. Không như vụ án Thái sư hóa hổ, chưa bi thảm đến mức như những kẻ đạo tặc phản nghịch trong ’’Đạo sắc màu máu’’. Nhưng nơi Từ Khôi đang hành nghề cũng la liệt hắc ám, sặc mùi chợ búa, và có cả vụ án mà nguyên đơn chính là Từ Khôi.

                

Lần đầu tiên trong lịch sử báo chí quốc doanh,Từ Khôi cùng hai đồng nghiệp ở báo Đại Đoàn Kết đứng ra khởi kiện tổng biên tập. Trước đó, vì quyết chí chống lại những sai phạm nghiêm trọng của báo Đại Đoàn Kết,Từ Khôi cùng hai đồng nghiệp bị trù dập bằng cách buộc thôi việc. Cơ quan chủ quản không những không ngăn chặn sai phạm mà còn tiếp tay cho kẻ đứng đầu tờ báo này làm bậy, làm càn.

                

Thời điểm ấy đứng đầu cơ quan chủ quản báo Đại Đoàn Kết là một ủy viên bộ chính trị, lúc đầu nhiều người tràn trề hy vọng. Kết cục chỉ là chém gió, chẳng có gì hơn người tiền nhiệm. Sai phạm ở báo Đại Đoàn Kết không những không giảm mà còn gia tăng. Thời nào cũng vậy, bên cạnh những người tử tế, có không ít những kẻ ranh ma quỷ quái đội lốt mặt người. Gặp thời loạn,như hiện thời, la liệt bè lũ mặt người dạ thú.

                

Chạm bút vào lịch sử thuở xưa, Từ Khôi bắt gặp sự đời nơi mình công tác. Lịch sử có dòng chảy tự thân của nó,vấn đề là người viết có đủ năng lượng nhập thân vào đó hay không.Từ Khôi vừa biết cách vừa có năng lượng hòa mình trong dòng chảy lịch sử.

                

Tức nước vỡ bờ, Từ Khôi cùng hai đồng nghiệp khởi kiện,vụ án được đưa ra xét xử công khai, phần thắng thuộc về nguyên đơn, bị đơn báo Đại Đoàn Kết thua trắng bụng. Sau khi thắng kiện, để được trở lại làm việc như hiện thời, Từ Khôi cùng hai đồng nghiệp phải bước qua con đường đầy chông gai do nhóm lợi ích cơ quan báo cùng cơ quan chủ quản cố ý gây ra.

                

Trở thành nạn nhân của bọn mặt người dạ thú, không những không gục ngã, Từ Khôi đã vượt lên biến họa thành phúc, coi đó là sự trải nghiệm,qua đó trưởng thành cả về cốt cách làm người và năng lực cầm bút. Từ Khôi tạo ra đối trọng trong làng báo, trước hết tại nơi đang hành nghề.Không ít kẻ mang danh nhà báo chỉ biết hùng hục nặn ra bài để kiếm nhuận bút, trọn đời a dua một chiều, làm báo kiểu đó khác chi trâu què lầm lũi kéo cày để được chủ thí cho mớ cỏ thối.

Bá Tân

Tố cáo sai sự thật, phải bồi thường. Tố cáo đúng thì sao?

Bá Tân

Báo Đại Đoàn kết ngày 25/5/2018, trương lên trang 1 bài viết in đậm tiêu đề: “Tố cáo sai sự thật, phải bồi thường”. Đầu đề bài báo như là giọng quan tòa, nói theo sách. Nội dung bài viết chẳng có gì mới mẻ, mà chỉ là cái thứ “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.

Đăng bài này ở trang nhất, báo Đại Đoàn kết nhằm dụng ý cảnh báo hay là đe dọa người đang tố cáo báo Đại Đoàn kết.

Nội dung bài viết sáo rỗng, nhai đi nhai lại những thứ cũ rích mốc meo. Trương bài này ra để cảnh báo thì quá non nớt cả về chính trị và nghiệp vụ báo chí. Nhìn trên mặt báo thường ngày, và nếu có dịp nghe người đứng đầu tờ báo này huyên thuyên trong hội họp, dễ nhận ra thứ hạng tương tự như nhận xét nói trên.

Dùng vị trí “đất vàng” trang nhất đăng bài này là nhằm mục đích hăm dọa. Nhũng ai thấu hiểu nội tình báo Đại Đoàn kết, nhất là những vụ việc sai phạm nghiêm trọng, bắt nguồn từ Tổng Biên tập, sẽ có căn cứ đưa ra nhận xét xác đáng như vậy.

Khẳng định trên đây không những chuẩn xác mà còn thời sự, bởi vì hiện thời báo Đại Đoàn kết (trước hết là Tổng Biên tập) đang là đối tượng bị tố cáo. Bị tố cáo vì gây ra nhiều sai phạm, đứng đơn tố cáo chính là người của báo Đại Đoàn kết.

Có tật hay giật mình. Khi có tật người ta hay dùng mẹo vặt để hăm dọa. Kẻ tiểu nhân, không chịu nhận ra sai phạm, thậm chí còn liên tục tái phạm, chính là đối tượng quen thói cậy quyền đe dọa. Coi thuộc cấp như là tôi tớ, hoặc thuộc cấp không có dũng khí làm người chân chính mà chỉ là túi cơm giá áo, môi trường ấy sẽ đẻ ra kẻ cầm đầu kém năng lực chuyên môn nhưng lại quỷ quái về thủ đoạn lừa trên, dối dưới, mở mồm ra là sặc mùi hăm dọa.

Tố cáo sai sự thật, phải bồi thường. Đương nhiên là vậy. Nói thế khác chi cô giáo dạy toán cho học sinh theo kiểu: bàn tay em có 5 ngón, cô chặt đi 1 ngón, hỏi còn lại mấy ngón.

Báo Đại Đoàn kết phải trả lời câu hỏi ngược lại: tố cáo đúng sự thật thì sao? Dù không muốn, thậm chí tìm cách trốn tránh, báo Đại Đoàn kết (trước hết là tổng biên tập) vẫn phải đối diện với câu hỏi đanh thép ấy.

Kể cũng lạ, nhiều năm liên tục, thậm chí nhiều đời tổng biên tập, nội bộ báo Đại Đoàn kết luôn có nhũng tố cáo đầy ắp sự thật. Nhũng người đứng đơn tố cáo là nhũng nhà báo quả cảm, hoàn toàn vì mục đích xây dựng, và căm ghét đến tận xương tủy bọn dùng chức quyền chà đạp đạo lý và ăn tạp, vơ vét mọi thứ. 

Ở báo Đại Đoàn kết đã có một số tổng biên tập bị mất chức bởi có sự tố cáo từ nội bộ, một số phóng viên đã quyết liệt đấu tranh bền bỉ, dù bị đe dọa vẫn không nản chí.

Lịch sử đang lặp lại ở báo Đại Đoàn kết. Đây không phải ngẫu nhiên, mà là điểm gặp nhau theo quy luật của những cơn sóng gầm vang trên đại dương. Đơn tố cáo chính danh của nhà báo H., tố cáo một số sai phạm nghiêm trọng của tổng biên tật báo Đại Đoàn kết, được cơ quan chủ quản tiến hành xác minh cách đây hơn một năm. Sự thật được làm sáng tỏ (dù chưa phải đầy đủ như đơn tố cáo) nhưng đến nay (cơ quan chủ quản) vẫn không chịu xử lý.

Cố tình trì hoãn, thậm chí tìm cách bao che sai phạm của Tổng Biên tập báo Đại Đoàn kết, trở thành căn bệnh nan y của cơ quan chủ quản. Cơ quan chủ quản đi sai nước cờ rất nghiêm trọng, cố tình trì hoãn không thể “để lâu cứt trâu hóa bùn”, mà ngược lại làm cho vấn đề càng trở nên rắc rối phức tạp hơn nhiều.

Bàn tay không che được mặt trời. Vải thưa không che được mắt thánh. Không gì hùng biện bằng sự thật. Cơ quan chủ quản cũng như người đứng đầu báo Đại Đoàn kết đừng mê muội, hy vọng che đậy được sự thật, càng không thể cả vú lấp miệng em, xỏ xiên lật kèo sai thành đúng.

Xin nói vắn tắt một câu thế này: Ở báo Đại Đoàn kết còn có nhũng sai phạm cần được tố cáo một cách đanh thép. Báo Đại Đoàn kết trắng trợn đưa tin: Việt Nam xâm lược Campuchia. Sai phạm đặc biệt nghiêm trọng ấy có nên tố cáo đanh thép hay không? Cơ quan chủ quản “mù” ý thức chính trị đến mức làm ngơ, thậm chí bao che cho sai phạm tày trời như vậy. Chẳng lẽ cơ quan chủ quản đồng tình với quan điểm chính trị phản động của báo Đại Đoàn kết? Bộ Chính trị, Ban Bí thư nên xem xét quan điểm chính trị của cơ quan này.

Những người kiên cường đấu tranh chống tiêu cực ở báo Đại Đoàn kết đang và sẽ tiếp tục, bằng nhiều cách, lôi bằng được sự thật ra ánh sáng. Cho dù bị hăm dọa, thậm chí hơn cả thế, cuộc đấu tranh chống tiêu cực ở báo Đại Đoàn kết sẽ ngày càng quyết liệt, và đích đến chiến thắng đang chờ phía trước.

*Bá Tân là một nhà báo kỳ cựu của báo Đại Đoàn Kết.

"Tổng biên tập lem nhem tờ báo ắt lem nhem"

Báo Đại Đoàn Kết số ra ngày Thứ Sáu 25/5/2018 có vẻ như bàng quan với không khí nghị trường mấy ngày qua khi rút ra trang nhất bài viết chính ở vị trí quan trọng nhất cái dòng tít lớn “Tố cáo sai sự thật phải bồi thường”.

Nội dung này luật đã định rõ ràng từ lâu và cũng không gây ra nhiều tranh luận gay gắt cũng như có nhu cầu cấp thiết cần phải nhanh chóng sửa đổi trong Luật Tố cáo. Ngoài Luật Tố cáo ra còn không ít bộ luật và nghị định, văn bản dưới luật khác quy định khá chặt chẽ trách nhiệm bồi thường dân sự cũng như hình sự của những cá nhân, thể nhân phát ngôn sai sự thật, vu khống, làm nhục, xâm hại danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của ngừoi khác, tổ chức khác.

Các đề tài liên quan tới Luật Tố cáo đã làm nóng nghị trường và thu hút dư luận quan tâm là làm thế nào để có cơ chế bảo vệ hữu hiệu người tố cáo, mở rộng hơn ra cả gia đình, người thân, công việc làm ăn, nghề nghiệp của họ; làm thế nào để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho việc tố cáo, cho người tố cáo. Chẳng hạn như có cần mở rộng thêm các hình thức tố cáo hay không? Làm thế nào để mọi công dân đều có thế cảm thấy an tâm khi họ thực hiện quyền và nghĩa vụ tham gia tố cáo, giám sát cán bộ, công chức đảng viên, có chức có quyền?

Cơ quan chức năng, cán bộ công chức hưởng lương của dân không được phép vì lo ngại khó khăn, khó quản lý mà hạn chế quyền cũng như các hình thức tố cáo linh hoạt, thuận tiện cho người dân. Việc gì có lợi cho dân khó mấy cũng phải làm.

Không phải ngẩu nhiên mà Luật Tố cáo sửa đổi lần này có hẳn một chương riêng cho những quy định cụ thể liên quan tới việc bảo vệ người tố cáo.

Ai cũng biết, người tố cáo thường là những thành phần yếu thế trong xã hội, họ bị bức hiếp, bị chà đạp hoặc dù không liên quan tới quyền lợi của mình nhưng bức xúc trước những kẻ lộng quyền vi phạm luật pháp làm hại cộng đồng mà buộc phải lên tiếng, chấp nhận nguy hiểm, đe dọa bản thân và gia đình. Còn những người bị tố cáo thường thuộc về phe thế mạnh, có chức, có quyền, có tiền và có nhiều vây cánh. Không ít trường hợp người bị tố cáo còn là thủ trưởng trực tiếp nắm quyền sinh sát, sinh mệnh chính trị, chén cơm manh áo của người tố cáo và gia đình người tố cáo.

Do vậy, chưa có cơ chế và giải pháp hữu hiệu bảo vệ người tố cáo chính là một trong những vấn đề rất lớn, rất bức thiết trong thực tế đã hạn chế việc thực thi chủ trương đường lối của Đảng và pháp luật Nhà nước trong lĩnh vực động viên quần chúng nhân dân thực hiện quyền tố cáo để tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình đồng thời góp phần tham gia giám sát cán bộ, công chức, xây dựng cộng đồng trong sạch, vững mạnh...

Vậy mà cái bài chính, quan trọng nhất của báo Đại Đoàn Kết hôm 25/5/2018 trên trang mặt tiền lại có cái tít to đùng đầy hàm ý có vẻ như răn đe, hù dọa người tố cáo. Cơ quan ngôn luận của Mặt trận Tổ quốc việt Nam, sao lại có thể vô cảm với những bức xúc của xã hội, của ngừoi dân. Thậm chí, có thể nói là quay lưng lại với các bức xúc của chính đại biểu Quốc hội, của những nhà lập pháp mà thực ra cũng là chủ trương đường lối của Đảng lãnh đạo.

Không phải tùy tiện mà một bộ luật dược đưa ra Quốc hội để xem xét ban hành hay sửa đổi. Tất cả đều có lý do , trước hết vì nhu cầu phát triển và xây dựng một thế chế nhà nước pháp quyền văn minh, hội nhập. Song, đàng sau nó cũng phải có sự định hướng và lãnh đạo của đảng cầm quyền.

Trong khi Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từng được xem là chỗ dựa chính trị vững chắc của mọi tầng lớp nhân dân, là nơi mà người dân thuộc mọi thành phần đều có thể tìm thấy tiếng nói và chỗ đứng của mình trong lòng đất nước. Hơn thế nữa, với những bộ phận người dân bị xâm hại, bị oan ức, bị đóng cửa ở các nơi khác thì MTTQ chính là cánh cửa cuối cùng sẽ mở ra để giữ niềm tin và hy vọng cho người dân.

Nguyên Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân từng nói trên báo chí, nếu không có nơi nào mở cửa thì bà con, nhân dân hãy tới gõ cửa Mặt trận. Hay như “Người dân phải trở thành những cảm biến xã hội” và giúp cho Mặt trận, cho Đảng, Nhà nước giám sát xã hội, giám sát cán bộ, công chức, đảng viên…

Vậy mà cơ quan ngôn luận chính thống của MTTQ VN trong bối cảnh nghị trường nóng lên sôi sùng sục với đề tài bảo vệ người tố cáo như thế nào thì lại đưa ngay ra trang nhất dòng tít lớn có hàm ý răn đe,hù dọa người tố cáo.

Thực ra là ý tưởng của ai? Có ai, hay cơ quan nào chỉ đạo báo này phải đi ngược dòng thời sự và tự mình tách ra khỏi sự quan tâm của dư luận như thế không?

Hóa ra tổng biên tập của báo này đang bị tố cáo rất nhiều sai phạm nghiêm trọng.

Do vậy mà vị quan báo này đâm ra ghét cay ghét đắng tất cả những người tố cáo và sử dụng tờ báo cơ quan ngôn luận của Mặt Trận Tổ quốc Việt Nam như là báo tường nhà mình để hù dọa người tố cáo cho đã tức thay vì đưa thông tin đúng với dòng thời sự.

Đáng nói là một số người mang danh nhà báo nhưng não trạng xu ninh, nô lệ, xum xoe xúm xít quanh tổng biên tập, bảo gì cũng làm theo, trở thành bồi bút cho một cá nhân lạm quyền, cho một nhóm vây cánh lợi ích a dua mà bất chấp nhu cầu, lợi ích của bạn đọc của tờ báo, đối tượng hướng tới của MTTQVN, bất cần cơ quan chủ quản của họ cần gì ở tờ báo.

Đọc tới đây, hẳn có bạn sẽ nói, “Ôi, họ ăn cơm chúa múa tối ngày thôi”.

Thưa bạn, họ ăn cơm của dân, họ sống bằng tiền mua báo của bạn đọc (trừ những nhà báo sống bằng gì khác tôi không nói tới), ở những khu dân cư từ núi rừng heo hút cho tới hải đảo xa xôi. Các bạn đọc và cán bộ Mặt Trận khu dân cư ở những nơi nghèo khổ, khó khăn đó hàng ngày vẫn phải dành từng đồng tiền quý báu, đẫm mô hôi nước mắt của dân đóng góp để mua báo. Sao lại nói là ăn cơm chúa?

Chẳng có chúa nào hay tổng biên tập nào trả lương cho các nhà báo chân chính. Chỉ có bạn đọc của họ. Bạn nhà báo ăn cơm của bạn đọc nhưng tự nguyện làm việc cho những kẻ thích nịnh bợ, bưng bô chống lại nhân dân thì coi sao được?

Tướng Hữu Ước, nguyên Tổng biên tập báo Công An Nhân Dân mới đây có bài trả lời báo chí nói rằng: “Trong tờ báo quan trọng nhất là tổng biên tập. Ông này như thế nào thì tờ báo nó như thế. TBT mà liêm khiết đàng hoàng thì tờ báo nó đàng hoàng.

TBT nó lem nhem, thì tờ báo nó lem nhem. Tổng biên tập thông minh thì tờ báo đó phát triển. TBT dốt (cứ nói thẳng như thế) thì tờ báo nó không bao giờ phát triển được. Có thế thôi!.

Những người làm TBT dứt khoát phải có chuyên môn bởi báo chí là một cái nghề đặc thù thế thì anh TBT phải có “nghề” chứ nếu không thì anh làm gì? Nhiều TBT không có tí chuyên môn nào thì phải thay ngay.

Càng để lâu nó càng ảnh hưởng đến tờ báo. Bởi nếu không có chuyên môn, các ông này tạo ra một êkíp, bè phái, vây cánh.

Nghề báo là nghề có tính phản biện cao thì những anh em có nghề sẽ không chịu để cho êkíp ấy của người không có nghề dẫn dắt. Thế là đánh nhau suốt. Tờ báo chỉ đi xuống chứ đi lên làm sao được?”.

Tôi không bàn tới những chuyện khác, ai cũng có mặt tốt mặt xấu, nhưng câu nói đúng thì vẫn đúng dù người nói ra nó có thể chưa phải là người tốt.

Quan trọng là anh ta có dám nói thật lòng hay lại tiếp tục diễn trò giả đối, chém gió như thánh sống thực như ma. Thực lòng và sự thật bao giờ cũng đáng trân trọng.

Bạn đọc và cư dân mạng giờ không ngu. Ai thật, ai giả, ai chém gió, ai thánh, ai ma … họ đều sớm nhận ra.

Bài học Thủ Thiêm

Đã hơn 20 năm trôi qua, kể từ khi Chính phủ phê duyệt quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm, Quận 2, TP.HCM năm 1996. Nhiều cư dân khu đô thị này từ tóc xanh, nay đã chuyển sang bạc màu, vẫn tiếp tục bức xúc vì các khiếu kiện của họ vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng. Không ít người đầu đã bạc lại bật khóc nức nở trong buổi tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM khi trình bày những bất cập đến nao lòng trong việc quy hoạch, giải tỏa, đền bù dự án, chiều ngày 9/5/2018.

Năm 1996, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm rộng 930ha, trong đó có 160ha khu tái định cư giáp ranh phía đông khu quy hoạch. Mục tiêu của quy hoạch khi đó được nhấn mạnh là một khu đô thị mới kế tục, phát triển hài hòa với trung tâm hiện hữu. Trên hết, chính quyền thành phố phải đảm bảo đời sống ổn định của nhân dân trong khu vực, họ phải được hưởng các lợi ích có được từ sự phát triển đô thị mới.

Nguyên Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Võ Viết Thanh khi đó nhớ lại: “Trong buổi trình bày quy hoạch Thủ Thiêm với Chính phủ, tôi nói rõ: quy hoạch phải đảm bảo tái định cư cho người dân trên nguyên tắc bằng hoặc hơn nơi ở cũ, ưu tiên tái định cư tại chỗ để đảm bảo đời sống xã hội cho người dân, bao gồm cả sinh kế lẫn đời sống tâm linh. Làm được như vậy, người dân Thủ Thiêm sẽ được sống ổn định, được chứng kiến khu đô thị mới làm đổi thay quê hương mình. Như vậy, hồn của mảnh đất Thủ Thiêm sẽ được giữ lại với đất, với người”.

Thực tế trên mảnh đất Thủ Thiêm hơn 20 năm qua đã không diễn ra như mong ước của cựu Chủ tịch Võ Viết Thanh cũng như yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ khi phê duyệt quy hoạch này. Hàng loạt các động tác điều chỉnh theo xu hướng “băm nát quy hoạch” được phê duyệt của Chính phủ đã được chính quyền địa phương thực hiện.

Đáng nói là việc “băm nát quy hoạch” của chính quyền địa phương lại không nhằm mục tiêu ổn định, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và quyền ưu tiên được hưởng các thành quả do sự phát triển đô thị dành cho chính người dân trong khu vực. Ngược lại, “ma trận” thông tin về điều chỉnh quy hoạch và sự hạn chế tiếp cận các tài liệu hồ sơ chính thức của việc quy hoạch, giải tỏa đền bù đã biến hàng ngàn hộ gia đình chịu ảnh hưởng trong khu vực thành nạn nhân của hàng loạt các vấn nạn tiêu cực, bế tắc.

Các tài liệu lưu trữ cho thấy, có hiện tượng quy hoạch bị “băm nát” chỉ vì nhằm đảm bảo cho hàng loạt dự án của các công ty tư nhân được tồn tại ngang nhiên. Mặc dù những dự án này thuộc loại  “ăn theo”, xuất hiện sau khi có phê duyệt quy hoạch của Chính phủ. Trong khi hàng ngàn hộ gia đình cư dân địa phương cư trú lâu đời, có nhiều gia đình là cơ sở cách mạng từ trước 1975, buộc phải giải tỏa, di dời, hoang mang, vô định với số tiền đền bù “nhỏ giọt”, không đủ để họ tái lập cuộc sống như cũ.

Một câu hỏi mà hầu như người dân Thủ Thiêm nào cũng bức xúc là vì sao chính quyền địa phương thu hồi đất đai nhà cửa của họ với giá rẻ bèo, đền bù chỉ vài chục ngàn đồng một mét vuông đất rồi giao cho công ty tư nhân kinh doanh với giá bán hiện lên đến hàng trăm triệu đồng một mét vuông? Chẳng hạn như công ty Đại Quang Minh được chính quyền TP.HCM giao 400.000m2 đất không thu tiền sử dụng đất để đổi lại việc công ty này xây dựng 4 tuyến đường trong khu quy hoạch Thủ Thiêm. Trong khi 4 tuyến đường này chưa làm xong thì Đại Quang Minh đã đầu tư trên quỹ đất được giao, xây dựng nên Khu đô thị Sala cao cấp, với giá bán cho mỗi mét vuông đất theo giá thị trường vài trăm triệu đồng.

Có thể nói, việc triển khai điều chỉnh, thực hiện quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm của chính quyền địa phương ngày càng xa rời mục tiêu ban đầu khi thành phố thuyết trình với Chính phủ xin phê duyệt quy hoạch hơn 20 năm trước. Đáng lo ngại trong quá trình điều chỉnh “băm nát quy hoạch” Thủ Thiêm đã xuất hiện một số văn bản, hành vi địa phương tự ý điều chỉnh văn bản pháp quy của Chính phủ.

Chẳng hạn như việc địa phương tự ý thay đổi quy hoạch khu tái định cư 160ha (theo Quyết định 367 của Thủ tướng Chính phủ), đã  dẫn đến sự thay đổi và xê dịch về ranh giới của khu đô thị mới, phát sinh các tiểu dự án mới ở các khu tái định cư địa bàn khác phải bồi thường giải phóng mặt bằng.  Việc tự ý thay đổi vị trí khu tái định cư của địa phương không chỉ là hành vi làm trái với chủ trương của Chính phủ mà còn coi thường việc thực hiện nguyên tắc đảm bảo sự ổn định, ưu tiên cho cư dân trong vùng  quy hoạch được hưởng các lợi ích từ đô thị mới.

Bị ảnh hưởng bởi “ma trận” điều chỉnh quy hoạch và thủ thuật áp giá khó hiểu, thu hồi đất vội vàng theo kiểu “bàn tay sắt” từ chính quyền địa phương, hàng ngàn người dân liên tục bức xúc, khiếu nại, kêu cứu đòi được giải thích thì các cơ quan chức năng hoàn toàn im lặng.  Hơn 10 năm trước (2007), báo Đại Đoàn Kết từng có loạt bài phản ảnh các bất cập trong việc “băm nát quy hoạch” Thủ Thiêm, bất cập trong chính sách thu hồi đất đai, giải phóng mặt bằng, giao đất cho tư nhân kinh doanh,  gây nhiều bức xúc cho hàng chục ngàn dân trong khu vực. Loạt bài đã cảnh báo những bất cập của chính quyền địa phương làm ảnh hưởng xấu tới chính sách an dân, an sinh xã hội, tác động tới hàng chục ngàn người dân không phải là chuyện nhỏ.

Cụ thế, báo Đại Đoàn Kết số 140 ra ngày 23/10/2007,  trang 13 có bài: “Khu đô thị mới Thủ Thiêm TP.HCM: Chính quyền né tránh đối thoại với dân!”. Bài báo nhấn mạnh: “Trong khi người dân Thủ Thiêm đang bức xúc, kịch liệt phản đối, mong muốn chính quyền trả lời cho dân biết: Tại sao tiền đền bù cho dân với giá rẻ mạt như vậy? 160ha đất tái định cư mà Chính phủ đã phê duyệt cho dân hiện nay đang ở đâu? Tại sao dân bị giải tỏa không được định cư trên khu đất được Chính phủ phê duyệt? Số phận của hàng ngàn gia đình cư dân phải giải tỏa di dời rồi sẽ ra sao?”.... Thì chính quyền TP.HCM vẫn im lặng và lạnh lùng đưa ra thông báo thúc giục các chính quyền cơ sở: “Đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, đến đầu năm 2008 phải có đất giao cho nhà đầu tư”.

Hơn 20 năm chính quyền địa phương vẫn tiếp tục loay hoay với câu hỏi “quy hoạch để làm gì, quy hoạch cho ai?”. Mặc dù ngay từ khi phê duyệt quy hoạch, Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh mục tiêu ổn định, đáp ứng nhu cầu cuộc sống của người dân, đặc biệt là cư dân trong khu vực bị ảnh hưởng.

“Quy hoạch, phát triển đô thị trước hết phải vì cuộc sống của dân. Không thể có chủ trương quy hoạch mà người dân bỗng chốc trở thành tay trắng, bần cùng và không có lối thoát”, nguyên Chủ tịch TP.HCM Võ Viết Thanh bức xúc. Minh bạch thông tin, ngăn chận lợi ích nhóm chi phối chính sách và nhanh chóng hoàn chỉnh pháp luật để người dân an tâm, đảm bảo cho họ được quyền thụ hưởng các thành quả trên mảnh đất của mình là điều mà các nhà chức trách hiện nay đang cần phải hướng tới.

Hữu Nguyên

(Bài viết cho mục Góc Nhìn báo Đại Đoàn Kết ngày 11-5-2018)

Hoan hô đồng nghiệp báo Công an nhân dân

Bá Tân (nhà báo)

Báo Công an nhân dân cũng như các bản báo khác, có hai loại người: tử tế và không tử tế. Nói chung xã hội là vậy.

Tôi và những người như tôi hết lòng ủng hộ và nhiệt liệt hoan hô những đồng nghiệp chân chính ở báo Công an nhân dân. Các bạn, những đồng nghiệp chân chính, đã hiên ngang vượt qua chính mình, đứng lên chống lại thế lực quen thói cướp đoạt, trong đó có kẻ là thủ lĩnh trực tiếp của các bạn. Hoan hô, nhiệt liệt hoan hô những đồng nghiệp chân chính như các bạn. 

Ở báo Công an nhân dân (cũng như các báo khác) còn có một bầy, chúng nó cố kết với nhau tạo thành nhóm lợi ích. Bọn này có chung ’’đam mê’’ thấy cái gì ăn được là tranh phần, sẵn sàng nằm dưới dép thượng cấp nhưng lại nhẫn tâm dẫm lên đầu thuộc cấp. Bọn đó mà được hoan hô, hình như có kẻ bưng bô vẫn tung hô chúng nó, khác chi đưa gái mại dâm đi làm từ thiện cho những đứa bị HIV giai đoạn cuối. 

Những đồng nghiệp tử tế ở báo Công an nhân dân bị lừa, thủ phạm chính là thủ lĩnh trong cơ quan, các bạn trở thành nạn nhân. 

Lừa đảo không phải chuyện xa lạ trong xã hội Việt Nam đương thời. Chưa khi nào đất nước này ‘’nở rộ’’ lừa đảo như hiện thời. Tủi nhục quá, thật xót xa. 

Một bộ phận dân chúng lừa dối nhau,làm hại lẫn nhau. Quan chức thì khỏi phải nói, họ lừa dân như cơm bữa, và chúng nó sẵn sàng lật lọng để cướp phần được cho mình, dí phần thua cho...đồng chí. Dối trá và lừa đảo xẩy ra trên nhiều phương diện,trên các cấp độ: kinh tế và văn hóa, pháp luật và đạo lý, vĩ mô và vi mô, sinh mạng chính trị và hạnh phúc gia đình... 

Ông bà, cha mẹ đời nào cũng luôn răn dạy con cháu phải sống tử tế, không được lừa dối, tránh xa lừa đảo. Bao thế hệ thầy cô luôn dẫn dắt học trò bằng cách lấy cái đẹp làm gương, đưa ra cái xấu để lên án. Thế mà cái xấu, hành vi lừa đảo vẫn tràn lan trong xã hội đương thời. Vì sao, tại ai. Ai cũng có lời giải đáp, câu trả lời không khó. 

Chẳng cần ’’ánh sáng’’ Mác-Lê-Nin, cóc cần lý sự cùn của ‘’binh đoàn’’ GS,TS. Tự bà con nông dân , kể cả những người ngày ngày cửu vạn nơi ga tàu bến xe cũng diễn giải đầy thuyết phục về cái căn nguyên dẫn đến sự ’’đua nở’’ hành vi xấu, thói lừa đảo. 

Quay lại hành vi tráo trở lừa đảo ở báo công an nhân dân. Đích thị là lừa đảo, không thể bác bỏ. Nhóm lợi ích, trước hết là kẻ thủ lĩnh của tờ báo này giả dụ có đến 10 cái lưỡi trong một cái miệng cũng không thể lấp liếm che đậy hành vi gian xảo lưu manh ấy. 

Các đồng nghiệp chân chính ở báo Công an nhân dân, những người bạn tử tế ở đây thân mến. Là những người làm báo chuyên nghiệp, biết tường tận hiện trạng xã hội đương thời, tin rằng các bạn đồng tình với tôi điều này: hành vi tráo trở lừa đảo nơi các bạn công tác không phải loại đặc biệt, chưa thật sự ghê ghớm nếu đặt nó trong xã hội đương thời. 

Tiền (bị lừa đảo) chưa thật sự lớn. Bọn tráo trở lật lọng chỉ là nhóm nhỏ cho dù hành vi rất trắng trợn. Tác hại chưa bị ’’di căn’’ trên diện rộng... Tóm lại, so với xã hội đương thời, vụ việc này chưa thuộc diện đại án, mà chỉ là nằm trong top’’chiếu dưới’’. Nói vậy là đặt cái riêng trong cái chung, chứ hoàn toàn không nương nhẹ cho kẻ ăn cướp, càng không thể tha thứ cho bọn chỉ vì máu mê tiền bạc bất chính coi đồng nghiệp, bạn bè không bằng rơm rác. 

Cách báo Công an nhân dân không xa, cùng địa bàn Hà Nội, còn có ’’dự án ma’’ nhà ở của báo Đại đoàn kết thuộc loại ’’treo’’ vô thời hạn. Dự án đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông (vua của dự án lùi tiến độ và vượt trần tổng mức đầu tư) chỉ là cái đinh rỉ so với dự án nhà ở của báo Đại đoàn kết. Sau gần 20 năm triển khai, cùng với nhiều bê bối do bọn lợi ích nhóm gây ra, thời hạn có nhà ở của dự án này vẫn còn ở phía... chân trời. 

Nguyên tổng biên tập báo Đại đoàn kết bị mất chức, trong nhiều sai pham có sai phạm phát sinh từ dự án nhà ở của cơ quan. Nguyên kế toán trưởng báo Đại đoàn kết, cháu ruột của nguyên tổng biên tập, bỏ của chạy lấy người (lẽ ra phải truy tố) sau khi cố ý gây ra sai phạm nghiêm trọng ở dự án này. Những người chân chính ở báo Đại đoàn kết đấu tranh quyết liệt, lôi bằng được vụ việc ra ánh sáng, nhưng cách thức đấu tranh không ’’độc’’ bằng cách làm của nhũng đồng nghiệp chân chính ở báo Công an nhân dân. 

Báo Công an nhân dân với báo Đại đoàn kết duyên thì chẳng biết, còn nợ thì có. Báo Công an nhân dân là nơi ’’di căn’’ cho báo Đại đoàn kết một ’’lều’’quản lý, chỉ sau thời gian ngắn cầm quyền, ’’lều’’ quản lý này gây ra cho báo Đại đoàn kết nhiều sai phạm, chồng chất tai tiếng. 

Vụ việc tai tiếng ở báo Công an nhân dân, xuất hiện cách thức đấu tranh rất đặc biệt. Nếu không nhầm, đây là loại hình đấu tranh lần đầu hiên hữu trong làng báo chí quốc doanh. Biểu tình là chưa phải, chưa đạt tới địa hạt của ’’sân chơi’’ biểu tình. Nhưng cách đấu tranh của các bạn có cái gì đó na ná, hao hao với biểu tình. Quá tệ, đã bước vào thế kỷ 21 nhưng Việt Nam vẫn ‘’nói không’’ với biểu tình. Đó là thủ tiêu đấu tranh theo kiểu tiêu cực. 

Phương thức đấu tranh của các đồng nghiệp chân chính ở báo Công an nhân dân không bị cấm, không vi phạm pháp luật. Tức nước vỡ bờ. Thà hy sinh tất cả chứ không chịu làm nô lệ. Còn cái lai quần cũng đánh... Hàng ngày,trong hoạt động nghề nghiệp, các bạn ’’tác chiến’’ với khí thế như vậy. Bây giờ,khi trở thành nạn nhân của bọn kẻ cướp,các bạn vùng lên đấu tranh như là những người lính ra trận hừng hực với tinh thần quật cường. 

Hoan hô các đồng nghiệp chân chính, những người bạn tử tế ở báo Công an nhân dân. Tin chắc cuộc đấu tranh chính nghĩa của các bạn sẽ chiến thắng. Bọn tráo trở lừa đảo sẽ phải trả giá đắt. Các bạn trở thành người cầm cờ đi tiên phong mở đường cho một loại hình đấu tranh lần đầu xuất hiện trong lịch sử báo chí quốc doanh. 

Hoan hô các bạn. Những đồng nghiệp tử tế, số đông bạn đọc chân chính luôn ở bên cạnh các bạn. 

(Nhà báo Bá Tân gởi tới Hữu Nguyên' blog)

Tệ hơn cả dâm dục

Bá Tân

21-4-2018

Những ngày vừa qua, nhân vụ việc “máu dê” ở tờ Tuổi Trẻ, một số người, thông qua báo lề Dân, tập trung “khai quật” chuyện dâm dục đã và đang phát sinh trong làng báo chí quốc doanh.

Hiện trạng ấy là có thật, rất đáng lên án. Hành vi dâm loạn có thể chỉ là cá biệt ở tờ báo này, nhưng cũng có thể trở nên “chuyện thường ngày” ở tờ báo khác. Làng báo quốc doanh “cùng chăn” với nhau, họ không lạ chuyện ấy, có nói ra hay không mà thôi.


Nghề nào cũng có “bệnh” của nó. Kiểm lâm, thuế vụ, công an có chung thứ “bệnh” vòi vĩnh, quen thói bóp nặn tiền bạc của dân chúng. Quan chức thời nay bệnh ung thư thì ít, bệnh chạy chức, chạy tội thì nhiều vô kể.

Nghề báo không phải ngoại lệ, thậm chí ở một bộ phận nào đó, trĩu nặng những thứ “bệnh” làm cho uy tín, chất lượng, tác dụng báo chí quốc doanh xuống cấp nghiêm trọng.

Động cơ cầm bút không trong sáng, thậm chí có kẻ làm nghề theo kiểu đâm thuê chém mướn. Năng lực chuyên môn non kém, viết cũng như nói nghêu ngao nhạt nhẽo. Đọc bài viết của họ giống như đi vào rừng rậm. Đó là thứ “bệnh” nan y của báo chí quốc doanh, thứ “bệnh” ấy còn tệ hơn, gây ra tác hại ghê gớm hơn so với thói xấu dâm dục.

Không phải tất cả nhưng cũng không phải là ít, báo chí quốc doanh đang dư thừa nhũng hạng người cầm bút chỉ vì mục đích miếng cơm manh áo. Sự đam mê nghề nghiệp và bảo vệ lợi ích của dân, đối với họ, chẳng khác nào tìm sao trên trời giữa ban ngày.

Đừng tưởng chỉ có quan chức (các ngành, các cấp) chạy chức. Trong giới báo chí quốc doanh, chạy chức cũng trở nên “phổ cập” y như là người bị ung thư phải xạ trị. Muốn có chức phải chạy, phải mua. Chức cao phải chạy nhiều nơi, mua giá cao. Chức nhỏ không thể không chạy, không thể không mua nhung có phần đỡ hơn. Muốn có chức phải chạy, phải mua, theo đúng thị trường chợ giời, trở thành quy trình đẻ ra quan chức nói chung, kể cả giới báo chí quốc doanh.

Không ít cơ quan báo chí quốc doanh gần như đóng băng không khí đam mê nghề nghiệp, nhưng lại “sục sôi” ganh đua chạy chức và kèn cựa tranh dành từng mẫu tin, từng bài viết nhảm nhí. Có những kẻ suốt ngày lo tìm kế chạy chức hơn là lo tu luyện nhân cách và nâng cao chất lượng bài viết. Môi trường ấy không chỉ làm cho người tử tế trở nên cá biệt, mà còn kéo dài khoảng cách báo chí với người dân, thậm chí quay lưng với nhau.

Nhũng người làm báo có chức bằng chạy và mua, bọn họ có chung đặc tính: Vênh váo, nịnh trên nạt dưới, ăn không trừ một thứ gì, gian manh, dâm dục. Loại người đó, làm báo có chức bằng chạy và mua, là sản phẩm của một thể chế thối nát.

Trong cái “chợ chiều” báo chí quốc doanh như vậy, thật đáng nể trọng 3 phóng viên của báo Đại đoàn kết. Họ là Hữu Nguyên, Từ Khôi, Kim Ngân, dám hy sinh quyền lợi cá nhân, hiên ngang đấu tranh lôi ra ánh sáng những sai phạm nghiêm trọng của kẻ đứng đầu cơ quan báo chí. Điên loạn vì bị thuộc cấp phanh phui tiêu cực, kẻ đứng đầu báo Đại Đoàn Kết ra quyết định buộc thôi việc 3 phóng viên này. Nhiều lần gửi đơn kiến nghị (có cả gặp trực tiếp) cấp trên nhưng chẳng đâu vào đâu, thậm chí gây thêm bức xúc.

Ba phóng viên này đứng ra khởi kiện, tòa án quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) xét xử, tổng biên tập cũng như báo Đại Đoàn Kết trắng bụng thua kiện ê chề. Sau khi bị thua kiện, cùng với nhiều sai phạm bị phanh phui, tổng biên tập bị hạ bệ, buộc phải cuốn gói khỏi báo Đại Đoàn Kết. Đã có bài học cay đắng của người tiền nhiệm nhưng tổng biên tập hiện thời của tờ báo này đang gây nên những sai phạm nghiêm trọng, thậm chí có loại sai phạm chưa từng xảy ra trong lịch sử báo chí quốc doanh (ở một dịp khác chúng tôi sẽ nói rõ với đầy ắp chứng cứ).

Từ trái sang: Các nhà báo Từ Khôi Nguyễn Mạnh Thắng, Đặng Thị Kim Ngân, Hữu Nguyên và Luật sư Phạm Quốc Bình. 

Vĩnh viễn qua rồi cái thời tuyên truyền không nghe đài địch. Dân trí bây giờ không còn u mê như ngày xưa. Có thể chăm chú nghe đài của “địch” nhưng lại thờ ơ, thậm chí quay lưng với báo chí của… ta. Với dân chúng, bạn đọc công minh nhất, nói đúng sự thật và luôn bảo vệ lợi ích của dân, đó là báo chí đích thực của ta, cho dù viết ra từ… địch. Ngược lại, báo chí không vì dân, chỉ lo ton hót, nâng đỡ quan chức, cái của nợ ấy dân chúng lánh xa, cho dù luôn bị áp đặt gọi đó là báo chí của ta. Ta hay địch, báo chí cũng như mọi lĩnh vực, người dân tự nhận ra, dân trí thời nay thừa khả năng phân định ai là địch, ai là ta.

Việt Nam: Làm báo kiểu làm... tiền!

Lê Thiếu NhơnNhà văn ở Sài Gòn
Khi những tờ báo không trân trọng những cây bút mà tôn thờ những tay xôi thịt suốt ngày moi móc đầu nọ đầu kia để nộp vào tài khoản cơ quan, thì đó là một mệnh lệnh cho tất cả nhốn nhào đi kiếm tiền.
Thực sự, tôi không ngạc nhiên chút nào, khi nghe tin cùng lúc hai nhà báo bị bắt. Công an Cần Thơ bắt một nữ nhà báo của tạp chí Hướng Nghiệp & Hòa Nhập, còn công an Đắk Lăk bắt một nhà báo của Đài tiếng nói Việt Nam, cùng một hành vi: tống tiền!

Tôi tin, nếu các doanh nghiệp can đảm tố cáo hơn, thì con số nhà báo bị bắt giữ vì hành vi ấy sẽ lên đến hàng trăm, chứ không phải hàng chục!

Một loại gạo nuôi vạn loại người, nghề nào cũng có đối tượng xấu xa và bẩn thỉu. Thế nhưng, nghề báo trong giai đoạn này, đáng lo ngại nhất. Vì sao? Vì hiện trạng báo chí hôm nay là hệ lụy của cả quá trình quản lý bất cập!

'Giá trị hỗn mang'

Thứ nhất, ở góc độ quản lý nhà nước: Đã bổ nhiệm nhiều người không có năng lực làm báo vào vị trí lãnh đạo báo chí. Họ cũng có ưu điểm là thích học nghị quyết, siêng họp hành và ưa xu nịnh. Còn nhược điểm của họ là chẳng mấy hứng thú phân biệt báo chí và... báo cáo!

Họ xem cái ghế lãnh đạo báo chí cũng giống như một chức vụ hành chính, và chỉ nghĩ đến việc tìm kiếm đặc quyền, đặc lợi cho bản thân. Thật khủng khiếp, khi quy hoạch những cán bộ chủ chốt, không còn chỗ cho ai thì đưa họ sang ngồi chễm chệ ở cơ quan truyền thông!

Thứ hai, ở góc độ quản lý tòa soạn: Người đã không chấp nhận hoặc miễn cưỡng chấp nhận gánh vác sứ mệnh nhà báo, thì khi làm lãnh đạo sẽ không chú trọng đến yếu tố chuyên môn và càng không chú trọng nhân lực chuyên nghiệp.

Một tờ báo chủ trương đặt người biết viết báo và người biết làm báo xuống dưới người biết phát hành và người biết xin quảng cáo, thì tạo ra một thứ trật tự lố bịch và một thứ giá trị hỗn mang!

Chính hai nguyên nhân trên đã làm suy sụp chất lượng báo chí và đảo lộn đạo đức báo chí. Khi những tờ báo không trân trọng những cây bút mà tôn thờ những tay xôi thịt suốt ngày moi móc đầu nọ đầu kia để nộp vào tài khoản cơ quan, thì đó là một mệnh lệnh cho tất cả nhốn nhào đi kiếm tiền.

Nhà báo kiếm tiền bằng cách nào, nếu không dựa vào ngòi bút? Những kẻ được gọi là nhà báo mà không viết được, thì chỉ có hai phương pháp kiếm tiền. Hoặc đi van nài doanh nghiệp, như một dạng cái bang tám túi. Hoặc đi đe dọa doanh nghiệp, như một dạng lưu manh mạt hạng. Cả hai phương pháp, đều quy về một mục đích: tống tiền!

Một nền báo chí lành mạnh, phải được xây dựng trên nền tảng những nhà báo sống bằng nhuận bút, sống bằng sản phẩm báo chí. Đáng tiếc thay, hơn một thập niên qua, không thấy thế hệ cầm bút mới trưởng thành, mà thấy nhan nhản những tên trâng tráo làm báo kiểu... làm tiền!

Lỗi tại đâu? Băng tuyết đóng dày ba tấc, không phải do cái lạnh ba giây hoặc ba phút. Những vụ bắt giữ nhà báo tống tiền sẽ còn dài dài, nếu làng báo vẫn tiếp tục thu nạp và dung dưỡng những người không biết làm gì thì đi... làm báo!

Nguồn BBC

Đất dữ Báo đại đoàn kết

Là một trong những người gắn bó kỳ cựu với báo Đại Đoàn Kết, nhà báo Bá Tân có cơ sở và tư cách để đưa ra những nhận định, đánh giá, phân tích về sự thăng trầm của tờ báo này, ít nhất là trong giai đoạn mà anh trực tiếp tham dự, từng trải, chứng kiến. 

Nay tuy đã về hưu, song tâm huyết và khí chất của người làm báo vẫn không cho phép anh làm ngơ trước những dấu hiệu đáng buồn của tờ báo mà anh vẫn luôn yêu quý.

Sau đây là những ý kiến mới nhất của nhà báo Bá Tân vừa gời tới blog Hữu Nguyên.

Đất dữ Báo đại đoàn kết

Bá Tân 

Về mặt thổ nhưỡng, đất có 2 loại: đất tốt và đất xấu.

Đất xấu vẫn có thể cải tạo thành đất tốt.

Và ngược lại, đất tốt nhưng chỉ bóc lột mà không chăm bón thì sớm muộn cũng trở thành đất xấu.

Đất tốt hay xấu là tùy thuộc vào trời và người.

Còn có loại đất khác, theo cách nói nôm na nhưng chí lý của dân ta, đó là đất dữ.

Đất dữ được nhìn nhận từ phương diện đạo lý. Người không đẻ ra đất. Nhưng người lại là nhân tố tạo ra đất dữ hoặc đất lành.

Căn nguyên, gốc rễ sinh ra đất dữ thuộc về yếu tố chủ quan, trước hết là người đứng đầu (hoặc nhóm cầm đầu) ở vùng đất ấy.

Báo đại đoàn kết hiện được coi là đất dữ.

Bất ổn liên tục nhiều năm. Hiện thời vẫn nằm trong dòng thác bất ổn, thậm chí xuất hiện những vụ việc sai phạm đặc biệt nghiêm trọng trước đây chưa từng xảy ra.

Hai đời Tổng biên tập vừa qua đều đứt gánh giữa đường. Đương nhiệm Tổng biên tập hiện thời, chỉ cần cơ quan chủ quản làm đúng trách nhiệm, sẽ phải mất chức, thậm chí còn hơn thế nữa.

Ở báo Đại đoàn kết, trong thời gian không ngắn, cơ quan chủ quản là một trong những tác nhân chính làm cho tờ báo này trở nên bất ổn.

Là người từng trải ở báo Đại đoàn kết, tôi  (Bá Tân) có đủ bề dày nhận biết khi đưa ra nhận xét thế này: Số đông cán bộ phóng viên báo Đại đoàn kết là người hiền lành, thậm chí một bộ phận không nhỏ (lãnh đạo cấp phòng) nhu nhược quen thói tát nước theo mưa. Bù lại có một số người tuy ít ỏi về số lượng nhưng lại hùng mạnh về tinh thần bất khuất đấu tranh chống lại sai trái, nhất là sai phạm nghiêm trọng và có hệ thống của người đứng đầu.

Con giun xéo lắm cũng quằn . Hiền với bụt, không hiền với ma. Giọt nước làm tràn ly. Gieo gió gặt bão. Tiền không thể mua được tất cả. Bàn tay không che được mặt trời . Những mệnh đề ấy càng trở nên chí lý khi áp vào báo Đại đoàn kết.

Lũ to , lốc lớn , kể cả sóng thần rồi cũng đi qua . Mùa đông băng giá sẽ nhường chỗ cho mùa xuân.

Rồi sẽ tới một ngày nguyên bản đất lành trở lại với báo Đại đoàn kết.

Báo Đại đoàn kết là đất thiêng . Tiền thân là Cứu Quốc, là Giải Phóng, bao anh hùng liệt sĩ đã hy sinh. Đất này không và quyết không thể để cho kẻ tà ma làm bậy. Đất này luôn luôn và mãi mãi tiếp sức, chắp cánh cho những người tử tế, sống và làm việc vì danh dự, vì trách nhiệm với dân với nước, tránh xa sự ô nhiễm của quyền và tiền .

Tuy nhiên, sẽ vẫn là đất dữ nếu báo Đại đoàn kết còn nằm trong tay kẻ lộng quyền quen thói làm bậy.

Bá Tân

CHỮ “TIN” CÒN MỘT CHÚT NÀY!

Thời luận ĐĐK 2/3/2007

Trong quan hệ xã hội bình thường cũng như trong đời sống chính trị, chữ Tín bao giờ cũng là nhân tố quan trọng để đi đến sự tin cậy, đồng thuận và cùng nhau hợp tác bền vững. Người xưa coi trọng danh dự và uy tín còn hơn cả tính mạng chứ đừng nói là tài sản.

Ngày nay, chữ Tín cũng được không ít người coi trọng và hầu hết những người trọng Tín đều thành công trong cuộc sống, tạo dựng được uy tín và sự nghiệp lớn trong cộng đồng.

Ông Lý Ngọc Minh, Giám đốc Công ty Gốm sứ Minh Long nổi tiếng ở Bình Dương là một ví dụ rất điển hình về sự coi trọng chữ Tín trong làm ăn kinh doanh. Theo ông, có chữ Tín là có tất cả. Chữ Tín đáng giá “ngàn vàng”. Vì có chữ Tín không cần vốn người ta vẫn giao hàng cho ông bán mà không đòi hỏi điều kiện gì khác. Chữ Tín là vốn liếng quý giá nhất mà ông đã mang theo suốt cuộc đời mình và truyền lại cho con cháu.

Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu, do những biến động trong lịch sử, rất nhiều năm qua chữ Tín hầu như không còn là một trong những thuộc tính nổi bật của người Việt. Một báo cáo mới đây tại Hội nghị Quốc tế Việt Nam học đã đưa ra một nhận xét đáng buồn nhưng được khá nhiều người đồng tình: “Bối cảnh và môi trường kinh tế ở Việt Nam” hiện nay thuộc vào lọai “low trust society” (xã hội thiếu chữ tín)”.

Trong nền kinh tế thị trường, khi các mối quan hệ được mở rộng tới phạm vi tòan cầu, điểm yếu này càng có nguy cơ bộc lộ rõ ràng hơn. Điều này thể hiện ở tầm vĩ mô là việc các chính sách của Chính phủ thường hay thay đổi và khi thay đổi thì không cần tính đến quyền lợi của những người có liên quan. Đây là một khiếm khuyết quan trọng làm môi trường kinh doanh ở Việt Nam kém tính hấp dẫn với các nhà đầu tư nước ngoài

Sự bất tín không chỉ tồn tại trong lĩnh vực doanh thương mà hầu như đang trở thành tệ nạn phổ biến trong nhiều lĩnh vực khác của xã hội. Từ bao lâu nay, không hiểu sao có một thứ “văn hóa” tệ hại là nạn nói dối vẫn cứ nghiễm nhiên tồn tại trong mọi ngóc ngách của đời sống. Kể cả trong những lĩnh vực đòi hỏi nghiêm ngặt về đạo đức nghề nghiệp như giáo dục, y tế và truyền thông đại chúng.

Lạ lùng nhất là ai cũng coi chuyện nói dối là bình thường, thậm chí có những trường hợp nói dối, làm dối như gian lận thi cử, khai man trốn thuế…còn được coi là hành động của những người khôn ngoan, thức thời và có…bản lĩnh. Dư luận xã hội, cái cơ cấu đạo đức tự thân, cái sức mạnh tự điều chỉnh của cộng đồng đã bị tê liệt tự lúc nào không biết khiến cho lương tri chân chính bị xơ cứng trước sự bùng phát những thói hư tật xấu.

Phân tích về những nguyên nhân hình thành sự bất tín trong quan hệ xã hội hiện nay, các nhà nghiên cứu cho rằng một trong những lý do căn bản là do “thượng bất chính hạ tắc lọan”. Phân tích trong phạm vi gia đình cũng thấy được điều đó. Nếu cha mẹ không biết giữ chữ Tín với con cái thì khó có thể làm gương sáng cho con cái giữ chữ Tín với những người khác.

Trong phạm vi cộng đồng, nếu những người lãnh đạo không giữ chữ tín với dân thì cũng khó làm gương sáng cho dân noi theo. Huống chi, một khi lãnh đạo đã “nhúng chàm” bất tín, thì các hành vi của cấp dưới nếu muốn được lòng cấp trên thì phải “nói leo, làm theo”. Như một căn bệnh truyền nhiễm, bệnh nói dối, sự bất tín lan truyền mau chóng trên mảnh đất màu mỡ được chính những người có trách nhiệm bỏ ngỏ. Một khi nói dối và bất tín có lợi hơn sự trung thực và chữ Tín thì phần đông dân chúng sẽ lựa chọn con đường lầm lạc hơn là trở thành “người cổ hủ, không thức thời”.

Với những người được dân tín nhiệm bầu cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước, đại diện cho nhân dân quyết định các vấn đề quốc kế dân sinh, chữ Tín càng được coi trọng muôn phần. Quốc Hội khóa XII được lịch sử lựa chọn giao cho một sứ mạng lớn lao thay mặt nhân dân lãnh đạo đất nước vượt qua đói nghèo chậm tiến biến Việt Nam trở thành một đất nước phát triển, xứng đáng và bình đẳng trên sân chơi tòan cầu. Người Việt có nở mày, nở mặt với năm châu hay không phần lớn đặt niềm tin và hy vọng vào nhiệm kỳ Quốc Hội khóa XII này.

Cơ hội lịch sử, nếu để trôi qua, cả dân tộc sẽ phải trả giá bằng hàng trăm năm lạc hậu và tủi nhục. Muốn dân tin không còn cách nào khác là các nhà cầm quyền phải biết giữ chữ Tín trong từng lời nói và hành động như giữ gìn con ngươi trong mắt của mình.

02-3-2007

http://huunguyenblog.blogspot.com/2007/05/ch-tin-cn-mt-cht-ny.html

Ai dạy trẻ nói dối?

NGUYỄN QUANG THÂN

TT - Công bố mới đây của một trung tâm xã hội học cho kết quả sững sờ: “Tỉ lệ nối dối cha mẹ ở học sinh cấp I là 22%, cấp II là 50%, cấp III là 64% và sinh viên là 80%”.

 Tỉ lệ nói dối gia tăng theo cấp học

Nếu đúng như thế thì chỉ còn biết kêu trời. Bởi ở tuổi ngọc, mới rời nôi “nhân chi sơ” chưa được mấy năm mà các em đánh mất “tính bản thiện”, nghĩa là đã biết nói dối! Và tỉ lệ này tăng phi mã, càng học lên cao càng thạo nói dối.

Thật ra, thống kê xã hội học trên đây chỉ là dịp để chúng ta có một khái niệm cụ thể hơn về một thực trạng có thật về đạo đức, chất lượng sống của cây cối trong vườn ươm chủ nhân ông đất nước tương lai.

Lớp người kế cận luôn là sản phẩm trực tiếp của gia đình, trường học, và tất nhiên là của môi trường xã hội mà con em được sinh ra, nuôi dạy và trưởng thành. Dù câu trả lời đã có sẵn nhưng trong nỗi ngạc nhiên đến xót xa mỗi người vẫn muốn tự vấn: cái thói trẻ con nói dối này từ đâu ra vậy?

Các bậc cha mẹ, từ người ít học đến học vấn cao siêu, từ dân thường đến người có chức phận xã hội, dù thuộc tôn giáo, tín ngưỡng nào, không ai dạy trẻ con hoặc người lớn nói dối. Nhà trường lại càng không. Các đoàn thể thì luôn “nâng cao phẩm chất thành viên”, tổ chức học tập, trau dồi đợt này qua đợt khác, năm này qua năm khác.

Nói dối luôn bị lên án trên nguyên tắc, văn bản, giấy tờ, giáo lý và đương nhiên cả trong sách giáo khoa các cấp. Dối trá chạm vạch nguy hiểm còn bị pháp luật trừng phạt.

Chúng ta không dạy con nói dối, dạy con sống lương thiện bằng sức lao động của mình, đối xử tử tế với đồng loại, thương yêu người nghèo khổ. Bằng khen, huân chương ta khuân về treo chật tường. Nhưng con cái biết ta xài bằng giả vì chúng chưa bao giờ thấy ta đi học.

Ta nói với con ta là người lương thiện với lương tháng mươi triệu đồng. Vậy mà ta có ba bốn ngôi nhà, sắm ôtô siêu hạng, mỗi năm bỏ hàng trăm triệu chơi gôn và khi nổi nóng có thể đánh ngất một người giúp việc trên sân “để trêu đùa”.

Nhà trường không dạy học sinh nói dối nhưng dùng mọi cách để có tỉ lệ tốt nghiệp cao ngất đến mức chính học sinh của trường cũng biết là chuyện khôi hài. Đài báo luôn đề cao lòng trung thực, nhưng chỉ các bà nội trợ mới biết đích xác cái thứ giá cả đang được coi là hạ giá đang lên phi mã như thế nào ngoài chợ.

Chúng ta vẫn có thói quen rón rén đi trên tấm thảm được trải sẵn dưới chân, tai luôn được nghe lời ca bất tận về một ảo tưởng sẽ không bao giờ thành sự thật, nhưng vẫn không ai muốn hoặc dám chỉ ra những vết bẩn của tấm thảm và bài ca dối trá.

Con cái và ngay cả chúng ta vẫn được nghe những lời hứa hẹn chung chung, hoa mỹ nhưng ngay người nói ra cũng biết chắc là sẽ không được thực hiện. Hệ lụy là cuộc sống thiếu minh bạch, thật và giả lẫn lộn không biết đâu mà lần.

Trẻ con được lớn lên trong cái ma hồn trận hư hư thực thực, đến lượt chúng nó học được cách nói dối cha mẹ để yên thân hoặc tự do quậy phá từ hành vi của chính chúng ta!

Điều tệ hại nhất của thói dối trá xảy ra khi nó bị đẩy đi xa tới mức phá vỡ niềm tin, gây ra nỗi hoài nghi thường trực. Muốn sống phải biết nghi ngờ, triết lý có tính hủy diệt ấy là con đẻ của thói dối trá. Rõ ràng là không thể chấp nhận nói dối đã và đang trở thành một kỹ năng sống trong học sinh sinh viên cũng như trong xã hội.

Thay đổi tình trạng đáng lo ngại này không thể trong một đêm. Không ai có thể giết chết sự thật. Nhưng để có sự thật không phải dễ.

Văn hào Shakespeare có đặt vào mồm một nhân vật tiêu cực của ông câu nói đầy ảo tưởng mật thám hạ đẳng: “Hãy dùng cái mồi giả dối để câu lấy con cá chân lý”.

Người nói câu đó là một gian thần của thời Hamlet khi sự thật bị âm mưu và mông muội bủa vây. Ngày nay, với công nghệ thông tin, công cụ tuyệt vời của sự minh bạch và nền dân chủ, cái mồi giả dối chỉ có thể câu được những con cá giả và những ai tưởng có thể sống và hưởng lợi từ thói giả dối sẽ có ngày nếm luật nhân quả mà không phải đợi kiếp sau.

Trước đây khá lâu, cảnh báo thói nói dối bị coi là cấm kỵ vì “trên nguyên tắc” xã hội chúng ta không thể có chuyện nói dối. Nhưng bàn tay không che nổi mặt trời, dù muốn hay không sự thật phũ phàng đang được công nhận một cách chính thức trên các diễn đàn quan trọng nhất.

Đó là một tiến bộ về mặt đạo đức và đáng mừng bởi vì, dù chưa triệt tiêu được thói nói dối nhưng thấy được nguy cơ nó đang tiếp tục làm băng hoại mọi thứ cũng là điều tích cực.

27-9-2013

Nguồn Tuổi Trẻ

http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Thoi-su-suy-nghi/571200/ai-day-tre-noi-doi.html